Verpleegkundige methodiek en
vaardigheden 6
Circulatie
Hoofdstuk 1 : Ritmestoornissen
1. Klinische interpretatie van ECG’s
Bij kinderen is de interpretatie van een ECG (= elektrocardiogram) net hetzelfde als bij
volwassen 1 VERSCHIL de interpretatie van de hartfrequentie.
In de neonatale fase klopt het hart snel, naarmate het kind ouder wordt vertraagd het.
LEEFTIJD HARTFREQUENTIE/MINUUT
Neonaat 110-170
Baby’s 3-6 m 105-165
Kind 1-6 j 85-150
Kind 6-12 j 70-135
Kind > 12 j 60-120
1.1 Juridisch aspect
C – handeling :
- De verpleegkundige is in staat onderscheidt te maken tussen normale en
pathologische waarden zodat zij bepaalde ziektebeelden kan opmerken en
bijdragen tot de diagnosestelling en een doelmatige behandeling door de arts.
(bv : vpk op IZ moet een ventriculaire fibrillatie op monitor opmerken en dmv
staand order onmiddellijk overgaan tot defibrillatie en verdere cardiopulmonaire
resuscitatie geen diagnose stellen maar stelt de aanwezigheid van
levensbedreigende symptomen.
- De analyse van de Holter-monitoring geneeskundige handeling
2. ECG-opname
2.1 Juridisch aspect
B2 - handeling : er is geen beperking op het gebruik van apparaten voor de
observatie van de verschillende functieletsels mits het gebruik ervan dmv een
procedure nauwkeurig is omschreven.
1
,2.2 Aandachtspunten
(zie h5 HB, verschil afleiding en elektrode)
Ledematenelektroden : elektroden die aan de ledematen worden bevestigd deze
zorgen voor de extremiteitsafleidingen.
De precordiale afleidingen of preordialen worden gevormd door de
borstwandelektroden.
2.2.1 Positionering van het ledematenelektroden
Elk van de 4 ledematen een elektrode : binnenzijde van de
armen en buitenzijde van de onderbenen (op gelijke hoogte)
De zwarte draag voor rechterbeen fungeert als aarding. Met de
andere 3 draden worden de zes ledematenafleidingen gevormd
(D1, D2, D3, aVR, aVL, aVF)
Alternatieve positionering : toegepast bij amputatie, gips,…
2.2.2 Positionering van de precordialen
De nauwkeurige plaatsen is heel belangrijk ! Matige afwijking
kan leiden tot foute diagnose. Een correcte V1 is referentiepunt
Positionering V1
Lokaliseren bovenboord van het sternum, enkele cm lager voel je een
horizontale groef die je volgt naar de rechter sternumboor waar de 2de rib
gevoeld wordt. Onder 2de rib = intercostale ruimte. Men daalt nog 2
intercostale ruimtes af en plaats de elektrode in de vierde intercostale ruimte
naast de rechterboord van het sternum.
Positionering V2 tot V6
V2 : op zelfde horizontale niveau als V1, juist naast de linker boord v/h
sternum
V4 : komt in de 5de intercostale ruimte op de linker medioclaviculaire lijn
V3 : tussen V2 en V3
geplaatst
V5 en V6 : op horizontaal
niveau van V4 en
respectievelijk op de
voorste en middelste
oksellijn links
2
, Vrouw is positionering iets genuanceerder
In liggende positie met normale borsten
gebeurt de plaatsing probleemloos in
submammaire plooi. Bij zware borsten :
optillen
In zittende of staande positie worden de
elektroden beter op de borst geplaatst thv de intracomammaire
overgang.
Bij een kind gelden dezelfde principes.
(voorkeur zuignapelektroden : pleisters kunnen pijn doen bij
verwijderen)
Kind jonger dan 2jaar ECG afgeraden : te klein om correcte
positionering te doen
2.2.3 Algemene aandachtspunten
Gelet op de intrinsieke zwakte van de hartpotentialen ter hoogte van
het lichaamsoppervlak, is een optimaal contact tussen de huid en de
elektroden van fundamenteel gedrag. weinig beharing en
eventuele lokale fixatie en huid gereinigd
Spaarzaam zijn met aanbrengen van gel of pasta
Gebruik zuivere elektroden
Nauwsluitend contact elektroden en de huid
Goede elektrische verbinding tussen elektroden en kabeldraden
Zorg voor geen tractie op de kabeldraden
Let erop dat patiënt niet met zijn voeten tegen metalen bedframe zit
wanneer het bed ingeplugd in stopcontact zit
Patiënt vragen stil te zijn en stil te liggen wanneer de afname is
2.3 Procedure p19, 20, 21
3
, Hoofdstuk 2 : Cardiale ondersteuning en behandeling
1. Defibrillatie
= onderdeel van reanimatieprocedure.
