CULTURELE ANTROPOLOGIE –
SAMENVATTING
INTRODUCTIELES
WAT IS ANTROPOLOGIE?
Zucht naar het ongerepte waarmee antropologen geassocieerd worden
Het exotisme + imperialisme
Deden aan etnografie: Racisten: De wil om het racisme theorie bevestigd worden gezien +
Hiërarchie
Romantici: De nobele wilde
De studie van de mens in zijn diversiteit (samenlevingen) en universaliteit
De studie van culturen
Er bestaan aparte wetenschappelijke disciplines voor elk deelaspect, waarom dan nog
antropologie als synthese van al deze specialisaties nodig?
REDENEN VOOR ANTROPOLOGIE
Kennis gaat vooruit door specialisatie in één discipline
Gaat uit van een universele mens, maar met unieke verschillen
Is er diversiteit als uitgangspunt?
Alle culturen hebben gelijk. Ze vertellen hun wereld hoe het is
Men kan spreken over de mens met een cultuur
CULTURAL TURN
Cultuur wordt belangrijker door meer diversiteit
Periode na de Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog worden gezien als belangrijke
keerpunten
Het moment waarbij wetenschap en imperialisme in vraag worden gesteld
Is cultuur een intermediaire factor in vb. economische gevolgen?
Mensen worden cultureel gevormd door feiten te verzamelen op basis van een cultureel goed of
gedrag
Interpretaties worde ervaringskaders
Cultuur = Culturele systemen van een samenleving
Ideële kant van een samenleving vb. gedragscode
Hoe meer diversiteit, hoe meer culturele systemen in een samenleving
Taal verwantschapsregels
Culturele misverstanden, en antropologen mogen die fouten niet maken
Door het denken dat sommige referenties universeel zijn, kan men culturele misverstanden maken
Sociaal = Materiële kant van een samenleving vb. Sociale klasses
1
,DIMENSIES VAN ANTROPOLOGIE
TWEE EXTREMEN OP EEN CONTINUUM
Idealisme VS. Materialisme
Antropologisch Idealisme
= De basis van het menselijk gedrag en de verandering ervan is het denken. Denken is cognitief of
subjectief.
Antropologisch Materialisme
= Het menselijk gedrag komt fundamenteel voort uit materiële processen en verandert in functie
daarvan.
DIMENSIES
Verschillen in het interpreteren op wat men zich baseerd
Verklaring op micro- (biologisch) of macro- (maatschappelijk) niveau -> Meso-niveau als het ideale,
als materiaal effect
Cultureel VS. Sociaal -> Ideëel effect
Cultureel = fantasie + festival vb. Prioriteiten
Sociaal = Actor + groep vb. Klassen
Aanpassing: Materialisme + Actor = Uitdagingsplot = Vrijheidsberoving
Creativiteit: Idealisme + Structuur of Materialisme + Actor = Creativiteitsplot = Heropvoeding
Leefwereld: Actor + Idealisme = Eigenwereldplot = Zelfregulering
Machtsstructuur: Structuur + Materialisme = Verbindingsplot = Herstelling
Een cultuur is een aangeleerd en overgedragen geheel van praktijken en opvattingen over wat is en
over wat moet, die evolueren in adaptie aan een veranderende omgeving en die min of meer
samenhangen en via symbolen gedeeld worden door de leden van een groep, leden die elk als
subject ervaren en hun perspectieven gezamenlijk tot leefwereld maken.
DIMENSIES AAN DE HAND VAN HET HOOFDDOEK
2
, AANPASSING = MENS ALS DIER
Actor-Materialisme
Het gebruik overleeft want is in het belang van zowel mannen als vrouwen door huwelijksontrouw en
afgunst in de groep te vermijden.
CREATIVITEIT = MENS ALS PROGRAMMA
Idealisme-Structuur
Door het te verklaren waarvoor het wordt gebruikt weten we nog niet waarvan het vandaan komt!
Het gebruikt komt voort uit de universele symbolische positie tussen mannen en vrouwen
Het idee zoeken achter dingen
LEEFWERELD = MENS ALS SUBJECT
Actor + Idealisme
Hoezo universeel? Één groep maakt het tot haar traditie. Een andere groep met dezelfde noden niet.
Het gebruik is deels van de leefwereld van vrouwen . Verbod erop tast hun identiteit aan en zal voor
reactie zorgen zoals hogere waardering van het gebruik.
MACHTSSTRUCTUUR = MENS ALS GROEPSLID
Structuur + Materialisme
De niqaab volgt uit de ondergeschikte sociale positie van vrouwen en bewaart die sociale verhouding
8 KENMERKEN VAN CULTUUR
Actor – Materialisme : Aangeleerd en adaptief
Structuur-Idealisme: Gedeeld en symbolisch
Actor- Idealisme: Geconstrueerd en subjectief
Structuur-Materialisme= Sociaal geconstrueerd en in sociaal proces
Definitie: Een cultuur is…. ACTOR MATERIALISME
“Een geheel van praktijken alsook opvattingen over wat is en over wat moet…
…die aangeleerd en overgeleverd worden en evolueren in adaptie aan een andere
omgeving….”
= Dus niet aangeboren of herkenbaar door iemands fysiek.
Definitie: Een cultuur is…. STRUCTUUR IDEALISME
“Een geheel van praktijken alsook opvattingen over wat is en over wat moet…
…die aangeleerd en overgeleverd worden en evolueren in adaptie aan een andere
omgeving….
… en die min of meer samenhangen, en via symbolen gedeeld worden door de leden van
een groep,…”
Definitie: Een cultuur is… STRUCTUUR IDEALISME
3
SAMENVATTING
INTRODUCTIELES
WAT IS ANTROPOLOGIE?
