Hoofdstuk 7: Algemene principes wondbehandeling
Leerdoelen
Het is de bedoeling dat je de verschillende opties kent om een wond te sluiten en je moet ze goed
weten toe te passen. Verder is er een stappenplan van wondheling dat je moet kennen en kunnen
toepassen.
Inleiding
Bij het behandelen van een wonde werken we altijd volgens de principes van Esmarch:
- Geen bijkomende schade toebrengen
- Weefselrust
- Drainage van wond
- Vermijden van veneuze stase (bloedophoping)
- Hygiëne en steriliteit
Beslissingsboom
Het eerste wat je gaat nakijken bij een patiënt met een wonde is of de patiënt stabiel is. Herinner:
first life, then limb. Ga ABCD na. Pas hierna gaan we verder naar de wonde kijken.
De patiënt is stabiel: we gaan de wond beoordelen. We kijken naar:
- Ouderdom (vanaf 6 uur is het sterk gecontamineerd)
- Contaminatie
- Uitgebreidheid (sneetje of een hele lap huid weg)
- Functionele stoornissen (denk aan pezen die door zijn)
, Contaminatie
In dit schema zie je een classificatie van contaminatie per soort wonde. Denk eraan: zodra er een
orgaan open gemaakt wordt, zal de contaminatie altijd stijgen.
Je moet ook afwegen of er anesthesie of analgesie (pijnbestrijding) nodig is bij je patiënt.
Stappenplan bij de wondbehandeling (zeer goed kennen!)
1. Verwijderen van vreemd materiaal en contaminanten
2. Debridering dood en weinig vitaal weefsel
3. De juiste techniek/optie kiezen
4. Een vitaal vasculair bed voorzien
5. Voorkom verdere contaminatie
6. Adequate wonddrainage
Stap 1: Verwijderen van vuil en contaminanten
Doel = schonere wond creëren:
- Asepsie
- Voorbereiding van de wondomgeving
- Spoelen van het wondbed
Voorafgaand aan de wondbehandeling zorgen we natuurlijk zelf voor propere handen en omgeving.
Voorbereiden van de wondomgeving
We willen niet dat de wond nog vuiler gaat worden door de omgeving rondom de wond. Het
wondbed bedekken we even met een steriele, wateroplosbare gel en/of een bevochtigd steriel
gaasje. Nu gaan we de haren rondom de wond wegscheren. Als je eerst gel op de benen van je
schaar doet, voorkom je dat de haren in de rondte gaan vliegen en ze blijven plakken. Clippen
(scheren) kan natuurlijk ook.
De gaasjes uit het wondbed ga je vervangen en je gaat starten met het voorbereiden van het
chirurgisch veld (nooit zeep in het wondbed gebruiken). De wond schoonwrijven is niet handig, zo
haal je geen oppervlakkig vuil weg. We gaan spoelen onder en schuine hoek (van boven naar
beneden) met het liefst Ringerlactaat. Kraanwater heeft een te hoge pH en is licht toxisch (daarom
Leerdoelen
Het is de bedoeling dat je de verschillende opties kent om een wond te sluiten en je moet ze goed
weten toe te passen. Verder is er een stappenplan van wondheling dat je moet kennen en kunnen
toepassen.
Inleiding
Bij het behandelen van een wonde werken we altijd volgens de principes van Esmarch:
- Geen bijkomende schade toebrengen
- Weefselrust
- Drainage van wond
- Vermijden van veneuze stase (bloedophoping)
- Hygiëne en steriliteit
Beslissingsboom
Het eerste wat je gaat nakijken bij een patiënt met een wonde is of de patiënt stabiel is. Herinner:
first life, then limb. Ga ABCD na. Pas hierna gaan we verder naar de wonde kijken.
De patiënt is stabiel: we gaan de wond beoordelen. We kijken naar:
- Ouderdom (vanaf 6 uur is het sterk gecontamineerd)
- Contaminatie
- Uitgebreidheid (sneetje of een hele lap huid weg)
- Functionele stoornissen (denk aan pezen die door zijn)
, Contaminatie
In dit schema zie je een classificatie van contaminatie per soort wonde. Denk eraan: zodra er een
orgaan open gemaakt wordt, zal de contaminatie altijd stijgen.
Je moet ook afwegen of er anesthesie of analgesie (pijnbestrijding) nodig is bij je patiënt.
Stappenplan bij de wondbehandeling (zeer goed kennen!)
1. Verwijderen van vreemd materiaal en contaminanten
2. Debridering dood en weinig vitaal weefsel
3. De juiste techniek/optie kiezen
4. Een vitaal vasculair bed voorzien
5. Voorkom verdere contaminatie
6. Adequate wonddrainage
Stap 1: Verwijderen van vuil en contaminanten
Doel = schonere wond creëren:
- Asepsie
- Voorbereiding van de wondomgeving
- Spoelen van het wondbed
Voorafgaand aan de wondbehandeling zorgen we natuurlijk zelf voor propere handen en omgeving.
Voorbereiden van de wondomgeving
We willen niet dat de wond nog vuiler gaat worden door de omgeving rondom de wond. Het
wondbed bedekken we even met een steriele, wateroplosbare gel en/of een bevochtigd steriel
gaasje. Nu gaan we de haren rondom de wond wegscheren. Als je eerst gel op de benen van je
schaar doet, voorkom je dat de haren in de rondte gaan vliegen en ze blijven plakken. Clippen
(scheren) kan natuurlijk ook.
De gaasjes uit het wondbed ga je vervangen en je gaat starten met het voorbereiden van het
chirurgisch veld (nooit zeep in het wondbed gebruiken). De wond schoonwrijven is niet handig, zo
haal je geen oppervlakkig vuil weg. We gaan spoelen onder en schuine hoek (van boven naar
beneden) met het liefst Ringerlactaat. Kraanwater heeft een te hoge pH en is licht toxisch (daarom