1.1 Juridisch aspect
B2-handeling : cardiopulmonaire resuscitatie met invasieve middelen. Gebruik van
manuele externe defibrillator is onderworpen aan een staan order.
B1-handeling : voor mensen met een bijzondere beroepstitel of een bijzondere
beroepsbekwaamheid, op voorwaarde dat zij in de functie of de organisatie
beschreven zijn door middel van procedures en worden medegedeeld aan de
betrokken artsen.
1.2 Definitie
Defibrilleren = het toedienen van een elektrische stroomstoot aan het hart.
Het beoogt de chaotische activiteit in de hartspiercellen op te heffen en een
gesynchroniseerde activiteit te hervatten.
1.3 Materiaalkennis
1.3.1 Defibrillator
= een toestel dat door een kortstondige elektrische stroomstoot de
chaotische prikkelvorming onderbreekt. Zo kan de sinusknoop (of AVknoop)
gebruik maken om het hart weer een sinusritme op te leggen.
Minder belang welke cellen de prikkelvorming overnemen, wel dat de
pompfunctie wordt hersteld. Belang : pulsaties voelbaar en niet alleen op de
ECG zichtbaar.
1.3.2 Soorten defibrillatoren
Interne defibrillatoren
Inplanteerbare Cardioverter-Defibrillator (ICD) : ingeplante defibrillator :
reguleren constant het hartritme en beschikken over de volgende functies :
bradycardiestimulatie (=pacemakerfunctie), anti-tachystimulatie
(=overpacing), cardioversie en defibrillatie.
Externe defibrillatoren
4
vaardigheden 6
Circulatie
Hoofdstuk 1 : Ritmestoornissen
1. Klinische interpretatie van ECG’s
Bij kinderen is de interpretatie van een ECG (= elektrocardiogram) net hetzelfde als bij
volwassen 1 VERSCHIL de interpretatie van de hartfrequentie.
In de neonatale fase klopt het hart snel, naarmate het kind ouder wordt vertraagd het.
LEEFTIJD HARTFREQUENTIE/MINUUT
Neonaat 110-170
Baby’s 3-6 m 105-165
Kind 1-6 j 85-150
Kind 6-12 j 70-135
Kind > 12 j 60-120
1.1 Juridisch aspect
C – handeling :
- De verpleegkundige is in staat onderscheidt te maken tussen normale en
pathologische waarden zodat zij bepaalde ziektebeelden kan opmerken en
bijdragen tot de diagnosestelling en een doelmatige behandeling door de arts.
(bv : vpk op IZ moet een ventriculaire fibrillatie op monitor opmerken en dmv
staand order onmiddellijk overgaan tot defibrillatie en verdere cardiopulmonaire
resuscitatie geen diagnose stellen maar stelt de aanwezigheid van
levensbedreigende symptomen.
- De analyse van de Holter-monitoring geneeskundige handeling
2. ECG-opname
2.1 Juridisch aspect
B2 - handeling : er is geen beperking op het gebruik van apparaten voor de
observatie van de verschillende functieletsels mits het gebruik ervan dmv een
procedure nauwkeurig is omschreven.
1
,2.2 Aandachtspunten
(zie h5 HB, verschil afleiding en elektrode)
Ledematenelektroden : elektroden die aan de ledematen worden bevestigd deze
zorgen voor de extremiteitsafleidingen.
De precordiale afleidingen of preordialen worden gevormd door de
borstwandelektroden.
