Samenvatting gezinspedagogiek
Pedagogische Wetenschappen Jaar 2
, 2
Inhoudsopgave
Algemeen...............................................................................................................................................5
College 1: het gezin in evolutionair perspectief......................................................................................5
Het fenotype en de rol van het gezin................................................................................................5
Evolutionaire kijk op gedrag..............................................................................................................6
Is het gezin er altijd geweest? (artikel Hrdy).....................................................................................7
College 2 (H2 & H3)................................................................................................................................9
Hoofdstuk 2: het gezin in historisch perspectief................................................................................9
2.1: inleiding.................................................................................................................................9
2.2: gezinshistorische benaderingen en gebruik van historische bronnen...................................9
2.3: pedagogische stromingen: humanisme, verlichting en romantiek........................................9
2.4: invloed van Locke en Rousseau op opvoeding en gezinsleven............................................11
2.5: start van een gezinshistorisch debat; de zwarte legende....................................................11
2.6: reactie op de pessimistische visie; de witte legende...........................................................11
2.7: conclusie in het debat tussen zwart en wit.........................................................................12
2.8: de mythe van het europese gezin.......................................................................................12
2.9: invloed van geboorte en sterfte op gezinsvorming: de demografische transitie.................13
Hoofdstuk 3: gezinsvorming en gezinsontwikkeling........................................................................15
3.1: inleiding...............................................................................................................................15
3.2: het traditionele kerngezin door de eeuwen heen...............................................................15
3.3: timing van het ouderschap..................................................................................................16
3.4: adoptie................................................................................................................................17
3.5: pleegzorg.............................................................................................................................17
3.6: homo-ouderschap...............................................................................................................18
3.7: echtscheiding en overlijden.................................................................................................19
College 3: de rol van SES in het gezin (3 artikelen)...............................................................................20
SES the basics:.................................................................................................................................20
Verklarende mechanismen..............................................................................................................20
Social causation modellen..........................................................................................................21
, 3
Artikel Costello................................................................................................................................21
Social selection model................................................................................................................23
Interactionist perspective...........................................................................................................24
Hoge SES – artikel Luthar............................................................................................................24
College 4: moderne gezinsvormen deel 1 (MF: H1,3,4,5,8)..................................................................25
Hoofdstuk 1: introductie.................................................................................................................25
Hoofdstuk 3: test-tube baby............................................................................................................27
Kunstmatige bevruchting...........................................................................................................27
IVF/ICSI.......................................................................................................................................28
Hoofdstuk 4: donor-conceptie.........................................................................................................29
Hoofdstuk 5: draagmoederschap & wensouders............................................................................30
Hoofdstuk 8: conclusies...................................................................................................................32
College 5: moderne gezinsvormen deel 2 (MF: H2 & 7 + H3.6)............................................................32
Achtergrondkenmerken..................................................................................................................32
Theorieën over invloed ontwikkeling (H2 & 7)................................................................................33
Onderzoeksresultaten naar invloed ontwikkeling...........................................................................34
Moeilijkheden in onderzoek.......................................................................................................35
College 6: gezinsfunctioneren (2 artikelen + H6)..................................................................................36
Hoofdstuk 6: Het gezinssysteem.....................................................................................................36
6.1: Inleiding...............................................................................................................................36
6.2: Vaders.................................................................................................................................37
6.3: de gezinssysteemtheorie.....................................................................................................37
Artikel McMaster model of family functioning (Epstein).................................................................38
Artikel review of family functioning across all eating disorder diagnoses (Holtom)........................42
College 7: invloeden buiten het gezin (artikel + H8,9,11).....................................................................42
Hoofdstuk 8: grootouders...............................................................................................................42
8.2: de geschiedenis...................................................................................................................42
8.3: demografische en sociaal-maatschappelijke veranderingen...............................................43
8.4: verklaringen waarom grootouders voor hun kleinkinderen zorgen....................................43
8.6: de invloed van de grootouder.............................................................................................44
