Samenvatting Sociaal recht

Sociaal Recht
0. Inleiding
 Rechtstakken
o Arbeidsrecht
 Individueel
 Collectief
o Sociale zekerheidsrecht
 Doel
o Beschermen van de belangen van de ‘zwakkere partij” = de werknemers en de
sociaal verzekerden

Individueel arbeidsrecht

 Regelt de individuele relatie tussen één WG en één WN
o Het sluiten van een arbeidsovereenkomst en de uitvoering ervan
o De schorsing van de arbeidsovereenkomst
o De beëindiging van de arbeidsovereenkomst
o …
 Dwingend recht ter bescherming van de werknemer
 Wet betreffende de Arbeidsovereenkomst (WAO)

Collectief arbeidsrecht

 Regelt de relaties tussen groepen van WG’s en groepen WN’s
o Onderhandelingen vakbonden en werkgeverorganisaties (‘sociale partners’)
o Vastgelegd in interprofessionele akkoorden en collectieve arbeidsovereenkomsten
o Op verschillende niveau’s
 Interprofessioneel - nationale arbeidsraad
 Sectoraal - paritaire comités
 Ondernemingsniveau - ondernemingsgraad & CPBW
o Beïnvloedt het individueel arbeidsrecht

Sociale zekerheidsrecht

 Sociale zekerheid
o Kern: ‘solidariteit’ en ‘verplichtend karakter’
o Bijdragen op het inkomen en overheidssubsidies
o Stelsels:
 Stelsel voor loontrekkenden
 Stelsel voor zelfstandigen
 Stelsel voor ambtenaren

 Collectief arbeidsrecht
o Organisaties voor werknemers en voor werkgevers
 Doel
o Beroepsbelangen van de leden verdedigen
 Sociale partners (wg’s en wn’s organisaties)

1

,  Aansluiting is vrij
 Organisaties voor werkgevers:
o Interprofessionele organisaties
 VBO
 Unizo
 Boerenbond
o Professionele organisaties
 Sectorfederaties per sector/bedrijfstak
 Aangesloten bij het VBO
 Agoria, fedustria, Federatie bouw, Comeos…

o Collectief overleg
 Door sociale partners
 In collectieve overlegorganen
 De overlegorganen zijn samengesteld uit de vertegenwoordigers van de representatieve
organisaties voor wg’s & wn’s

Groep van 10

 Interprofessioneeel
 Uitwerking
o Regeringsbeslissingen
 IPA’s
o Minimumrechten op vlak van arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid
 Loonnorm
o Kaderakkoord dat verder moet uitgewerkt worden via wetten, besluiten en CAO’s

Nationale arbeidsraad (NAR)

 Paritaire samenstelling (wg=wn)
 Voor wn: uit ABVV, ACLVB & ACV
 Voor wg: UNIZO, VBO, BB
 Bevoegdheid
o Adviserende bevoegdheid
o Sluiten van cao’s

Paritair Comité

 Op niveau van de bedrijfstak
 Paritaire samenstelling (wg=wn)
o Sectorfederaties & vakcentrales
 Bevoegdheid
o Cao’s tot stand doen komen
o Geschillen tussen werkgevers en werknemers voorkomen/bijleggen
o Aanvaarden economische of technische reden bij ontslag beschermde werknemer
 Elk PC heeft een nummer:
o Arbeiders: 100-tallen
o Bedienden: 200-tallen
o Gemengd: 300-tallen
 Voornaamste bedrijfsactiviteit bepaalt bevoegd paritaire comité


2

, (Eigenlijk heerst er eenheidstatuut  bedienden en arbeiders moeten gelijk behandeld worden,
dus mogen er feitelijk gezien geen aparte PC’s zijn  moet nog aangepast worden)

Een onderneming kan wel onder 2 Pc’s vallen 1 voor haar arbeiders en 1 voor haar bedienden.

De Ondernemingsraad en het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk (CPBW)
 op ondernemingsniveau
 binnen een onderneming zijn er sociale verkiezingen dus wordt er iem gekozen om te zetelen,
om de 4 jaar.

Ondernemingsraad

 Overleg en samenwerking voor arbeidsaangelegenheden op economisch en sociaal
gebied
 In elke onderneming die gemiddeld 100 wn’s tewerkstelt
 Samenstelling
o Ondernemingshoofd
o Wergeversafgevaardigden: leidinggevenden
o Werknemersafgevaaridigden: verkozen
 Bevoegdheid
o Recht op informatie
 Jaarlijks/trimestrieel: economische toestand & invloed op tewerkstelling
 Occasioneel: herstructureringen & collectieve ontslagen
o Recht op advies
 Personeelsbeleid, herstructureringen, aanwervingscriteria
o Beslissingsbevoegdheid
 Arbeidsreglement, vakantiedagen, vervangingsdagen feestdagen…
o Controlebevoegdheid

Comité voor Preventie en Bescherming op het werk (CPBW)

 Ondernemingen die gemiddeld 50 werknemers tewerkstelt
 Samenstelling & verkiezing: Idem OR
 Arbeidsveiligheid, gezondheid, ergonomie, arbeidshygiëne, verfraaiing arbeidsplaatsen,
welzijn op het werk…

o Collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s)
Wie kan een cao sluiten?

 Langs de zijde van de WN
o Representatieve werknemersorganisaties
 Langs de zijde van de WG
o Representatieve werkgeversorganisaties of individuele werkgevers of een groep
werkgevers

Waar kan een cao worden gesloten?

 In de NAR  interprofessionele cao
 In het PC  sectorale cao
 Tussen werkgever en vakbondsecretarissen  ondernemingscao’s

Neerlegging van cao’s


3