Thema 15 Defecatie en eenvoudige fecesanalyse
-> Op een discrete wijze gegevens verzamelen en naaste tactvol
betrekken
Normale stoelgangspatroon
Voor velen:
defeceren (= stoelgang maken, ontlasten)
= een dagelijkse, probleemloos verlopende act waar weinig wordt bij
stilgestaan
Voor anderen:
= een zorg, maken van stoelgang
= ware martelgang (diarree en obstipatie)
Ieder stoelgangspatroon is individueel verschillend, weliswaar binnen
bepaalde
grenzen.
Kenmerken van het stoelgangspatroon
Volgens de Bristol stoolform scale
Humaan-biologische kenmerken
Frequentie tussen 3×/dag tot 3×/week (meestal 1à2/dag)
Consistentie Halfvast
Bristol ontlastingsschaal gebruiken
Kleur licht bruine kleur + glanzend
Vorm worstvormig (vorm darmlumen)
Geur meestal niet te sterk
Hoeveelheid 100 à 150 gr/dag
Timing meestal in de ochtenduren, kan ook
uiteenlopend zijn
Belevingskenmerken
• Schaamte voor geluiden
• Geurschaamte geroken te worden
• Hygiënegevoeligheid
o Bij vrouwen: het lijfelijk contact met sanitair
• Houding t.a.v. toiletgebeuren + of –
o Rustpauze
o Kwelling
Cultuur bepaalde aspecten
• ”WC-lezen”
• ”WC-googelen”
, • ”Aangeklede WC” (aanwezigheid van boeken, tijdschriften, …)
• Aanwezigheid van verwarming = belangrijk;
• wanneer de defecatie moeizaam gaat en wat tijd vraagt
dan kan een te koude omgeving ervoor zorgen dat te weinig
tijd wordt genomen om te defeceren en zodoende stoelgang
wordt opgehouden met risico op obstipatie
• Buiten? Aanwezigheid van insecten kan afschrikken
Continuering van het normale patroon
• Stoelgangspatroon individueel
• Situatie ZH situatie thuis
• Als V.:
o Rekening houden met schaamtegevoel
o Stééds rekening houden met het normale stoelgangspatroon
om het patroon in het ZH te kunnen evalueren
Goeie houding
- Rug bol
- Knieën uit elkaar
- Op midden van bril zitten
- Voeten eventueel op een steun zetten
Defecatieproblemen
Diarree
Bepaling
• = een frequente passage
• van slappe of waterige stoelgang
Ontstaansmechanismen
• Verstoring van het indikkingsproces in het colon
Mogelijke klachten en symtomen
• defecatiefrequentie
• dunne feces
• incontinentie voor feces
• klachten t.g.v. dehydratatie (zie VMV1)
• Buikkrampen
• bij rectaal toucher/PPA
• Bij “normale” diarree: leeg rectum of slappe stoelgang gevoeld
• Bij valse diarree: ‘mogelijks’ harde stoelgang getoucheerd in het
rectum
Oorzaken
• Voeding
o Ken je jezelf?
• Sondevoeding
• Psychische factoren
o Ken je jezelf?
-> Op een discrete wijze gegevens verzamelen en naaste tactvol
betrekken
Normale stoelgangspatroon
Voor velen:
defeceren (= stoelgang maken, ontlasten)
= een dagelijkse, probleemloos verlopende act waar weinig wordt bij
stilgestaan
Voor anderen:
= een zorg, maken van stoelgang
= ware martelgang (diarree en obstipatie)
Ieder stoelgangspatroon is individueel verschillend, weliswaar binnen
bepaalde
grenzen.
Kenmerken van het stoelgangspatroon
Volgens de Bristol stoolform scale
Humaan-biologische kenmerken
Frequentie tussen 3×/dag tot 3×/week (meestal 1à2/dag)
Consistentie Halfvast
Bristol ontlastingsschaal gebruiken
Kleur licht bruine kleur + glanzend
Vorm worstvormig (vorm darmlumen)
Geur meestal niet te sterk
Hoeveelheid 100 à 150 gr/dag
Timing meestal in de ochtenduren, kan ook
uiteenlopend zijn
Belevingskenmerken
• Schaamte voor geluiden
• Geurschaamte geroken te worden
• Hygiënegevoeligheid
o Bij vrouwen: het lijfelijk contact met sanitair
• Houding t.a.v. toiletgebeuren + of –
o Rustpauze
o Kwelling
Cultuur bepaalde aspecten
• ”WC-lezen”
• ”WC-googelen”
, • ”Aangeklede WC” (aanwezigheid van boeken, tijdschriften, …)
• Aanwezigheid van verwarming = belangrijk;
• wanneer de defecatie moeizaam gaat en wat tijd vraagt
dan kan een te koude omgeving ervoor zorgen dat te weinig
tijd wordt genomen om te defeceren en zodoende stoelgang
wordt opgehouden met risico op obstipatie
• Buiten? Aanwezigheid van insecten kan afschrikken
Continuering van het normale patroon
• Stoelgangspatroon individueel
• Situatie ZH situatie thuis
• Als V.:
o Rekening houden met schaamtegevoel
o Stééds rekening houden met het normale stoelgangspatroon
om het patroon in het ZH te kunnen evalueren
Goeie houding
- Rug bol
- Knieën uit elkaar
- Op midden van bril zitten
- Voeten eventueel op een steun zetten
Defecatieproblemen
Diarree
Bepaling
• = een frequente passage
• van slappe of waterige stoelgang
Ontstaansmechanismen
• Verstoring van het indikkingsproces in het colon
Mogelijke klachten en symtomen
• defecatiefrequentie
• dunne feces
• incontinentie voor feces
• klachten t.g.v. dehydratatie (zie VMV1)
• Buikkrampen
• bij rectaal toucher/PPA
• Bij “normale” diarree: leeg rectum of slappe stoelgang gevoeld
• Bij valse diarree: ‘mogelijks’ harde stoelgang getoucheerd in het
rectum
Oorzaken
• Voeding
o Ken je jezelf?
• Sondevoeding
• Psychische factoren
o Ken je jezelf?
