Algemene farmacologie
1 Definitie
Definitie farmacologie:
- = de leer van de geneesmiddelen
Klinische farmacologie:
- = wetenschappelijke studie van geneesmiddelen bij de mens
- Ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen bij gezonde vrijwilligers en zieken
- Studie van het gebruik van bestaande geneesmiddelen
Farmacotherapie:
- Oordeelkundig gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk
Definitie geneesmiddel:
- = elke eenvoudige of samengestelde substantie aangediend als hebbende therapeutische of
profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekten bij mens of dier
- Toegediend voor
o Curatieve doeleinden (therapeutisch)
o Medische diagnose stellen (bv. inspuiten contrastof)
o Organische functies te herstellen, te verbeteren of te wijzigen
- Behandelen of voorkomen van oorzaak, symptomen, gevolgen van een ziekte
- Moet voldoen aan de voorschriften van de farmacopee
- Handleiding over de kunst van geneesmiddelenbereiding
o Wettelijk bepaald
o Controle en veiligheid
o Per stof
2 Grondstoffen voor geneesmiddelen
Geneesmiddelen kunnen uit verschillende grondstoffen verkregen worden:
- Biologische oorsprong
o Mensen
Bloed
Plasma
o Planten
Vitaminen uit fruit
o Dierlijk
Hormonen: insuline uit de pancreas van rund of varken
- Minerale oorsprong
o Ijzer, zink, calcium en fosfor
- Chemische weg
o Aangemaakt of bewerkt door de farmaceutische industrie
- Biotechnologie
o Wordt geproduceerd met behulp van genetisch gemanipuleerde micro-organismen
,3 Categorieën van geneesmiddelen
3.1 Bereidingen in de apotheek
- Magistrale bereidingen:
o Volgens doktersvoorschrift die apotheker zelf samenstelt
o Tekens op het recept voorkomen:
R/ = welke behandeling
D.T. = datalis dosis hoe deze samengesteld is
S/ = de toedieningswijze
Verdere vermelding van: naam, adres en telefoon van de arts
Datum en handtekening
Naam van de patiënt
o Bv. huidzalf, mondspoeling
- Officinale bereidingen:
o Volgens formules uit een farmacopee
o Bv. hoestsiroop
3.2 Industrieel gefabriceerde geneesmiddelen
- Farmaceutische specialiteiten:
o Volgens een vaste geregistreerde formule uit onderzoek
o Onder de specialiteitennaam/merknaam op de markt met teken ® beschermde
naam die alleen door de producent gehanteerd mag worden
o Verpakking: herkenbaar merk
o Beschermd door octrooi of patent: 20-25 jaar niemand anders mag dit
geneesmiddel kopiëren tenzij toestemming van labo
Komt na een grondig wetenschappelijk onderzoek
Labotechnieken, dierenproeven, gezonde vrijwilligers
o Hogere kostprijs
o Bv. Motillium = merknaam, Domperidone = stofnaam
- Generische geneesmiddelen:
o Duplicaat van een origineel geneesmiddel
o Generische naam = officieel vastgelegd, stofnaam
o 3 voorwaarden:
Octrooi moet vervallen zijn
Bio-equivalent: kwaliteit van de generiek moet vergelijkbaar zijn met die van
het origineel (= zelfde werking, zelfde mate beschikbaar in het lichaam,
zelfde manier van uitscheiden)
Prijs moet minstens 26% lager zijn
3.3 VOS
VOS:
- = Voorschrijven Op Stofnaam
- Sinds KB 2005
, - Sinds 2012: apotheek is verplicht om goedkoopste te leveren
4 Bereidingsvormen
Verschillende vormen:
- Afhankelijk van de kinetiek van het geneesmiddel
- Afhankelijk van het doel van het geneesmiddel
Kinetiek = welke weg het geneesmiddel gaat in het lichaam.
4.1 Vaste en halfvaste vormen
4.1.1 Inwendig gebruik
- Poeders: bv. Symbicort
- Capsule: gelatinehuls met poeder of granules bv. Monuril
- Tablet: bv. Motilium smelttablet of Dafalgan
o Retard: langdurige werking Nooit in 2 breken!
o Matrixtablet: gecoate pil of tablet (aangetast door maagzuur)
- Dragee: tablet met suikerlaag bv. Buscopan of Biocure
- Parels: rond gelatineus met vloeistof bv. Orofar
- Gelullen: ovaal gelatineus bv. Nurofen Fastcaps
- Suppo: bv. Voltaren Suppo
Wat is de Ph in de maag en in de dunne darm?
