Samenvatting Patroon 9 van Gordon

Hoofdstuk 10: patroon 9: Seksualiteits- en
voortplantingspatroon
10.1 Oriëntatie op het seksualiteits- en
voortplantingspatroon
Definitie
Seksualiteit = een integraal onderdeel van het menszijn als geheel.
Mensen ervaren op allerlei manieren en op elk moment vormen van
seksualiteit. Tot op grote hoogte bepaalt de menselijke seksualiteit
datgene wat we zijn. Het is een integraal onderdeel van de mens als uniek
wezen

 Verder uitwerken  duidelijke relatie tussen:
 Seksualiteit en de mens als biologisch/somatisch wezen
 Seksualiteit en de mens als ervarend/psychologisch wezen
 Seksualiteit en de mens als sociaal/sociologisch wezen
 Duidelijke link naar socio-psychosomatische eenheid
 Een gezond seksueel functioneren dient te leiden tot (WHO)
 Capaciteit van de mens om seksueel gedrag en voortplanting
te beleven, te beheersen en te reguleren overeenkomstig de
maatschappelijke en persoonlijke normen
 Zich vrij voelen van gevoelens van angst, schaamte, schuld,
verkeerde ideeën en andere psychologische factoren de
seksuele reactie blokkeren en seksuele relaties beschadigen
 Bevrijd zijn lichamelijke ziekten, afwijkingen en verstoringen
die nadelig zijn voor het seksueel functioneren en het zich
voortplanten van de mens
 Biologisch/somatisch gezien  seksualiteit een aangeboren
menselijke eigenschap die voorziet in de voortplantings- en
handhavingsbehoefte
 Mens als ervarend/psychologisch en sociaal wezen:
 Psychologische component ontstaat vanuit interactie met de
sociale omgeving
 Ontwikkeling van een seksuele identiteit
 Geeft aan hoe de mens zich innerlijk als man of
vrouw voelt  jezelf als man of vrouw voelen is
deels aangeboren en grotendeels aangeleerd
rollenpatroon
 Seksueel functioneren
 Ervaren en tonen van de seksuele geaardheid en het hieraan
concreet vorm en inhoud geven en kunnen omgaan met
behoefte aan seksualiteit
 Voor ieder mens uniek en voor ieder mens zal ziekte een
andere uitwerking hebben op het seksueel functioneren
 Integraal onderdeel van het leven en het mens zijn

,  Eigen waarden en normen kennen
 Wat roept seksualiteit bij mij op?
 Wat roept seksualiteit bij mij op als de patiënt me hiermee
confronteert?
 In welke zin of context zou een patiënt blijk kunnen geven van
een probleem met seksualiteit?
 Ervaringen van de hulpverleners
 Seksualiteit en intimiteit  bedreigend voor de
hulpverleningsrelatie
 Vaak ongewenst en schandalig bevonden
 Vertrouwensrelatie  bespreken is mogelijk
 Een dilemma  niet op kunnen ingaan
 Vragen worden als normaal ervaren
 Neiging om hard te hollen  NIET gepast als hulpverlener
 Er iets mee doen
 Soms  negeren
 Vaak  je collega inschakelen
 Wellicht  een gesprek aanknopen
 Misschien  de familie inschakelen
 Soms  boos worden en dat uiten
 Misschien  een lach of een grap
 Ook  begrip tonen voor de verlangens
 Kunnen het echter niet achterwegen laten, want het
is een integraal onderdeel van het leven en het
menszijn, dus ook als iemand ziek is of zwakzinnig,
gehandicapt of herstellende

10.2 Gegevens verzamelen over het seksualiteits- en
voortplantingspatroon
 Moeilijke zaak (taboesfeer)
 Onze cultuur  seks = een persoonlijke zaak
 Zorgvuldig te werk gaan, goed voorbereiden
 Wat wil en moet je weten van de zorgvrager
 Aantal mogelijkheden voor het verzamelen van gegevens
 Een gesprek
 Een vragenlijst
 Observatie van gedrag
 Onderzoekmethoden
 Niet altijd nodig om een duidelijk beeld van iemand seksuele
functioneren  geen belang voor het verplegen van hem/haar

10.2.1 Gegevens verzamelen over het totaalbeeld
 Gesprek  meest verhelderend
 Mogelijke onderwerpen