• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 128 pages
Summary

Samenvatting Natuuronderwijs inzichtelijk, ISBN: 9789046907610 Basiskennis Natuur & Techniek

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 128 pages

Uitgebreide samenvatting met plaatjes.

Content preview

NATUUR EN TECHNIEK

INHOUDSOPGAVE

1. Planten ............................................................................................................................................ 5
1.1. Indeling van het plantenrijk .................................................................................................. 5
1.1.1. De groene wereld van de planten .................................................................................... 5
1.1.2. Wieren (algen) ................................................................................................................. 5
1.1.3. Mossen ............................................................................................................................ 7
1.1.4. Paardenstaarten .............................................................................................................. 7
1.1.5. Varens ............................................................................................................................. 8
1.1.6. Zaadplanten ..................................................................................................................... 8
1.2. De bouw van zaadplanten ................................................................................................... 10
1.2.1. Wat heeft een plant nodig om te groeien? .................................................................... 10
1.2.2. De bouw en functie van bladeren .................................................................................. 10
1.2.3. De bouw en functie van wortels ..................................................................................... 13
1.2.4. De bouw en functie van stengels ................................................................................... 13
1.2.5. Bomen ........................................................................................................................... 14
1.2.6. Bescherming .................................................................................................................. 15
1.3. De voortplanting van bloemplanten .................................................................................. 16
1.3.1. Geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting ........................................................... 16
1.3.2. Bollen, knollen en uitlopers ............................................................................................ 16
1.3.3. De bouw en functie van bloemen .................................................................................. 17
1.3.4. Bestuiving ...................................................................................................................... 18
1.3.5. Bevruchting .................................................................................................................... 20
1.3.6. Zaadverspreiding ........................................................................................................... 20
1.4. Seizoensverschijnselen ...................................................................................................... 21
1.4.1. Verandering van de leefomgeving ................................................................................. 21
1.4.2. Lente .............................................................................................................................. 22
1.4.3. Zomer ............................................................................................................................ 22
1.4.4. Herfst ............................................................................................................................. 22
1.4.5. Winter ............................................................................................................................ 23
1.5. Schimmels en paddenstoelen ............................................................................................ 23
1.5.1. Het schimmelrijk ............................................................................................................ 23
1.5.2. De voedingswijze van schimmels .................................................................................. 24
1.5.3. De levenscyclus van een paddenstoel .......................................................................... 25
2. Dieren ........................................................................................................................................ 27
2.1. Indeling van het dierenrijk .................................................................................................. 27
2.1.1. Kenmerken .................................................................................................................... 27
2.1.2. Ongewelvede dieren ...................................................................................................... 28
2.1.3. Gewelvelde dieren ......................................................................................................... 29
2.2. Aanpassingen aan de primaire levensbehoeften ............................................................. 31
2.2.1. Primaire levensbehoeften .............................................................................................. 31
2.2.2. Aanpassingen om voedsel te verkrijgen ........................................................................ 31
2.2.3. Aanpassingen om gevaar te vermijden ......................................................................... 32
2.2.4. Aanpassingen om een partner te vinden ....................................................................... 33
2.2.5. Natuurlijke selectie ......................................................................................................... 33
2.2.6. Sociaal gedrag ............................................................................................................... 33

, 2.3. Aanpassingen aan de winter .............................................................................................. 34
2.3.1. Veranderende habitats .................................................................................................. 34
2.3.2. Migratie .......................................................................................................................... 34
2.4. Aanpassingen aan de omgeving........................................................................................ 35
2.4.1. Het leven in het water .................................................................................................... 35
2.4.2. Het leven op het land ..................................................................................................... 36
2.4.3. Het leven in de lucht ...................................................................................................... 37
2.4.4. Warm- en koudbloedig................................................................................................... 37
2.5. Voortplanting ....................................................................................................................... 37
2.5.1. Geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting ........................................................... 37
2.5.2. Eierleggend of levendbarend ......................................................................................... 38
2.5.3. Gedaanteverwisseling bij insecten ................................................................................ 38
2.5.4. Gedaanteverwisseling bij amfibieën .............................................................................. 39

