Samenvatting Het lerende Kind 2021/2022 LEZEN
Inhoud
College 1 Begrijpend Lezen: Kennis, vaardigheden en ontwikkeling ....................................... 2
College 2 Begrijpend Lezen: Interventies en instructievormen ................................................. 6
College 3 Begrijpend Lezen: Meten en toetsen ........................................................................... 9
1
, College 1 Begrijpend Lezen: Kennis, vaardigheden en ontwikkeling
Hoe leest Nederland?
Internationaal onderzoek wijst aan dat Nederlandse leerlingen steeds slechter zijn gaan lezen,
afgenomen leesvaardigheid en leesmotivatie. Wat wordt er verstaan onder leesvaardigheid
volgens PIRLS en PISA?
Leesvaardigheid is het begrijpen van, gebruiken van, evalueren van, reflecteren op en omgaan
met teksten om je doelen te bereiken, je kennis en potentieel te verruimen en deel te nemen
aan de maatschappij.
Informatie opzoeken
Begrijpen
Evalueren en reflecteren
Onderzoeken:
PIRLS: onderzoek in groep 6 naar leesvaardigheid, leeshouding en leesgedrag. Wordt iedere
5 jaar uitgevoerd en is voor het laatst afgenomen in 2016.
- De leesvaardigheid van Nederlandse leerlingen is stabiel en bovengemiddeld.
- In Nederland zijn de verschillen tussen leerlingen klein.
- Er zijn maar weinig uitblinkers.
- Leesvaardigheid van jongens blijft achter t.o.v. meisjes.
- Grote verschillen tussen vergelijkbare scholen.
- Leerlingen hebben steeds minder leesplezier.
PISA: kennis en vaardigheden van 15-jarigen op het gebied van lezen, wiskunde en
natuurwetenschappen.
- Niveau van leesvaardigheid in Nederland is achteruitgegaan.
- Internationale positie van Nederland is verslechterd.
- Bijna een kwart van de Nederlandse leerlingen is onvoldoende leesvaardig.
- Nederlandse leerlingen zijn vooral minder goed in evalueren en reflecteren.
- Meisjes zijn in vergelijking tot jongens veel beter in lezen.
- Het opleidingsniveau van ouders hangt sterk samen met prestaties van kinderen.
- Nederlandse leerlingen zijn de minst gemotiveerde lezers van alle PISA landen.
Belangrijke theoretische modellen
Simple View of Reading: lezen = decoderen x taalbegrip. Als je beide componenten goed
beheerst kom je tot leesvaardigheid. Deze componenten moeten dus allebei aanwezig zijn.
Daarin is decoderen met name belangrijk voor beginnende lezers. Oudere kinderen hebben
meer taalbegrip doordat zij al meer gelezen hebben. Op basis van twee componenten
(taalbegrip en technische leesvaardigheid) zijn er vier type lezers:
2
Inhoud
College 1 Begrijpend Lezen: Kennis, vaardigheden en ontwikkeling ....................................... 2
College 2 Begrijpend Lezen: Interventies en instructievormen ................................................. 6
College 3 Begrijpend Lezen: Meten en toetsen ........................................................................... 9
1
, College 1 Begrijpend Lezen: Kennis, vaardigheden en ontwikkeling
Hoe leest Nederland?
Internationaal onderzoek wijst aan dat Nederlandse leerlingen steeds slechter zijn gaan lezen,
afgenomen leesvaardigheid en leesmotivatie. Wat wordt er verstaan onder leesvaardigheid
volgens PIRLS en PISA?
Leesvaardigheid is het begrijpen van, gebruiken van, evalueren van, reflecteren op en omgaan
met teksten om je doelen te bereiken, je kennis en potentieel te verruimen en deel te nemen
aan de maatschappij.
Informatie opzoeken
Begrijpen
Evalueren en reflecteren
Onderzoeken:
PIRLS: onderzoek in groep 6 naar leesvaardigheid, leeshouding en leesgedrag. Wordt iedere
5 jaar uitgevoerd en is voor het laatst afgenomen in 2016.
- De leesvaardigheid van Nederlandse leerlingen is stabiel en bovengemiddeld.
- In Nederland zijn de verschillen tussen leerlingen klein.
- Er zijn maar weinig uitblinkers.
- Leesvaardigheid van jongens blijft achter t.o.v. meisjes.
- Grote verschillen tussen vergelijkbare scholen.
- Leerlingen hebben steeds minder leesplezier.
PISA: kennis en vaardigheden van 15-jarigen op het gebied van lezen, wiskunde en
natuurwetenschappen.
- Niveau van leesvaardigheid in Nederland is achteruitgegaan.
- Internationale positie van Nederland is verslechterd.
- Bijna een kwart van de Nederlandse leerlingen is onvoldoende leesvaardig.
- Nederlandse leerlingen zijn vooral minder goed in evalueren en reflecteren.
- Meisjes zijn in vergelijking tot jongens veel beter in lezen.
- Het opleidingsniveau van ouders hangt sterk samen met prestaties van kinderen.
- Nederlandse leerlingen zijn de minst gemotiveerde lezers van alle PISA landen.
Belangrijke theoretische modellen
Simple View of Reading: lezen = decoderen x taalbegrip. Als je beide componenten goed
beheerst kom je tot leesvaardigheid. Deze componenten moeten dus allebei aanwezig zijn.
Daarin is decoderen met name belangrijk voor beginnende lezers. Oudere kinderen hebben
meer taalbegrip doordat zij al meer gelezen hebben. Op basis van twee componenten
(taalbegrip en technische leesvaardigheid) zijn er vier type lezers:
2
