Onderwijskunde in kleuteronderwijs
1.1
Inleiding
Onderwijskunde
Onderwijskunde:
De wetenschap die leren, opleiden en ontwikkelen in onderwijs willen beschrijven, begrijpen en
verklaren. Deze wetenschap levert een bijdrage aan de verbetering van het onderwijs.
Wil een wetenschap zijn die de leerprocessen helpt ondersteunen, organiseren en ontwikkelen.
Didactiek
Didactiek:
De theorie van het leren en onderwijzen
In het kleuteronderwijs moeten we het ‘onderwijs’ zien als ‘een proces’ van begeleiden en leiden,
door de kleuteronderwijzer, van de ontwikkeling van de kleuter.
Didactisch handelen:
Het proces van het begeleiden en leiden van de ontwikkeling van kinderen
Doel van didactiek: Het verbeteren van het didactisch handelen via het verschaffen van aanwijzingen
Didactiek van het kleuteronderwijs:
De leer over de wijze waarop de kleuteronderwijzer hulp kan worden geboden bij het
ontwikkelingsproces van kleuters
Leergebieden:
Motorische ontwikkeling
Taalontwikkeling
Wiskundige ontwikkeling
MUZO
o Beeld
o Muziek
o Dans
o Drama
Wereldoriëntatie
o Mens en maatschappij
o Wetenschap en techniek
Camille De Roeck 1 EBAKO B
, Het didactisch handelen
Didactisch handelen:
Het begeleiden en leiden van de ontwikkeling van kleuters
Intermenselijk aspect:
Begeleiden en leiden en omgaan met kleuters verloopt niet los van elkaar
We situeren het kleuteronderwijs in een sociaal maatschappelijke context er is sprake van een
zekere wisselwerking tussen onderwijs en maatschappij
Begeleiden is essentieel een intermenselijk gebeuren. Begeleiden en leiden van en ‘omgaan met
kleuters’ verloopt niet gescheiden van elkaar.
Het kleuteronderwijs situeert zich in een sociaal- maatschappelijke context. Er is een zekere
wisselwerking tussen onderwijs en maatschappij.
Ik wil leerkracht worden
De lerarenopleiding
De functionele gehelen
Begeleider van leer -en ontwikkelingsprocessen
Opvoeder
Inhoudelijk expert
Organisator
Innovator – onderzoeker
Partner van ouders / verzorgers
Lid van een schoolteam
Partner van externen
Lid van onderwijsgemeenschap
Cultuurparticipant
Beroepsprofielen en basiscompetenties
Basiscompetenties:
Geheel van kennis, vaardigheden en attitudes die de startende leerkracht moeten bezitten. Het
opleidingsprofiel bevat de eindtermen va de opleiding
Het beroepsprofiel van een leraarstype bestaat uit gemeenschappelijke beroepsvereisten die voor
elk leraarstype gelden en specifieke beroepsvereisten. Met andere woorden het beroepsprofiel geeft
de kern weer van het beroep en omschrijft de beroepsactiviteiten zoals die plaats vinden in de
praktijk van de ervaren beroepsbeoefenaar.
Camille De Roeck 1 EBAKO B
, Accenten in het ‘leraar zijn’
In het ontwikkelingsproces van de leraar wordt vooral de nadruk gelegd op:
Zelfverantwoording
Een visie op onderwijs
Verantwoordelijkheid dragen voor conceptie en uitvoering van het onderwijs
Vakoverschrijdend werken
Autonomie, complementair aan collegialiteit en samenwerking
Permanent leren
Onderwijs in Vlaanderen
Onderwijsniveaus en leerplicht
Geïntegreerd onderwijs (GON):
De samenwerking tussen gewoon basisonderwijs en buitengewoon onderwijs. Bedoeld om kinderen
met een beperking of met leer- en opvoedingsmogelijkheden de lessen of activiteiten te laten volgen
in een school voor gewoon onderwijs, mits hulp vanuit het buitengewoon onderwijs.
Leerplicht:
Begint op 1 september vanaf het jaar waarin een kind 5 jaar wordt. De leerplicht is een jaar verlengd
door een jaar te vervroegen
Het kleuteronderwijs is bedoeld voor kinderen vanaf 2,5 jaar Instappen op 7 data
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen
Eindtermen Lager onderwijs en secundair onderwijs
Ontwikkelingsdoelen Kleuteronderwijs
Eindtermen (ET) aan het einde van het basisonderwijs
Eindtermen:
Minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de onderwijsoverheid
als noodzakelijk en bereikbaar acht voor een bepaalde leerlingenpopulatie (lager en secundair
onderwijs)
Minimumdoelen:
Een minimum aan kennis, inzicht, vaardigheden die alle leerlingen van de leerlingenpopulatie
verwerven tijdens het leerproces en anderzijds een minimum aan attitudes die de school nastreeft bij
de leerlingen
Ontwikkelingsdoelen (OD) in de kleuterklas
Waarom geen eindtermen voor kleuters?
