Kredietverlening
Inhoud
1 Juridische en financiële omgeving ...............................................................................................1
1.1 Kredietgevers ......................................................................................................................1
1.2 Kredietbemiddelaars ...........................................................................................................1
1.3 Toezichthouders ..................................................................................................................2
1.3.1 FSMA (autoriteit voor fin diensten of markten) ............................................................2
1.3.2 NBB (Nationale Bank België) ........................................................................................2
1.3.3 FOD Economie .............................................................................................................3
1.4 Betrokken instellingen .........................................................................................................3
1.4.1 Centrale kredieten aan particulieren – CKP ..................................................................3
1.4.2 Febelfin........................................................................................................................3
1.5 Ombudsdienst financiële diensten – ombudsfin...................................................................3
2 Wetten raakvlakken met financiële sector ...................................................................................4
2.1 Marktpraktijken en consumentenbescherming WER............................................................4
2.2 Wet op de collectieve schuldenregeling ...............................................................................5
3 Compliance .................................................................................................................................6
3.1 Begrip “compliance” ............................................................................................................6
3.2 Antiwitwaswetgeving ..........................................................................................................6
3.3 Cel Financiële Informatieverwerking (CFI) ............................................................................6
3.4 Belangrijkste verplichtingen anti-witwas..............................................................................6
3.5 Gedragscodes ......................................................................................................................7
4 Contractueel recht ......................................................................................................................7
4.1 Totstandkoming van een contract en vormvereisten ...........................................................7
4.1.1 Totstandkoming van een contract ................................................................................7
4.1.2 Geldigheidsvereisten van een contract.........................................................................8
4.2 Contractuele modaliteiten ...................................................................................................8
5 Gevolgen van het huwelijksvermogenstelsel op het krediet ........................................................8
5.1 Het begrip huwelijksvermogenstelsel ..................................................................................8
5.2 Primair huwelijksvermogenstelsel .......................................................................................8
5.3 Secundair huwelijksvermogenstelsel ...................................................................................9
5.3.1 Wettelijk secundair stelsel ...........................................................................................9
5.3.2 Het contractueel secundair stelsel ...............................................................................9
5.4 Wettelijk samenwonen ...................................................................................................... 10
,6 Bescherming van de persoonlijke levenssfeer............................................................................ 10
6.1 Doelstelling van de wetgeving ........................................................................................... 10
6.2 Rechten van de betrokken persoon ................................................................................... 10
1 Betalingsverkeer: debetkaart en kredietkaart............................................................................ 11
1.1 Debetkaart ........................................................................................................................ 11
1.1.1 Beschrijving ............................................................................................................... 11
1.1.2 Functies van de debetkaart ........................................................................................ 12
1.1.3 Veilig gebruik van een betaalkaart ............................................................................. 12
1.2 Kredietkaart ...................................................................................................................... 12
1.2.1 Beschrijving kredietkaart............................................................................................ 12
1.2.2 Inhoud bancaire kredietkaart ..................................................................................... 13
1.2.3 Veilig gebruik van de kredietkaart .............................................................................. 13
1.2.4 Betalingsproces bij gebruik van een bancaire kredietkaart ......................................... 14
1.2.5 De kredietkaarten en andere betaalmiddelen binnen de SEPA ................................... 14
1.2.6 Voor- en nadelen van een bancaire kredietkaart ........................................................ 14
1.3 Betaalbehoeften klant en kaartkeuze ................................................................................ 15
1.3.1 Geografisch gebruik ................................................................................................... 15
1.3.2 Risicoprofiel klant ...................................................................................................... 15
1.3.3 Kredietbehoefte......................................................................................................... 15
1.3.4 Bedrag betaalverrichtingen ........................................................................................ 15
1.3.5 Aard en kosten betaalverrichtingen ........................................................................... 15
Bankcheque .............................................................................................................................. 16
De overschrijving....................................................................................................................... 16