3. Eigen lichaam en gezond gedrag............................................................................................... 40
3.1. Waarnemen .......................................................................................................................... 40
3.1.1. Zintuigen om te overleven ............................................................................................. 40
3.1.2. De samenwerking tussen zintuigen, hersenen en spieren ............................................ 40
3.1.3. De belangrijkste zintuigen ............................................................................................. 41
3.2. Stevigheid en beweging ...................................................................................................... 45
3.2.1. De draagbalken van je lichaam ..................................................................................... 45
3.2.2. Bescherming van vitale organen ................................................................................... 46
3.2.3. Beweging van je armen en benen ................................................................................. 46
3.2.4. Vergelijking met het skelet van andere zoogdieren ....................................................... 48
3.3. Spijsvertering en voeding ................................................................................................... 48
3.3.1. Spijsvertering ................................................................................................................. 48
3.3.2. Voedingsstoffen ............................................................................................................. 50
3.3.3. Voeding en gezondheid ................................................................................................. 52
3.3.4. Schijf van vijf .................................................................................................................. 54
3.4. Ademhaling en bloedsomloop ........................................................................................... 55
3.4.1. Het ademhalingsstelsel ................................................................................................. 55
3.4.2. Het bloedvatenstelsel .................................................................................................... 56
3.4.3. Vereende krachten ........................................................................................................ 56
3.4.4. Inspanning en rust ......................................................................................................... 57
3.5. Afweer en gezondheid ........................................................................................................ 57
3.5.1. Afweersysteem .............................................................................................................. 57
3.5.2. Ziekte ............................................................................................................................. 59
3.5.3. Vaccinatie ...................................................................................................................... 60
3.5.4. Allergie ........................................................................................................................... 60
3.6. Voortplanting en seksualiteit ............................................................................................. 61
3.6.1. De Enige Echte Nederlandse Voortplantings- en Seksquiz .......................................... 61
3.6.2. Seksuele ontwikkeling ................................................................................................... 63
3.6.3. Erfelijkheid ..................................................................................................................... 64

4. Ecologie en milieu ....................................................................................................................... 66
4.1. Samenhang in ecosystemen .............................................................................................. 66
4.1.1. Wat is een ecosysteem? ............................................................................................... 66
4.1.2. Voedselrelaties in een ecosysteem ............................................................................... 66
4.1.3. De energiestroom in een ecosysteem ........................................................................... 67
4.1.4. De voedselkringloop ...................................................................................................... 68
4.2. Ecosystemen in verandering.............................................................................................. 69
4.2.1. De dynamiek van ecosystemen ..................................................................................... 69
4.2.2. Veranderingen in een populatie ..................................................................................... 69


2

, 4.2.3. Successie ...................................................................................................................... 70
4.3. Menselijke invloeden op ecosystemen ............................................................................. 70
4.3.1. De wisselwerking tussen mensen en hun omgeving ..................................................... 70
4.3.2. Milieuproblemen ............................................................................................................ 71
4.3.3. Klimaatverandering ........................................................................................................ 73
4.3.4. Duurzame ontwikkeling ................................................................................................. 74

5. Natuurkundige verschijnselen ................................................................................................... 75
5.1. Vaste stoffen, vloeistoffen en gassen ............................................................................... 75
5.1.1. Verschijningsvormen ..................................................................................................... 75
5.1.2. De invloed van warmte op de verschjningsvorm van een stof ...................................... 75
5.1.3. Eigenschappen van water ............................................................................................. 76
5.1.4. Eigenschappen van lucht .............................................................................................. 78
5.2. Magnetisme .......................................................................................................................... 79
5.2.1. Wat is magnetisme? ...................................................................................................... 79
5.2.2. De werking van een magneet ........................................................................................ 80
5.2.3. Magneetvelden .............................................................................................................. 80
5.2.4. Magnetisme en elektriciteit ............................................................................................ 80
5.3. Elektriciteit ........................................................................................................................... 81
5.3.1. Statische elektriciteit ...................................................................................................... 81
5.3.2. Elektrische stroom ......................................................................................................... 82
5.3.3. Stroomkringen ............................................................................................................... 82
5.3.4. Geleiding, isolatie en weerstand .................................................................................... 83
5.3.5. Serie- en parallelschakelingen ...................................................................................... 83
5.3.6. Elektriciteit in huis .......................................................................................................... 84
5.4. Geluid .................................................................................................................................... 85
5.4.1. Wat is geluid? ................................................................................................................ 85
5.4.2. Verplaatsing van geluid ................................................................................................. 85
5.4.3. Geluiden verschillen ...................................................................................................... 86
5.4.4. Weerkaatsing van geluid ............................................................................................... 87
5.5. Licht en kleur ....................................................................................................................... 88
5.5.1. Lichtbronnen .................................................................................................................. 88
5.5.2. Wat is licht? ................................................................................................................... 88
5.5.3. Weerkaatsing en absorptie van licht.............................................................................. 89
5.5.4. Breking van licht ............................................................................................................ 89
5.5.5. De kleuren van de regenboog ....................................................................................... 91
5.5.6. Kleuren zien ................................................................................................................... 91
5.6. Kracht ................................................................................................................................... 91
5.6.1. Wat is kracht? ................................................................................................................ 91
5.6.2. Soorten krachten ........................................................................................................... 92
5.6.3. Krachten tekenen ........................................................................................................... 94
5.6.4. Kracht en beweging ....................................................................................................... 95

