Samenvatting Soa's

Soa’s

Inleiding

 SOA = Seksueel Overdraagbare Aandoening
 Infecties die door onbeschermd seksueel contact worden overgedragen
 Veroorzakers -> bacteriën, parasieten, virussen
 Begrip ‘soa’ heeft nog steeds sterke ‘lading’ -> schaamte, word weinig besproken
 Grotere openheid over seks

 Overgedragen via: EXAMEN
o Onbeschermd seksueel contact
o Contact met bloed -> gemeenschappelijk gebruik injectienaalden, tandenborstel,
scheermesjes, prik of snij accident
o Van moeder op kind -> tijdens ZS, bevalling of borstvoeding
o Gemeenschappelijk gebruik linnengoed
 Niet alle soa’s zijn even besmettelijk
o Zeer besmettelijk -> schurft, herpes, schaamluizen en genitale wratten
o Minder besmettelijk -> hepatitis B en HIV
 Ook andere factoren hebben invloed op besmettelijkheid: EXAMEN
o Gezondheidstoestand -> vb. verlaagde afweer
o Duur van seksueel contact -> vb. lange relatie vs onenightstand
o Sekstechniek -> anaal meest risicovol
 Onbeschermd seksueel contact
o Grootste kans bij anale en vaginale seks zonder condoom
o Herpes en schurft ook door tongzoen of huidcontact
 Technieken

Soa’s Schaamluis en schurft HIV
Kussen en tongzoenen Herpes Mindere mate
Knuffelen en strelen Veilig Schaamluis en schurft Veilig
Elkaar masturberen Enkel risico als er contact is tussen Veilig
sperma, vaginaal vocht, bloed of
slijmvliezen
Vaginale seks Risico voor alle soa’s
Anale seks Risico voor alle soa’s
Pijpen en beffen Minder risico dan anale en vaginale seks

Chlamydia, gonorroe, herpes en
hepatitis B doorgeven/krijgen
Speeltjes delen Doorgeven van soa -> speeltje is in
contact geweest met slijmvliezen van
vagina of anus
Condoom over speeltje doen
Plas en poepseks Alleen risico als bloed in urine of
stoelgang zit
Wrijfcontact (zonder Risico op HPV -> geslachtsdelen tegen
kleding) elkaars vagina, penis of aars wrijft


 Bescherming
o Veilig vrijen
 Condoom/ beflapje
 Beiden – getest op soa’s en niet (zonder condoom) vrijen met anderen

,  Enkel streelt, zoent, tongzoent, knuffelt, masseer, masturbeert of elkaar met hand
bevredigd -> ‘veilig’
o Vaccin
 Hepatitis B
 HPV -> genitale wratten en baarmoederhalskanker
o Wat met besnijdenis
 Minder kans op HIV infectie
 Condoom beschermt:
 Volledig tegen : chlamydia, gonorroe, hepatitis B, HIV en trichomoniasis
 Gedeeltelijk tegen: schurft, schaamluizen, herpes, syfilis en HPV
 Condoom bedekt niet altijd alle blaasjes zweertjes of wratten -> beperkt
risico
 Verklaring besnijdenis -> slijmvlies van deel van eikel vereelt
 Testen op soa
o Is belangrijk
 Soa’s kunnen ernstige gevolgen hebben als ze onbehandeld blijven
 Kan andere besmetten
o Aan te raden in aantal gevallen EXAMENVRAAG
 Onbeschermd seksueel contact (osc) en symptomen -> jeuk, wratjes, zweertjes,
blaasjes en afscheiding of pijn bij plassen
 Osc met iemand die soa-symptomen had
 Nieuwe relatie en zonder condoom willen vrijen
 Osc met iemand van wie je niet zeker weet of hij/zij geen soa heeft
 Zwanger wilt worden of bent
o https://www.soa.kce.be/nl/index.html

 Verloop soa test
o Algemeen: hangt af van klachten, manier seks en soa’s waarop je wordt getest
o Bij huisarts/ gynaecoloog of gespecialiseerde centra
o Nagaan risico en klachten
o Klinisch onderzoek -> geslachtsdelen, keel en aars
o Wisser/uitstrijkje van plaatsen waar je mogelijk besmet bent (vagina, keel, anus)
o Bloed of urine onderzoek

 Wat bij besmetting
o Behandeling indien mogelijk
 Bacteriële -> goed behandelbaar (antibiotica)
 Virale -> moeilijk behandelbaar
 Verloop is onvoorspelbaar
 Gedurende langere tijd / levenslang
 Hepatitis B en genitale wratten genezen soms spontaan
 Herpes is niet te genezen maar klachten zijn behandelbaar
o Hoe sneller je start, hoe kleiner de kans op complicaties en de kans om andere te besmetten
o In deze periode geen seks/ condoom gebruiken
o Partnernotificatie (= andere verwittigen/ inlichten)

 Verspreiding (meest vastgestelde in België)
o Chlamydia
 Meeste vastgestelde in Vlaanderen en België
 50/ 100 000
 Vooral bij jongeren en jongvolwassen tussen 15 en 34
 2x zoveel bij vrouwen als bij mannen