Interbancaire afwikkeling .......................................................................................................... 17
Toekomst van retailbetalingen .................................................................................................. 19
Payment Services Directive (PSD2) EU-Directive ........................................................................ 20
PSD2 Directive: Legal changes? ................................................................................................. 20
Toekomst van retailbetalingen .................................................................................................. 21
PSD2 Directive: INSTANT PAYMENTS (SCT Instant) .................................................................... 21
Verschillende betaalinstrumenten............................................................................................. 22
Fraudetechnieken ..................................................................................................................... 22
2 De zekerheden .......................................................................................................................... 22
2.1 Belang en functie van de kredietzekerheden ..................................................................... 22
2.2 Vormvereisten en openbaarmaking ................................................................................... 22
2.3 Soorten zekerheden .......................................................................................................... 22
2.3.1 De overdracht van schuldvordering............................................................................ 22
, 2.3.2 De borgstelling ........................................................................................................... 23
3 Boek VII WER: Consumentenkrediet .......................................................................................... 25
3.1 Doel van titel 4, hoofdstuk 1 van boek VII WER .................................................................. 25
3.2 Toepassingsgebied van boek VII WER ................................................................................ 25
3.2.1 Betrokken kredieten .................................................................................................. 25
3.2.2 Consument ................................................................................................................ 25
3.2.3 Kredietovereenkomst ................................................................................................ 25
3.2.4 Territoriaal toepassingsgebied ................................................................................... 25
- Voor consument: gewone verblijfplaats is bepalend .......................................................... 25
3.2.5 Uitzonderingen .......................................................................................................... 25
3.3 Onderscheid tussen diverse kredietvormen ....................................................................... 26
3.3.1 De kredietopening ..................................................................................................... 26
3.3.2 De geoorloofde debetstand op een rekening ............................................................. 26
3.3.3 Verkoop op afbetaling (VOA) ..................................................................................... 26
3.3.4 Lening op afbetaling (LOA) ......................................................................................... 26
3.3.5 De financieringshuur .................................................................................................. 27
3.4 maximumlooptijd van een VOA, LOA en financieringshuur ................................................ 27
3.5 Nulstelling en minimale terugbetalingen van kredietopeningen......................................... 27
3.5.1 Algemeen .................................................................................................................. 27
3.5.2 Nulstellingstermijnen ................................................................................................. 28
3.5.3 Informatie over de verplichting van nulstelling........................................................... 28
3.5.4 Minimale termijnbedragen ........................................................................................ 28
3.6 Niet-geoorloofde debetstand en overschrijding van kredietopening .................................. 28
3.6.1 Niet-geoorloofde debetstand ..................................................................................... 28
3.6.2 Overschrijding............................................................................................................ 28
4 Precontractuele bescherming consumenten ............................................................................. 29
4.1 Regels betreffende reclame ............................................................................................... 29
4.1.1 Begrip ........................................................................................................................ 29
4.1.2 Verplichte vermeldingen ............................................................................................ 30
4.1.3 Grootte van lettertype van sommige vermeldingen ................................................... 30
4.1.4 Verboden reclame en vermeldingen .......................................................................... 30
4.2 Verplichtingen bij het commercieel benaderen van de klant .............................................. 30
4.3 Verplichting om info in te winnen over de financiële toestand ........................................... 31
4.4 Precontractuele info .......................................................................................................... 31
4.4.1 Europese standaardinformatie inzake consumentenkrediet (SECCI) ........................... 32
4.4.2 Algemene gedragsregel bij het verstrekken van een krediet aan consumenten .......... 32
, 4.4.3 Verplichting tot passende toelichting en tot raadgeving ............................................. 32
4.4.4 bijzondere informatieplicht van de kredietbemiddelaar ............................................. 33
4.4.5 Ontwerpkredietovereenkomst ................................................................................... 33
4.5 Raadpleging CKP ................................................................................................................ 33
4.5.1 Draagwijdte van de verplichting tot raadpleging ........................................................ 33
4.5.2 Verplichtingen bij geregistreerde wanbetaling ........................................................... 33
4.5.3 Bewaarplicht van het bewijs van raadpleging ............................................................. 34
4.6 Nevendiensten .................................................................................................................. 34
5 Identificatie en controle identiteitsgegevens ............................................................................. 34
6 Het sluiten van de kredietovereenkomst ................................................................................... 35
6.1 Vormvoorwaarden opgelegd door boek VII van het WER ................................................... 35
6.1.1 Specifieke regels voor de totstandkoming van de overeenkomst ............................... 35
6.1.2 Verplichte vermeldingen ............................................................................................ 35
6.2 Overdracht van rechten ..................................................................................................... 36
6.3 Betaling ............................................................................................................................. 36
6.4 Herroepingsrecht van de consument ................................................................................. 36
7 Vervroegde terugbetaling ......................................................................................................... 36
8 Niet uitvoering van de kredietovereenkomst ............................................................................. 37
9 Toegang kredietgevers en -bemiddelaars .................................................................................. 37
9.1 Bevoegde toezichthouders ................................................................................................ 37
9.2 Kredietgever inzake CK ...................................................................................................... 37
9.3 De bemiddelaars inzake consumentenkrediet.................................................................... 37
9.3.1 Definitie ..................................................................................................................... 37
9.3.2 Categorieën bemiddelaars inzake consumentenkrediet ............................................. 37
9.3.3 de verantwoordelijken voor de distributie en de personen in contact met het publiek
38
9.4 inschrijvingsvoorwaarden van de kredietbemiddelaars ...................................................... 38
9.5 Collectieve inschrijving ...................................................................................................... 38
9.6 Inschrijvingsprocedure: register enkel in 1 categorie ......................................................... 38
9.7 Sancties ............................................................................................................................. 39
9.7.1 Burgerlijke sancties .................................................................................................... 39
9.7.2 Strafrechtelijke sancties ............................................................................................. 39
9.7.3 Administratieve sancties ............................................................................................ 39
Kredietwaardigheid .......................................................................................................................... 39
Lening naar doel ........................................................................................................................... 39
Kredietwaardigheid....................................................................................................................... 39
Inhoud
1 Juridische en financiële omgeving ...............................................................................................1
1.1 Kredietgevers ......................................................................................................................1
1.2 Kredietbemiddelaars ...........................................................................................................1
1.3 Toezichthouders ..................................................................................................................2
1.3.1 FSMA (autoriteit voor fin diensten of markten) ............................................................2
1.3.2 NBB (Nationale Bank België) ........................................................................................2
1.3.3 FOD Economie .............................................................................................................3
1.4 Betrokken instellingen .........................................................................................................3
1.4.1 Centrale kredieten aan particulieren – CKP ..................................................................3
1.4.2 Febelfin........................................................................................................................3
1.5 Ombudsdienst financiële diensten – ombudsfin...................................................................3
2 Wetten raakvlakken met financiële sector ...................................................................................4
2.1 Marktpraktijken en consumentenbescherming WER............................................................4
2.2 Wet op de collectieve schuldenregeling ...............................................................................5
3 Compliance .................................................................................................................................6
3.1 Begrip “compliance” ............................................................................................................6
3.2 Antiwitwaswetgeving ..........................................................................................................6
3.3 Cel Financiële Informatieverwerking (CFI) ............................................................................6
3.4 Belangrijkste verplichtingen anti-witwas..............................................................................6
3.5 Gedragscodes ......................................................................................................................7
4 Contractueel recht ......................................................................................................................7
4.1 Totstandkoming van een contract en vormvereisten ...........................................................7
4.1.1 Totstandkoming van een contract ................................................................................7
4.1.2 Geldigheidsvereisten van een contract.........................................................................8
4.2 Contractuele modaliteiten ...................................................................................................8
5 Gevolgen van het huwelijksvermogenstelsel op het krediet ........................................................8
5.1 Het begrip huwelijksvermogenstelsel ..................................................................................8