- Ph in de maag = 1-3
- Ph in bloed = 7
- Ph in dunne darm = 5-6
4.1.2 Uitwendig gebruik
- Staafjes of bougies
- Zalven
- Pasta: dikker van structuur bv. Inotyol
- Crème
- Ovullen
- Pleisters bv. pijnpleister of nicotinepleister
4.2 Vloeibare vorm
- Heldere vloeistof
- Siroop bv. Actifed
- Elixir: siroop en alcohol
- Suspensie: niet opgelost zwenken => goed schudden voor gebruik
- Emulsie: mengsel van water en olie
4.3 Gasvormige en dampvormige geneesmiddelen
- O₂
- Narcosegassen: lachgas
- Ether of fluothaan
1 Definitie
Definitie farmacologie:
- = de leer van de geneesmiddelen
Klinische farmacologie:
- = wetenschappelijke studie van geneesmiddelen bij de mens
- Ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen bij gezonde vrijwilligers en zieken
- Studie van het gebruik van bestaande geneesmiddelen
Farmacotherapie:
- Oordeelkundig gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk
Definitie geneesmiddel:
- = elke eenvoudige of samengestelde substantie aangediend als hebbende therapeutische of
profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekten bij mens of dier
- Toegediend voor
o Curatieve doeleinden (therapeutisch)
o Medische diagnose stellen (bv. inspuiten contrastof)
o Organische functies te herstellen, te verbeteren of te wijzigen
- Behandelen of voorkomen van oorzaak, symptomen, gevolgen van een ziekte
- Moet voldoen aan de voorschriften van de farmacopee
- Handleiding over de kunst van geneesmiddelenbereiding
o Wettelijk bepaald
o Controle en veiligheid
o Per stof
2 Grondstoffen voor geneesmiddelen
Geneesmiddelen kunnen uit verschillende grondstoffen verkregen worden:
- Biologische oorsprong
o Mensen
Bloed
Plasma
o Planten
Vitaminen uit fruit
o Dierlijk
Hormonen: insuline uit de pancreas van rund of varken
- Minerale oorsprong
o Ijzer, zink, calcium en fosfor
- Chemische weg
o Aangemaakt of bewerkt door de farmaceutische industrie
- Biotechnologie
o Wordt geproduceerd met behulp van genetisch gemanipuleerde micro-organismen
,3 Categorieën van geneesmiddelen
3.1 Bereidingen in de apotheek
- Magistrale bereidingen:
o Volgens doktersvoorschrift die apotheker zelf samenstelt
o Tekens op het recept voorkomen:
R/ = welke behandeling
D.T. = datalis dosis hoe deze samengesteld is
S/ = de toedieningswijze
Verdere vermelding van: naam, adres en telefoon van de arts
Datum en handtekening
Naam van de patiënt
o Bv. huidzalf, mondspoeling
- Officinale bereidingen:
o Volgens formules uit een farmacopee
o Bv. hoestsiroop
3.2 Industrieel gefabriceerde geneesmiddelen
- Farmaceutische specialiteiten:
o Volgens een vaste geregistreerde formule uit onderzoek
o Onder de specialiteitennaam/merknaam op de markt met teken ® beschermde
naam die alleen door de producent gehanteerd mag worden
o Verpakking: herkenbaar merk
o Beschermd door octrooi of patent: 20-25 jaar niemand anders mag dit
geneesmiddel kopiëren tenzij toestemming van labo
Komt na een grondig wetenschappelijk onderzoek
Labotechnieken, dierenproeven, gezonde vrijwilligers
o Hogere kostprijs
o Bv. Motillium = merknaam, Domperidone = stofnaam
- Generische geneesmiddelen:
o Duplicaat van een origineel geneesmiddel
o Generische naam = officieel vastgelegd, stofnaam
o 3 voorwaarden:
Octrooi moet vervallen zijn
Bio-equivalent: kwaliteit van de generiek moet vergelijkbaar zijn met die van
het origineel (= zelfde werking, zelfde mate beschikbaar in het lichaam,
zelfde manier van uitscheiden)
Prijs moet minstens 26% lager zijn
3.3 VOS
VOS:
- = Voorschrijven Op Stofnaam
- Sinds KB 2005
, - Sinds 2012: apotheek is verplicht om goedkoopste te leveren
4 Bereidingsvormen
Verschillende vormen:
- Afhankelijk van de kinetiek van het geneesmiddel
- Afhankelijk van het doel van het geneesmiddel
Kinetiek = welke weg het geneesmiddel gaat in het lichaam.
4.1 Vaste en halfvaste vormen
4.1.1 Inwendig gebruik
- Poeders: bv. Symbicort
- Capsule: gelatinehuls met poeder of granules bv. Monuril
- Tablet: bv. Motilium smelttablet of Dafalgan
o Retard: langdurige werking Nooit in 2 breken!
o Matrixtablet: gecoate pil of tablet (aangetast door maagzuur)
- Dragee: tablet met suikerlaag bv. Buscopan of Biocure
- Parels: rond gelatineus met vloeistof bv. Orofar
- Gelullen: ovaal gelatineus bv. Nurofen Fastcaps
- Suppo: bv. Voltaren Suppo
Wat is de Ph in de maag en in de dunne darm?
- Ph in de maag = 1-3
- Ph in bloed = 7
- Ph in dunne darm = 5-6
4.1.2 Uitwendig gebruik
- Staafjes of bougies
- Zalven
- Pasta: dikker van structuur bv. Inotyol
- Crème
- Ovullen
- Pleisters bv. pijnpleister of nicotinepleister
4.2 Vloeibare vorm
- Heldere vloeistof
- Siroop bv. Actifed
- Elixir: siroop en alcohol
- Suspensie: niet opgelost zwenken => goed schudden voor gebruik
- Emulsie: mengsel van water en olie
4.3 Gasvormige en dampvormige geneesmiddelen
- O₂
- Narcosegassen: lachgas
- Ether of fluothaan