6. Technische inzichten .................................................................................................................. 98
6.1. Wat is techniek? .................................................................................................................. 98
6.2. Constructies ......................................................................................................................... 99
6.2.1. Een stevig huis .............................................................................................................. 99
6.2.2. MAterialen ...................................................................................................................... 99
6.2.3. Verbindingen ................................................................................................................ 100
6.2.4. Vormen ........................................................................................................................ 100
6.3. Energieomzetting............................................................................................................... 102
6.3.1. Wat is energie? ............................................................................................................ 102
6.3.2. Energiebronnen ........................................................................................................... 102


3

, 6.3.3. Energieomzetting ......................................................................................................... 104
6.4. Bewegings- en overbrengingsprincipes ......................................................................... 106
6.4.1. Overbrengingen ........................................................................................................... 106
6.4.2. Van een rechtlijnige naar een rechtlijnige beweging ................................................... 107
6.4.3. Van een ronddraaiende naar een ronddraaiende beweging ....................................... 109
6.4.4. Van een ronddraaiende naar een rechtlijnige beweging ............................................. 109
6.4.5. Van een rechtlijnige naar een ronddraaiende beweging ............................................. 110
6.5. Informatie- en communicatietechnologie ....................................................................... 110
6.5.1. Telecommunicatie ........................................................................................................ 110
6.5.2. De computer ................................................................................................................ 112
6.5.3. Apparaten met een ingebouwde computer ................................................................. 113

7. Weersverschijnselen en hemellichamen ................................................................................ 114
7.1. Weersverschijnselen ......................................................................................................... 114
7.1.1. Zo veranderlijk als het weer ......................................................................................... 114
7.1.2. Temperatuur ................................................................................................................ 114
7.1.3. Luchtdruk ..................................................................................................................... 115
7.1.4. Wind ............................................................................................................................. 115
7.1.5. Bewolking .................................................................................................................... 116
7.1.6. Neerslag ...................................................................................................................... 117
7.1.7. Weersvoorspelling ....................................................................................................... 118
7.2. Hemellichamen en natuurverschijnselen ........................................................................ 119
7.2.1. De basis voor onze tijdrekeing en kalender ................................................................ 119
7.2.2. Seizoenen .................................................................................................................... 120
7.2.3. Eb en vloed .................................................................................................................. 121
7.2.4. Zons- en maansverduistering ...................................................................................... 121
7.2.5. De Acht planeten ......................................................................................................... 122
7.2.6. Kijken naar de sterren en planeten .............................................................................. 124
7.2.7. Sterrenbeelden ............................................................................................................ 125

8. Naamzoeklijst ............................................................................................................................. 126




4

Connected book
 image
Carla Kersbergen, Amito Haarhuis Natuuronderwijs inzichtelijk
Publisher: juni 2021 ISBN: 9789046907610 Edition: 5

Document information

Study
Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
January 18, 2022
Number of pages
128
Written in
2021/2022
Type
Summary
$8.07
Purchased by 129 students

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
melissadezoete
4.3
(16)
Sold
186
Followers
94
Items
19
Last sold
3 days ago

Reviews from verified buyers




Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions