Samenvatting Hoofdstuk 3 probleemgedrag in de klas onderwijskunde pabo derde jaar

Hoofdstuk 3: Het geven van onderwijs

o Taakgericht werken: focussen op de opdracht die leerlingen krijgen en dat zij
rustig en geconcentreerd aan die taak werken.

 Taakgericht gedrag maximaliseren door onderwijs (lesinhoud, leerplan en manier
van onderwijzen) goed te laten aansluiten.

 De taakgerichtheid van de leerling is direct gerelateerd aan het gedrag. Leerlingen
met hoge taakgerichtheid ervaren positieve resultaten. Meer genieten van school,
gaan langer door bij moeilijke taken, bereiken meer, minder kans voortijdig school
verlaten en kans op hogere vervolgopleiding na voortgezet onderwijs.

 Minder gelegenheid tot ongewenst gedrag als leerlingen geconcentreerd bezig zijn
met werk.

 Leerlingen kunnen zich optimaal concentreren wanneer leertaken net iets verder
reiken dan wat ze zelf op dat moment aankunnen.

 Gedragsproblemen treden meestal op wanneer schoolwerk te makkelijk, moeilijk
of saai is. Met andere woorden: niet in de zone van de naaste ontwikkeling. Ook
uit frustratie omdat het te moeilijk is of geen steun ondervindt, kan de leerling
ervoor kiezen om de taak niet te maken.

 Verveling kan gevolg zijn van onjuist onderwijzen van de lesinhoud.

 Als leerkracht juiste leerplannen kiest, raken de leerlingen betrokken. Lessen
worden gegeven in juist tempo, leerlingen mogen zelf keuzes maken, werken met
voorkeursactiviteiten en de sfeer in de klas wordt gecreëerd waarbij ongewenst
gedrag een kleine kans heeft om te ontstaan.

 Het kiezen van de juiste leerplannen: voor het maken van effectieve
leerplankeuzes, moeten leerkrachten en anderen in het onderwijs zich bewust zijn
van de invloed wat je onderwijst aan de leerlingen en waar leerlingen toegang tot
hebben. Ook moeten de leerkrachten etc. geïnformeerde, bewuste beslissingen
nemen over de wijze van omgaan met de lesinhoud.


Het kiezen van de juiste leerplannen
 Leerplan op meeste scholen per klas vastgesteld.

 Kerndoelen vastgesteld waarin de eisen voor aanbod in onderwijs zijn vastgelegd
in Nederland.

 Referentieniveaus beschrijven welke basiskennis en -vaardigheden de
leerlingen moeten beheersen voor taal en rekenen.

 Doelen en leerlijnen zijn voor leerkrachten, leidinggevenden etc. van
belang, maar er wordt één van de stappen aan de hand waarvan moet
worden bepaald hoe instructie wordt gegeven. Elke leerkracht moet zelf
beslissingen nemen om beste manier lesinhoud te presenteren.

 Factoren die worden meegenomen in overweging aanbod lesinhoud:

, - Niveau vaardigheden en leerstrategieën leerlingen;
- Leergierigheid;
- Aanwezige kennis;
- Belangstelling.

 Ook nadenken gebruik materiaal, ruimte en hoeveelheid tijd per onderwerp.
 Bovendien moet leerkracht reflecteren op eigen kennisniveau m.b.t. onderwerp en
eigen pedagogische vaardigheden.
 Combinatie deze factoren, wordt leerplan gevormd dat alle leerlingen feitelijk
zullen ervaren.

Benadering van het leerplan
 Definitie Simmons en Kame’enui = ontwerp van het leerplan: de wijze waarop
informatie in een bepaald domein (zoals lezen, rekenen) wordt geselecteerd,
geprioriteerd, in volgorde geplaatst, georganiseerd en voor instructie wordt
ingepland als onderdeel van een zorgvuldige georganiseerde reeks lessen en
lesmateriaal die samen een lesmethode vormen.

 Ontwerp van instructie: bestaat uit activiteiten en het lesmateriaal die worden
gebruikt om de lesmethode uit te rollen (is gerelateerd aan ontwerp van het
leerplan).

o Educatieve strategieën definitie: behoren tot repertoire waarover leerkracht
beschikt voor effectieve praktische toepassingen. Zoals: methoden directe
instructie of instructie in kleine groepen.
o Instructie van strategieën definitie: specifieke technieken die aan leerlingen
worden geleerd om onafhankelijke, zelfregulerende leerlingen te worden.

 Zes concepten ontwerp van curriculum en instructie te gebruiken
van raamwerk ‘big ideas’: BELANGRIJK!

1. Grote lijnen en doelen: belangrijkste concepten van het onderwijsprogramma
vaststellen, waarin duidelijk staat wat er in elk geval door de leerlingen moet
worden geleerd en waar de instructie omheen kan worden gepland. BV:
Tweede oorlog als onderwerp. Leerlingen geven meerdere redenen waarom
oorlog werd gevoerd.

2. Gebruik van strategieën: het aanleren van strategieën die bijdragen aan het
bestuderen van de lesinhoud. Door instructie strategieën wordt bezighouden of
bestuderen van taak expliciet. BV: strategie voor samenvatten aanleren
voordat leerlingen gaan samenvatten.

3. Vormen van ondersteuning (scaffholding); besluiten welke soorten
ondersteuning een leerling nodig heeft om zich een taak of opdracht eigen te
maken. BV: sommige leerlingen meer hulp nodig bij identificeren inleiding,
kern en slot van verhaal dan anderen. Eerst veel hulp bij taak/identificeren,
dan wordt assistentie afgebouwd totdat leerling zelfstandig dit kan maken.
Herhaaldelijk modellen vanuit leerkracht gebruikt.

4. Generalisatie: mogelijkheden voor leerlingen voor het gebruik van de aan te
leren vaardigheid bij andere activiteiten. BV: bestanddelen verhaal situatie,
personages en plot op dieper niveau (dieper niveau lesstof) begrijpen. Kan
leiden tot complexe vaardigheid ‘schrijven’ en leerlingen elementen op hoger
niveau gaan begrijpen.