Hoofdstuk 9: kinderopvang.............................................................................................................44
Hoofdstuk 11: leeftijdgenoten.........................................................................................................45
, 4
11.2 groepsrelaties.....................................................................................................................46
11.3: vriendschappen.................................................................................................................47
College 8: gezinssamenstelling (artikel + H3.7, 4).................................................................................48
Hoofdstuk 4: gezinssamenstellingen...............................................................................................48
4.1: inleiding...............................................................................................................................48
4.2: Nederlandse gezinnen in cijfers...........................................................................................48
4.3: Invloed van gezinssamenstelling op de ontwikkeling van kinderen....................................48
4.4: invloed van de relatie met broers of zussen........................................................................49
4.5: de ontwikkeling van meerlingen..........................................................................................50
4.6: de ontwikkeling van enig kinderen......................................................................................51
4.7: gevolgen van gezinssamenstellingen voor het ouderschap.................................................51
Artikel onderzoek naar echtscheidingen (Amato)...........................................................................51
College 9: invloeden van media in het gezin (H10)...............................................................................53
10.1: inleiding..................................................................................................................................53
10.2: van televisie tot TikTok...........................................................................................................53
10.3: invloeden van media; theoretisch kader................................................................................53
10.4: negatieve effecten van media................................................................................................54
10.5: positieve effecten van media..................................................................................................55
10.6: het meten van media gebruik.................................................................................................56
10.7: mediaopvoeding.....................................................................................................................56
10.8: de rol van de overheid............................................................................................................57
College 10: ziekte in het gezin (3 artikelen)..........................................................................................57
Heeft opvoeden effect op ziek zijn?................................................................................................57
Artikel chronische pijn en handicap (Palermo et al.)..................................................................57
Levensbedreigende ziektes & overlijden.........................................................................................59
Artikel kinderen met kanker (Klassen et al.)...............................................................................59
Artikel overlijden (Luecken et al.)...............................................................................................59
Pedagogische Wetenschappen Jaar 2
, 2
Inhoudsopgave
Algemeen...............................................................................................................................................5
College 1: het gezin in evolutionair perspectief......................................................................................5
Het fenotype en de rol van het gezin................................................................................................5
Evolutionaire kijk op gedrag..............................................................................................................6
Is het gezin er altijd geweest? (artikel Hrdy).....................................................................................7
College 2 (H2 & H3)................................................................................................................................9
Hoofdstuk 2: het gezin in historisch perspectief................................................................................9
2.1: inleiding.................................................................................................................................9
2.2: gezinshistorische benaderingen en gebruik van historische bronnen...................................9
2.3: pedagogische stromingen: humanisme, verlichting en romantiek........................................9
2.4: invloed van Locke en Rousseau op opvoeding en gezinsleven............................................11
2.5: start van een gezinshistorisch debat; de zwarte legende....................................................11
2.6: reactie op de pessimistische visie; de witte legende...........................................................11
2.7: conclusie in het debat tussen zwart en wit.........................................................................12
2.8: de mythe van het europese gezin.......................................................................................12
2.9: invloed van geboorte en sterfte op gezinsvorming: de demografische transitie.................13
Hoofdstuk 3: gezinsvorming en gezinsontwikkeling........................................................................15
3.1: inleiding...............................................................................................................................15
3.2: het traditionele kerngezin door de eeuwen heen...............................................................15
3.3: timing van het ouderschap..................................................................................................16
3.4: adoptie................................................................................................................................17
3.5: pleegzorg.............................................................................................................................17
3.6: homo-ouderschap...............................................................................................................18
3.7: echtscheiding en overlijden.................................................................................................19
College 3: de rol van SES in het gezin (3 artikelen)...............................................................................20
SES the basics:.................................................................................................................................20
Verklarende mechanismen..............................................................................................................20
Social causation modellen..........................................................................................................21
, 3
Artikel Costello................................................................................................................................21