Zucht naar het ongerepte waarmee antropologen geassocieerd worden
Het exotisme + imperialisme
Deden aan etnografie: Racisten: De wil om het racisme theorie bevestigd worden gezien +
Hiërarchie
Romantici: De nobele wilde
De studie van de mens in zijn diversiteit (samenlevingen) en universaliteit
De studie van culturen
Er bestaan aparte wetenschappelijke disciplines voor elk deelaspect, waarom dan nog
antropologie als synthese van al deze specialisaties nodig?
REDENEN VOOR ANTROPOLOGIE
Kennis gaat vooruit door specialisatie in één discipline
Gaat uit van een universele mens, maar met unieke verschillen
Is er diversiteit als uitgangspunt?
Alle culturen hebben gelijk. Ze vertellen hun wereld hoe het is
Men kan spreken over de mens met een cultuur
CULTURAL TURN
Cultuur wordt belangrijker door meer diversiteit
Periode na de Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog worden gezien als belangrijke
keerpunten
Het moment waarbij wetenschap en imperialisme in vraag worden gesteld
Is cultuur een intermediaire factor in vb. economische gevolgen?
Mensen worden cultureel gevormd door feiten te verzamelen op basis van een cultureel goed of
gedrag
Interpretaties worde ervaringskaders
Cultuur = Culturele systemen van een samenleving
Ideële kant van een samenleving vb. gedragscode
Hoe meer diversiteit, hoe meer culturele systemen in een samenleving
Taal verwantschapsregels
Culturele misverstanden, en antropologen mogen die fouten niet maken
Door het denken dat sommige referenties universeel zijn, kan men culturele misverstanden maken
Sociaal = Materiële kant van een samenleving vb. Sociale klasses
1
,DIMENSIES VAN ANTROPOLOGIE
TWEE EXTREMEN OP EEN CONTINUUM
Idealisme VS. Materialisme
Antropologisch Idealisme
= De basis van het menselijk gedrag en de verandering ervan is het denken. Denken is cognitief of
subjectief.
Antropologisch Materialisme
= Het menselijk gedrag komt fundamenteel voort uit materiële processen en verandert in functie
daarvan.
DIMENSIES
Verschillen in het interpreteren op wat men zich baseerd
Verklaring op micro- (biologisch) of macro- (maatschappelijk) niveau -> Meso-niveau als het ideale,
als materiaal effect
Cultureel VS. Sociaal -> Ideëel effect
Cultureel = fantasie + festival vb. Prioriteiten
Sociaal = Actor + groep vb. Klassen
Aanpassing: Materialisme + Actor = Uitdagingsplot = Vrijheidsberoving
Creativiteit: Idealisme + Structuur of Materialisme + Actor = Creativiteitsplot = Heropvoeding
Leefwereld: Actor + Idealisme = Eigenwereldplot = Zelfregulering
Machtsstructuur: Structuur + Materialisme = Verbindingsplot = Herstelling
Een cultuur is een aangeleerd en overgedragen geheel van praktijken en opvattingen over wat is en
over wat moet, die evolueren in adaptie aan een veranderende omgeving en die min of meer
samenhangen en via symbolen gedeeld worden door de leden van een groep, leden die elk als
subject ervaren en hun perspectieven gezamenlijk tot leefwereld maken.
DIMENSIES AAN DE HAND VAN HET HOOFDDOEK
2
, AANPASSING = MENS ALS DIER
Actor-Materialisme
Het gebruik overleeft want is in het belang van zowel mannen als vrouwen door huwelijksontrouw en
afgunst in de groep te vermijden.
CREATIVITEIT = MENS ALS PROGRAMMA
Idealisme-Structuur
Door het te verklaren waarvoor het wordt gebruikt weten we nog niet waarvan het vandaan komt!
Het gebruikt komt voort uit de universele symbolische positie tussen mannen en vrouwen
Het idee zoeken achter dingen
LEEFWERELD = MENS ALS SUBJECT
Actor + Idealisme
Hoezo universeel? Één groep maakt het tot haar traditie. Een andere groep met dezelfde noden niet.
Het gebruik is deels van de leefwereld van vrouwen . Verbod erop tast hun identiteit aan en zal voor
reactie zorgen zoals hogere waardering van het gebruik.
MACHTSSTRUCTUUR = MENS ALS GROEPSLID
Structuur + Materialisme
De niqaab volgt uit de ondergeschikte sociale positie van vrouwen en bewaart die sociale verhouding
8 KENMERKEN VAN CULTUUR
Actor – Materialisme : Aangeleerd en adaptief
Structuur-Idealisme: Gedeeld en symbolisch
Actor- Idealisme: Geconstrueerd en subjectief
Structuur-Materialisme= Sociaal geconstrueerd en in sociaal proces
Definitie: Een cultuur is…. ACTOR MATERIALISME
“Een geheel van praktijken alsook opvattingen over wat is en over wat moet…
…die aangeleerd en overgeleverd worden en evolueren in adaptie aan een andere
omgeving….”
= Dus niet aangeboren of herkenbaar door iemands fysiek.
Definitie: Een cultuur is…. STRUCTUUR IDEALISME
“Een geheel van praktijken alsook opvattingen over wat is en over wat moet…
…die aangeleerd en overgeleverd worden en evolueren in adaptie aan een andere
omgeving….
… en die min of meer samenhangen, en via symbolen gedeeld worden door de leden van
een groep,…”
Definitie: Een cultuur is… STRUCTUUR IDEALISME
3