2.2.1 Positionering van het ledematenelektroden
Elk van de 4 ledematen een elektrode : binnenzijde van de
armen en buitenzijde van de onderbenen (op gelijke hoogte)
De zwarte draag voor rechterbeen fungeert als aarding. Met de
andere 3 draden worden de zes ledematenafleidingen gevormd
(D1, D2, D3, aVR, aVL, aVF)
Alternatieve positionering : toegepast bij amputatie, gips,…
2.2.2 Positionering van de precordialen
De nauwkeurige plaatsen is heel belangrijk ! Matige afwijking
kan leiden tot foute diagnose. Een correcte V1 is referentiepunt
Positionering V1
Lokaliseren bovenboord van het sternum, enkele cm lager voel je een
horizontale groef die je volgt naar de rechter sternumboor waar de 2de rib
gevoeld wordt. Onder 2de rib = intercostale ruimte. Men daalt nog 2
intercostale ruimtes af en plaats de elektrode in de vierde intercostale ruimte
naast de rechterboord van het sternum.
Positionering V2 tot V6
V2 : op zelfde horizontale niveau als V1, juist naast de linker boord v/h
sternum
V4 : komt in de 5de intercostale ruimte op de linker medioclaviculaire lijn
V3 : tussen V2 en V3
geplaatst
V5 en V6 : op horizontaal
niveau van V4 en
respectievelijk op de
voorste en middelste
oksellijn links
2
, Vrouw is positionering iets genuanceerder
In liggende positie met normale borsten
gebeurt de plaatsing probleemloos in
submammaire plooi. Bij zware borsten :
optillen
In zittende of staande positie worden de
elektroden beter op de borst geplaatst thv de intracomammaire
overgang.
Bij een kind gelden dezelfde principes.
(voorkeur zuignapelektroden : pleisters kunnen pijn doen bij
verwijderen)
Kind jonger dan 2jaar ECG afgeraden : te klein om correcte
positionering te doen
2.2.3 Algemene aandachtspunten
Gelet op de intrinsieke zwakte van de hartpotentialen ter hoogte van
het lichaamsoppervlak, is een optimaal contact tussen de huid en de
elektroden van fundamenteel gedrag. weinig beharing en
eventuele lokale fixatie en huid gereinigd
Spaarzaam zijn met aanbrengen van gel of pasta
Gebruik zuivere elektroden
Nauwsluitend contact elektroden en de huid
Goede elektrische verbinding tussen elektroden en kabeldraden
Zorg voor geen tractie op de kabeldraden
Let erop dat patiënt niet met zijn voeten tegen metalen bedframe zit
wanneer het bed ingeplugd in stopcontact zit
Patiënt vragen stil te zijn en stil te liggen wanneer de afname is
2.3 Procedure p19, 20, 21
3
, Hoofdstuk 2 : Cardiale ondersteuning en behandeling
1. Defibrillatie
= onderdeel van reanimatieprocedure.
1.1 Juridisch aspect
B2-handeling : cardiopulmonaire resuscitatie met invasieve middelen. Gebruik van
manuele externe defibrillator is onderworpen aan een staan order.
B1-handeling : voor mensen met een bijzondere beroepstitel of een bijzondere
beroepsbekwaamheid, op voorwaarde dat zij in de functie of de organisatie
beschreven zijn door middel van procedures en worden medegedeeld aan de
betrokken artsen.
1.2 Definitie
Defibrilleren = het toedienen van een elektrische stroomstoot aan het hart.
Het beoogt de chaotische activiteit in de hartspiercellen op te heffen en een
gesynchroniseerde activiteit te hervatten.
1.3 Materiaalkennis
1.3.1 Defibrillator
= een toestel dat door een kortstondige elektrische stroomstoot de
chaotische prikkelvorming onderbreekt. Zo kan de sinusknoop (of AVknoop)
gebruik maken om het hart weer een sinusritme op te leggen.
Minder belang welke cellen de prikkelvorming overnemen, wel dat de
pompfunctie wordt hersteld. Belang : pulsaties voelbaar en niet alleen op de
ECG zichtbaar.
1.3.2 Soorten defibrillatoren
Interne defibrillatoren
Inplanteerbare Cardioverter-Defibrillator (ICD) : ingeplante defibrillator :
reguleren constant het hartritme en beschikken over de volgende functies :
bradycardiestimulatie (=pacemakerfunctie), anti-tachystimulatie
(=overpacing), cardioversie en defibrillatie.
Externe defibrillatoren
4
