Samenvatting Patroon 8 van Gordon

Hoofdstuk 9: patroon 8: Rollen- en relatiepatroon
 Sociale relaties aangaan met bijhorende verantwoordelijkheden en
subjectieve belevingen
 Verschillen in behoeften en leefgewoonten
 Afhankelijk van
 Cultuur
 Leeftijd
 Geslacht
 Waarden en normen
 Sociale klassen richten mensen hun leven in
 Het functioneren in een persoonlijke relatie en in
samenlevingsverbanden
 Een opname of ziekte heeft een enorme impact
 Partner
 Gezin en familie
 Vrienden
 Vrije tijd
 Werk
 Verschil korte/langdurige opname
 Mensen worden uit hun vertrouwde omgeving gehaald
 Vaak veel bezoek in het begin maar nadien …
 Taboe rond bepaalde ziekten: vrienden of familieleden worden
niet ingelicht
 Werk en de contacten daarbij vallen weg
 Niet meer in staat tot vrijetijdsbeleving en de contacten
daarbij
 Wegvallen van ‘sociaal netwerk’
 Verschil algemeen ziekenhuid/psychiatrisch ziekenhuis
 Algemeen ziekenhuis  meer technisch, meer aanvaard
 Psychiatrisch ziekenhuis 
 Taboe
 Onduidelijkheid rond verloop
 Grote impact op structuur
 Isoleren en conflicten met naasten omwille van
problematiek
 Achteruitgang van sociale vaardigheden en netwerk
 Familie- en gezinsgesprekken
 Heroriënteren naar nieuw sociaal netwerk, woonst,
activiteit

9.1 Oriëntatie op rollen- en relatiepatroon
 Mensen hebben behoefte aan relaties
 Met zichzelf
 Relatie met jezelf  vreemd

,  Belangstelling hebben voor
 Zichzelf
 Zijn bestaan
 Zijn doen en laten  hangt niet af van wat
anderen ervan vinden
 Met anderen
 Door deze relatie is de mens immers in staat zin aan zijn
leven te geven en deze zin te ervaren
 Jezelf en anderen beter leren kennen en ontdekken
 Leren de eigen waarden en normen te ontwikkelen door
vergelijking, overdenken, afwegen en kiezen
 Iemand die vrede heeft met zichzelf en zijn bestaan  in bestaan
leven waarin hij weinig relatie met anderen heeft
 Mens woont vaak samen met anderen, speelt met anderen en werkt
samen met anderen
 Groot belang  socio-psychosomatisch evenwicht
Behoefte aan
 Medemenselijkheid
 Warmte
 Hulp van anderen
 Waardering en achting van anderen
 Graag samenwerken en samen zijn met anderen
 Relatie leggen  communiceren
2 manieren
 Functionele relatie hulpverleningsrelatie
 Persoonlijke relatie relatie ouder-kind

9.1.1 Factoren die de relaties beïnvloeden
 Kenmerkend  ervaren van respect en acceptatie, geborgenheid en
veiligheid bijna steeds vooropstaat en bepalend is voor het ontstaan
van een relatie
 Belangrijkste drijfveren om relaties aan te gaan:
 Behoefte aan veiligheid
 Behoefte van mensen om bij een ander, bij een groep te horen
 Behoefte aan vertrouwelijkheid
 Allochtonen  vertrouwensbanden, een grote rol
 Vertrouwensband ontstaan tussen de patiënt en de
verpleegkundige
 Intieme zaken te horen krijgen
 Patiënt gaat de verpleegkundige meer als vriend zien en
behandelen
 Moeilijk om noodzakelijke professionele afstand te
bewaren
 Hanteren van de grens tussen betrokkenheid en
distantie, tussen afstand en nabijheid
 Factoren die relaties bepalen

,  Leeftijd
 Lichamelijke en psychische toestand
 Uiterlijk  speelt een wezenlijke rol bij het al dan niet
aangaan van een relatie
 Gezicht
 Houding
 Ogen
 Glimlach
 Gedrag
 Lief
 Uitdagend
 Ondersteunend
 Afstandelijk
 Omgeving
 Sociale invloeden
 Mensen vinden elkaar aardig, houden van elkaar,
kiezen voor elkaar en vormen een persoonlijke
relatie aangaan van persoonlijke relaties
 Mensen werken met elkaar aan iets, helpen elkaar,
leveren elkaar diensten en vormen een
functionele relatie werk, dienstverlening: aangaan
functionele relaties
 Mensen ontmoeten elkaar op een receptie, in de
lift, tram of bus en groeten elkaar met de
conventionele begroetingen die in een cultuur
gelen: zo hoort dat nu eenmaal protocol of
omgangsvormen zoals elkaar begroeten
 Waarden en normen in een milieu bepalen sterk
op welke manier samenlevingsvormen ontstaan
en getolereerd worden waarden en normen bepalen
samenlevingsvorm (koppel)
 Waarden en normen bepalen het ‘ideaal’ van
mannelijkheid en vrouwelijkheid waarden en normen
bepalen ideaalbeeld
 Waarden en normen in groepen houden vaak
bepaalde relaties in stand waarden en normen bij een
groep bepalen relaties
 Culturele invloeden
 Ieder mens is lid van de samenleving
 Maakt deel uit van samenlevingsverbanden
 Socio-psychosomatische eenheid  verbanden zoeken en creëren
 Ieder mens bevindt zich in verschillende
samenlevingsverbanden tegelijk
 Directe woon- en leefomgeving met verschillende
sociale netwerken gezin, leef- en woongroep, buurt, wijk, bedrijf,
school, kerkgenootschap, vereniging of politieke organisatie