5.2 Primair huwelijksvermogenstelsel .......................................................................................8
5.3 Secundair huwelijksvermogenstelsel ...................................................................................9
5.3.1 Wettelijk secundair stelsel ...........................................................................................9
5.3.2 Het contractueel secundair stelsel ...............................................................................9
5.4 Wettelijk samenwonen ...................................................................................................... 10
,6 Bescherming van de persoonlijke levenssfeer............................................................................ 10
6.1 Doelstelling van de wetgeving ........................................................................................... 10
6.2 Rechten van de betrokken persoon ................................................................................... 10
1 Betalingsverkeer: debetkaart en kredietkaart............................................................................ 11
1.1 Debetkaart ........................................................................................................................ 11
1.1.1 Beschrijving ............................................................................................................... 11
1.1.2 Functies van de debetkaart ........................................................................................ 12
1.1.3 Veilig gebruik van een betaalkaart ............................................................................. 12
1.2 Kredietkaart ...................................................................................................................... 12
1.2.1 Beschrijving kredietkaart............................................................................................ 12
1.2.2 Inhoud bancaire kredietkaart ..................................................................................... 13
1.2.3 Veilig gebruik van de kredietkaart .............................................................................. 13
1.2.4 Betalingsproces bij gebruik van een bancaire kredietkaart ......................................... 14
1.2.5 De kredietkaarten en andere betaalmiddelen binnen de SEPA ................................... 14
1.2.6 Voor- en nadelen van een bancaire kredietkaart ........................................................ 14
1.3 Betaalbehoeften klant en kaartkeuze ................................................................................ 15
1.3.1 Geografisch gebruik ................................................................................................... 15
1.3.2 Risicoprofiel klant ...................................................................................................... 15
1.3.3 Kredietbehoefte......................................................................................................... 15
1.3.4 Bedrag betaalverrichtingen ........................................................................................ 15
1.3.5 Aard en kosten betaalverrichtingen ........................................................................... 15
Bankcheque .............................................................................................................................. 16
De overschrijving....................................................................................................................... 16
Interbancaire afwikkeling .......................................................................................................... 17
Toekomst van retailbetalingen .................................................................................................. 19
Payment Services Directive (PSD2) EU-Directive ........................................................................ 20
PSD2 Directive: Legal changes? ................................................................................................. 20
Toekomst van retailbetalingen .................................................................................................. 21
PSD2 Directive: INSTANT PAYMENTS (SCT Instant) .................................................................... 21
Verschillende betaalinstrumenten............................................................................................. 22
Fraudetechnieken ..................................................................................................................... 22
2 De zekerheden .......................................................................................................................... 22
2.1 Belang en functie van de kredietzekerheden ..................................................................... 22
2.2 Vormvereisten en openbaarmaking ................................................................................... 22
2.3 Soorten zekerheden .......................................................................................................... 22
2.3.1 De overdracht van schuldvordering............................................................................ 22
, 2.3.2 De borgstelling ........................................................................................................... 23
3 Boek VII WER: Consumentenkrediet .......................................................................................... 25
3.1 Doel van titel 4, hoofdstuk 1 van boek VII WER .................................................................. 25
3.2 Toepassingsgebied van boek VII WER ................................................................................ 25
3.2.1 Betrokken kredieten .................................................................................................. 25
3.2.2 Consument ................................................................................................................ 25
3.2.3 Kredietovereenkomst ................................................................................................ 25
3.2.4 Territoriaal toepassingsgebied ................................................................................... 25
- Voor consument: gewone verblijfplaats is bepalend .......................................................... 25
3.2.5 Uitzonderingen .......................................................................................................... 25
3.3 Onderscheid tussen diverse kredietvormen ....................................................................... 26
3.3.1 De kredietopening ..................................................................................................... 26
3.3.2 De geoorloofde debetstand op een rekening ............................................................. 26
3.3.3 Verkoop op afbetaling (VOA) ..................................................................................... 26