Social selection model................................................................................................................23
Interactionist perspective...........................................................................................................24
Hoge SES – artikel Luthar............................................................................................................24
College 4: moderne gezinsvormen deel 1 (MF: H1,3,4,5,8)..................................................................25
Hoofdstuk 1: introductie.................................................................................................................25
Hoofdstuk 3: test-tube baby............................................................................................................27
Kunstmatige bevruchting...........................................................................................................27
IVF/ICSI.......................................................................................................................................28
Hoofdstuk 4: donor-conceptie.........................................................................................................29
Hoofdstuk 5: draagmoederschap & wensouders............................................................................30
Hoofdstuk 8: conclusies...................................................................................................................32
College 5: moderne gezinsvormen deel 2 (MF: H2 & 7 + H3.6)............................................................32
Achtergrondkenmerken..................................................................................................................32
Theorieën over invloed ontwikkeling (H2 & 7)................................................................................33
Onderzoeksresultaten naar invloed ontwikkeling...........................................................................34
Moeilijkheden in onderzoek.......................................................................................................35
College 6: gezinsfunctioneren (2 artikelen + H6)..................................................................................36
Hoofdstuk 6: Het gezinssysteem.....................................................................................................36
6.1: Inleiding...............................................................................................................................36
6.2: Vaders.................................................................................................................................37
6.3: de gezinssysteemtheorie.....................................................................................................37
Artikel McMaster model of family functioning (Epstein).................................................................38
Artikel review of family functioning across all eating disorder diagnoses (Holtom)........................42
College 7: invloeden buiten het gezin (artikel + H8,9,11).....................................................................42
Hoofdstuk 8: grootouders...............................................................................................................42
8.2: de geschiedenis...................................................................................................................42
8.3: demografische en sociaal-maatschappelijke veranderingen...............................................43
8.4: verklaringen waarom grootouders voor hun kleinkinderen zorgen....................................43
8.6: de invloed van de grootouder.............................................................................................44
Hoofdstuk 9: kinderopvang.............................................................................................................44
Hoofdstuk 11: leeftijdgenoten.........................................................................................................45
, 4
11.2 groepsrelaties.....................................................................................................................46
11.3: vriendschappen.................................................................................................................47
College 8: gezinssamenstelling (artikel + H3.7, 4).................................................................................48
Hoofdstuk 4: gezinssamenstellingen...............................................................................................48
4.1: inleiding...............................................................................................................................48
4.2: Nederlandse gezinnen in cijfers...........................................................................................48
4.3: Invloed van gezinssamenstelling op de ontwikkeling van kinderen....................................48
4.4: invloed van de relatie met broers of zussen........................................................................49
4.5: de ontwikkeling van meerlingen..........................................................................................50
4.6: de ontwikkeling van enig kinderen......................................................................................51
4.7: gevolgen van gezinssamenstellingen voor het ouderschap.................................................51
Artikel onderzoek naar echtscheidingen (Amato)...........................................................................51
College 9: invloeden van media in het gezin (H10)...............................................................................53
10.1: inleiding..................................................................................................................................53
10.2: van televisie tot TikTok...........................................................................................................53
10.3: invloeden van media; theoretisch kader................................................................................53
10.4: negatieve effecten van media................................................................................................54
10.5: positieve effecten van media..................................................................................................55
10.6: het meten van media gebruik.................................................................................................56
10.7: mediaopvoeding.....................................................................................................................56
10.8: de rol van de overheid............................................................................................................57
College 10: ziekte in het gezin (3 artikelen)..........................................................................................57
Heeft opvoeden effect op ziek zijn?................................................................................................57
Artikel chronische pijn en handicap (Palermo et al.)..................................................................57
Levensbedreigende ziektes & overlijden.........................................................................................59
Artikel kinderen met kanker (Klassen et al.)...............................................................................59
Artikel overlijden (Luecken et al.)...............................................................................................59