Camille De Roeck 1 EBAKO B
1.1
Inleiding
Onderwijskunde
Onderwijskunde:
De wetenschap die leren, opleiden en ontwikkelen in onderwijs willen beschrijven, begrijpen en
verklaren. Deze wetenschap levert een bijdrage aan de verbetering van het onderwijs.
Wil een wetenschap zijn die de leerprocessen helpt ondersteunen, organiseren en ontwikkelen.
Didactiek
Didactiek:
De theorie van het leren en onderwijzen
In het kleuteronderwijs moeten we het ‘onderwijs’ zien als ‘een proces’ van begeleiden en leiden,
door de kleuteronderwijzer, van de ontwikkeling van de kleuter.
Didactisch handelen:
Het proces van het begeleiden en leiden van de ontwikkeling van kinderen
Doel van didactiek: Het verbeteren van het didactisch handelen via het verschaffen van aanwijzingen
Didactiek van het kleuteronderwijs:
De leer over de wijze waarop de kleuteronderwijzer hulp kan worden geboden bij het
ontwikkelingsproces van kleuters
Leergebieden:
Motorische ontwikkeling
Taalontwikkeling
Wiskundige ontwikkeling
MUZO
o Beeld
o Muziek
o Dans
o Drama
Wereldoriëntatie
o Mens en maatschappij
o Wetenschap en techniek
Camille De Roeck 1 EBAKO B
, Het didactisch handelen
Didactisch handelen:
Het begeleiden en leiden van de ontwikkeling van kleuters
Intermenselijk aspect:
Begeleiden en leiden en omgaan met kleuters verloopt niet los van elkaar
We situeren het kleuteronderwijs in een sociaal maatschappelijke context er is sprake van een
zekere wisselwerking tussen onderwijs en maatschappij
Begeleiden is essentieel een intermenselijk gebeuren. Begeleiden en leiden van en ‘omgaan met
kleuters’ verloopt niet gescheiden van elkaar.
Het kleuteronderwijs situeert zich in een sociaal- maatschappelijke context. Er is een zekere
wisselwerking tussen onderwijs en maatschappij.
Ik wil leerkracht worden
De lerarenopleiding
De functionele gehelen
Begeleider van leer -en ontwikkelingsprocessen
Opvoeder
Inhoudelijk expert
Organisator
Innovator – onderzoeker
Partner van ouders / verzorgers
Lid van een schoolteam
Partner van externen
Lid van onderwijsgemeenschap
Cultuurparticipant
Beroepsprofielen en basiscompetenties
Basiscompetenties:
Geheel van kennis, vaardigheden en attitudes die de startende leerkracht moeten bezitten. Het
opleidingsprofiel bevat de eindtermen va de opleiding
Het beroepsprofiel van een leraarstype bestaat uit gemeenschappelijke beroepsvereisten die voor
elk leraarstype gelden en specifieke beroepsvereisten. Met andere woorden het beroepsprofiel geeft
de kern weer van het beroep en omschrijft de beroepsactiviteiten zoals die plaats vinden in de
praktijk van de ervaren beroepsbeoefenaar.
Camille De Roeck 1 EBAKO B
, Accenten in het ‘leraar zijn’
In het ontwikkelingsproces van de leraar wordt vooral de nadruk gelegd op:
Zelfverantwoording
Een visie op onderwijs
Verantwoordelijkheid dragen voor conceptie en uitvoering van het onderwijs
Vakoverschrijdend werken
Autonomie, complementair aan collegialiteit en samenwerking
Permanent leren
Onderwijs in Vlaanderen
Onderwijsniveaus en leerplicht
Geïntegreerd onderwijs (GON):
De samenwerking tussen gewoon basisonderwijs en buitengewoon onderwijs. Bedoeld om kinderen
met een beperking of met leer- en opvoedingsmogelijkheden de lessen of activiteiten te laten volgen
in een school voor gewoon onderwijs, mits hulp vanuit het buitengewoon onderwijs.
Leerplicht:
Begint op 1 september vanaf het jaar waarin een kind 5 jaar wordt. De leerplicht is een jaar verlengd
door een jaar te vervroegen
Het kleuteronderwijs is bedoeld voor kinderen vanaf 2,5 jaar Instappen op 7 data
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen
Eindtermen Lager onderwijs en secundair onderwijs
Ontwikkelingsdoelen Kleuteronderwijs
Eindtermen (ET) aan het einde van het basisonderwijs
Eindtermen:
Minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de onderwijsoverheid
als noodzakelijk en bereikbaar acht voor een bepaalde leerlingenpopulatie (lager en secundair
onderwijs)
Minimumdoelen:
Een minimum aan kennis, inzicht, vaardigheden die alle leerlingen van de leerlingenpopulatie
verwerven tijdens het leerproces en anderzijds een minimum aan attitudes die de school nastreeft bij
de leerlingen
Ontwikkelingsdoelen (OD) in de kleuterklas
Waarom geen eindtermen voor kleuters?
Camille De Roeck 1 EBAKO B