3.3.4 Lening op afbetaling (LOA) ......................................................................................... 26
3.3.5 De financieringshuur .................................................................................................. 27
3.4 maximumlooptijd van een VOA, LOA en financieringshuur ................................................ 27
3.5 Nulstelling en minimale terugbetalingen van kredietopeningen......................................... 27
3.5.1 Algemeen .................................................................................................................. 27
3.5.2 Nulstellingstermijnen ................................................................................................. 28
3.5.3 Informatie over de verplichting van nulstelling........................................................... 28
3.5.4 Minimale termijnbedragen ........................................................................................ 28
3.6 Niet-geoorloofde debetstand en overschrijding van kredietopening .................................. 28
3.6.1 Niet-geoorloofde debetstand ..................................................................................... 28
3.6.2 Overschrijding............................................................................................................ 28
4 Precontractuele bescherming consumenten ............................................................................. 29
4.1 Regels betreffende reclame ............................................................................................... 29
4.1.1 Begrip ........................................................................................................................ 29
4.1.2 Verplichte vermeldingen ............................................................................................ 30
4.1.3 Grootte van lettertype van sommige vermeldingen ................................................... 30
4.1.4 Verboden reclame en vermeldingen .......................................................................... 30
4.2 Verplichtingen bij het commercieel benaderen van de klant .............................................. 30
4.3 Verplichting om info in te winnen over de financiële toestand ........................................... 31
4.4 Precontractuele info .......................................................................................................... 31
4.4.1 Europese standaardinformatie inzake consumentenkrediet (SECCI) ........................... 32
4.4.2 Algemene gedragsregel bij het verstrekken van een krediet aan consumenten .......... 32
, 4.4.3 Verplichting tot passende toelichting en tot raadgeving ............................................. 32
4.4.4 bijzondere informatieplicht van de kredietbemiddelaar ............................................. 33
4.4.5 Ontwerpkredietovereenkomst ................................................................................... 33
4.5 Raadpleging CKP ................................................................................................................ 33
4.5.1 Draagwijdte van de verplichting tot raadpleging ........................................................ 33
4.5.2 Verplichtingen bij geregistreerde wanbetaling ........................................................... 33
4.5.3 Bewaarplicht van het bewijs van raadpleging ............................................................. 34
4.6 Nevendiensten .................................................................................................................. 34
5 Identificatie en controle identiteitsgegevens ............................................................................. 34
6 Het sluiten van de kredietovereenkomst ................................................................................... 35
6.1 Vormvoorwaarden opgelegd door boek VII van het WER ................................................... 35
6.1.1 Specifieke regels voor de totstandkoming van de overeenkomst ............................... 35
6.1.2 Verplichte vermeldingen ............................................................................................ 35
6.2 Overdracht van rechten ..................................................................................................... 36
6.3 Betaling ............................................................................................................................. 36
6.4 Herroepingsrecht van de consument ................................................................................. 36
7 Vervroegde terugbetaling ......................................................................................................... 36
8 Niet uitvoering van de kredietovereenkomst ............................................................................. 37
9 Toegang kredietgevers en -bemiddelaars .................................................................................. 37
9.1 Bevoegde toezichthouders ................................................................................................ 37
9.2 Kredietgever inzake CK ...................................................................................................... 37
9.3 De bemiddelaars inzake consumentenkrediet.................................................................... 37
9.3.1 Definitie ..................................................................................................................... 37
9.3.2 Categorieën bemiddelaars inzake consumentenkrediet ............................................. 37
9.3.3 de verantwoordelijken voor de distributie en de personen in contact met het publiek
38
9.4 inschrijvingsvoorwaarden van de kredietbemiddelaars ...................................................... 38
9.5 Collectieve inschrijving ...................................................................................................... 38
9.6 Inschrijvingsprocedure: register enkel in 1 categorie ......................................................... 38
9.7 Sancties ............................................................................................................................. 39
9.7.1 Burgerlijke sancties .................................................................................................... 39
9.7.2 Strafrechtelijke sancties ............................................................................................. 39
9.7.3 Administratieve sancties ............................................................................................ 39
Kredietwaardigheid .......................................................................................................................... 39
Lening naar doel ........................................................................................................................... 39
Kredietwaardigheid....................................................................................................................... 39
