Abdomen Hoorolleges

Hoorcolleges Abdomen
Hoorcollege – Inleiding cursus

Abdomen
- Het gedeelte van het lichaam tussen de thorax en het bekken. Ook: de holte van dit gedeelte
van de romp met daarin de belangrijkste organen.

Opfrisser – Wat weten we nog?

Welk bloedvat wordt er met de pijl aangeduid?
- Het voorziet gedeeltelijk dunne darm van bloed en dikke darm 
Mesenterica superior.

Wat wordt er geproduceerd in de maag?
- Intrinsic factor.

Welk deel van de lever wordt met de pijl aangeduid?
- Lobus caudatus  Heeft vorm van een staartje.

Uit welk deel van de embryologische primitieve darm ontstaat de maag?
- Voordarm.

Welke gangen komen samen ter plaatse van de papil van Vater?
- Ductus choledochus en ductus pancreaticus.

Wijs de retroperitoneale organen aan:
- Pancreas
- Nieren
- Duodenum
- Column ascendens en descendes
- Urinewegen
- Bloedvaten

De buikwand van buiten naar binnen:
- Subcutis  Onderhuids vetweefsel.
- M. obliquus externus.
- M. obliquus internus.
- Peritoneum  Buikvlies.

,Het Spijsverteringsstelsel – Tractus digestivus

Hoorcollege – Anatomie abdomenwand

INHOUD

Anatomie abdomenwand
- Van buiten naar binnen.
- Anterolaterale buikwand  Voorkant-zijkant van buikwand.
o Huid en vetweefsel.
o Bindweefsel en spieren.
o Vetweefsel en binnenbekleding.
- Dorsolaterale buikwand  Achterkant-zijkant van buikwand.
o Spieren en bindweefsel.

ABDOMENWAND

Buikwand  Abdomenwand.
- Stevige, maar flexibele wand.
- Gekenmerkt door gelaagde structuur.

Algemene functie:
- Beschermt tegen invloeden van buiten.
- Houdt (met hulp) organen op plaats.
- Creëert intra-abdominale druk  Belangrijk voor ademhaling of bij persen.

Je hebt abdominaal geen ribben omdat:
- Bij zwangerschap de buik de mogelijkheid moet hebben om heel groot te worden.
- In de thorax zijn de ribben belangrijk voor negatieve druk waardoor je kan ademhalen. Dit
heb je niet nodig in de buikholte.

Onderverdeling
- Anterolaterale buikwand  Voorkant van de buikwand en naar de zijkant.
o Van xiploïd tot bekken.
 Xiploïd  Onderste gedeelte van je sternum.
o Flank tot flank  Zijkant tot zijkant.
o Rechts achter de ribbenboog  Lever.
o Links achter de ribbenboog  Milt.
- Dorsalelaterale buikwand  Achterkant van de buikwand en
naar de zijkant.
o Ongeveer gelijk met lumbale wervels.

Opbouw in lagen van buiten naar binnen.
- Huid en vetweefsel (subcutis).
- Bindweefsel en spieren.
- Vetweefsel en binnenbekleding van buikwand.
o Binnenbekleding  Peritoneum ofwel buikvlies.

,Eerste stap: Huid en vetweefsel (fascie).
- De huid kan je indelen in verschillende regio’s.
o Epigastrica  Regio bij de maag.
o Umbilicalis  Regio rondom navelstreng.
o Abdominis lateralis  Zijkanten van de buikwand.
 Kan ook lumbale regio genoemd worden.
o Hypochondriaca  Rechts- en linksboven in de
buik.
 Hierachter zit aan de rechterkant de lever
en galblaas  Als iemand hier pijn heeft
dan kan dit dus komen doordat er iets aan
de hand is met de lever of galblaas.
o Inguinalis  Liesregio.
o Pubica  Regio bij schaambeen.
o Urogenitalis  Regio bij geslachtsdeel.
o Deze regio’s zijn belangrijk voor gebruik in de praktijk als referentiekader klachten.
- De huid kan je ook indelen in kwadranten  Kruis trekken door de buik.
o Je deelt de huid op in 4 vlakken  Links en recht en onder en
boven.
o Ook belangrijk voor klinische relevantie.
 Voorbeeld  In rechteronderkwadrant zit de appendix
en als iemand hier pijn heeft dan kan dit duiden op
blindedarmontsteking.
- Subcutis  Vetweefsel.
o Onderscheid in:
 Fascie van Camper  Vetweefsel.
 Vetlaag.
 Fascie van Scarpa  Bindweefsel.
 Membraneuze laag.
 Ligt tussen de fascie van Camper (vetlaag)
en de onderliggende spieren.
 Fascie is een spier zijn jassie  Bindweefsellaagjes
rondom spieren.
 Kan heel straf zijn of losmatig.
o Bevat onder andere:
 Oppervlakkige zenuwen.
 Sensibele zenuwen  Gevoelszenuwen.
o Alle takjes gaan terug naar het centrale zenuwstelsel
om gevoelsprikkels te registreren.
 Bloedvaten.
 Lymfevaatjes.
 Zweetklieren en haarzakjes.

, Transversale doorsnede:
- Huid  Grijs.
- Subcutis  Paars.
- Omcirkelende spierlaag  Bruin.
o 3 spieren aan de zijkant.
o 1 grote spier aan de voorkant.

Tweede stap: Spieren en diepe fascia
- Buitenste schuine buikspier  M. obliquus
externus abdominis.
o Vezels lopen van boven buiten naar
beneden binnen  V-vorm.
o Ontspringt van de ribben 5 t/m 12.
o Hecht aan op:
 Linea alba  Een verticale lijn
(bindweefselpeesplaat verbinding) in het midden van
buikwand.
 Os pubis  Schaambeen.
 Crista iliaca  Bekkenkam.
- Binnenste schuine buikspier  M. obliquus internus abdominis.
o Ontspringt van peesblad rug en Crista iliaca.
o Hecht aan op:
 Ribben 10 t/m 12.
 Linea alba.
o De vezels lopen naar boven toe  A-vorm.
- Combinatie schuine spieren:
o Maken serie van bewegingen mogelijk  Wervelkolombewegingen.
 Contractie externus versus internus 
Zorgt voor lateraalflexie torso  Rotatie
naar tegengestelde kant  Linker plaatje.
 Contractie externus + internus  Zorgt
voor lateraalflexie torso  Rechter
plaatje.
- Dwarse buikspier  M. transversus abdominalis.
o Vezelverloop is horizontaal.
o Ontspringt van:
 Arcus costae  Ribbenboog.
 Peesblad rug.
 Crista iliaca.
o Hecht aan op:
 Linea alba.
 Os pubis.
o Kenmerkend  Linea arcuata  Achterrand van het
peesblad.
o Contractie zorgt voor druk abdomen 
Hulpademhalingsspier.