Hemostase:
= bloedstolling
Zorgt ervoor dat bloed niet aan het lichaam kan
ontsnappen door weglekken uit bv wonden of via
huis of slijmvliezen
Wordt gecontroleerd door 3 systemen:
- Primaire hemostase : bloedplaatjes
- Secundaire hemostase : stollingsfactoren
- Fibrinolyse
Trombofilie = neiging om trombosen te hebben,
je gaat teveel doen vb je hebt geen remmers die
de stolling afremmen dus je bloed blijft stollen
(zie volgend jaar)
1. Primaire hemostase:
Thv een beschadigde vaatwand.
Het zijn de bloedplaatjes (of trombocyten) die cruciale rol spelen door te adheren aan het
subendotheel van de vaatwand met de hulp van VWF( = Von Willebrand factor) en in 2de instantie
door onderling te aggregeren om aldus een stolselprop te vormen
= BLOEDSTELPING
Stoornissen in de prim.hemostase leiden tot bloedingen ( huid en mucosa ) :
- Trombopenie of trombastenie
- Gedaald gehalte VWF (of slecht functionerend)
- ( vaatwand )
2. Secundaire hemostase:
Rond en in de plaatjesprop
Plasmatische stollingsfactoren, die elkaar in soort cascadesysteem gaan activeren om tot fibrine als
eindproduct te komen
Voornaamste vertegenwoordiger : weefselfactor.
= Vorming van fibrine uit fibrinogeen is de bloedstolling
Daling van 1 van de stollingsfactoren leidt tot vooral inwendige bloedingen (bv. Hemofilie)
Belangrijk
Stoornis primair geeft huidbloedingen → bloedingen die zichtbaar zijn (tandvlees, bloedneus, …)
Secundaire stoornis → vooral inwendige bloedingen
,3. Fibrinolyse
= Proces waarbij ‘stolsel’ (=fibrine) gedeeltelijk afgebroken wordt door plasmine en de vaatwand
hersteld wordt.
Zorgt voor ‘tegengewicht’ van het stollingsproces dat op die manier op tijd wordt gestopt
Inhibitoren:
Secundaire HS : Plasma-eiwitten die inhiberend werken op bepaalde stappen in de coagulatie van de
secundaire hemostase.
Antitrombine inhibeert trombine (= Factor IIa)
Primaire HS :Inhibitie van de plaatjesaggregatie
Prostacyline, Aspirine…
Fibrinolyse : Antiplasmine
+ natuurlijke anticoagulantia is in het bloed aanwezig en kunnen bepaalde stollingsfactoren
inhiberen (vb : Proteïne C, Proteïne S, antitrombine III)
HEMOSTATISCHE BALANS :
PRIMAIRE HEMOSTASE: ROL VAN DE VAATWAND:
Belangrijke rol door zijn structuur en door componenten die door de vaatwand gesecreteerd worden
Een 3e belangrijke deelnemer in het plasma waar bv bepaalde stollingsfactoren een bijdrage
leveren in het primaire stollingsproces
Stolsel kan enkel gevormd worden als er een signaal is → vaatwandbeschadiging → thv vaatwand
collageen vrijkomen dat zich in sub endotheel bevindt = signaal voor bloedplaatjes om naar
beschadigde vaatwand te trekken → bloedplaatjes adhereren met endotheel mbv VWF →
bloedplaatjes onderling aggregeren → fibrinedraden gevormd zodat hechte ‘prop’ ontstaat
Antitrombotische eigenschappen van endotheel.
- Anti-aggregerend: prostacycline = PGI2
- Anti coagulerend
Antitrombine, t-PA (tissue Plasminogeen Activator) → stimuleert fibrinolyse
“Zelfdichtende” eigenschappen:
- Pro-aggregerende effecten
- Pro-coagulerende effecten
Zowel aggregatie van bloedplaatjes als plasmatische stollingsfase bevorderen –> Bewaring
(herstel) van de vaatwandintegriteit.
, Structuur bloedvat:
INTIMA:
- Endotheelcellen die het binnenoppervlak (dat in contact staat met bloed) bekleden
- Subendotheel (onderliggende extracellulaire matrix met hoofdzakelijk bindweefsel) :
Collageen, VWF
- Beide lagen zorgen ervoor dat bv.RBC niet kunnen weglekken uit het bloedvat.
MEDIA:
- Circulair gerangschikte gladde spiercellen ( constrictie bloedvat ) met daartussen elastische
en collagene vezels samen met proteoglycaan
- Gladde spieren zorgen voor vasoconstrictie
ADVENTITIA:
- Hoofdzakelijk uit Bindweefsel ( fibroblasten )
- Meer naar buiten bevinden zich collageen en elastine
Vasculatuur:
Continuë bloedflow is noodzakelijk → vasculair systeem zorgt ervoor dat er een niet-lekkend circuit
is waarbinnen bloed circuleert en bloed vloeibaar blijft!
Wanneer een trombus (= spontaan gevormde bloedklonter) een bloedvat obstrueert, zal dor
bloedflow herstelt worden door fibrinolyse van de klonter. Soms ook door rekanalisatie van het
bloed langs een ander bloedvat
Al deze processen worden geïnitieerd door de endotheelcellen die continu in direct contact
staan met het bloed
Endotheelcellen:
Liggen over en zijn gehecht aan het subendotheel. Ze zijn onderling aan elkaar verbonden door
‘tight-junctions’ (bevatten specifieke EW). Zowel sub- als endotheelcellen vormen samen een
selectief permeabel membraan
Subendotheel:
= basaal membraan dat het endotheel mechanisch ondersteunt en bestaat uit een hele reeks
complexe EW en andere componenten. Belangrijkste is collageen en VWF.
= bloedstolling
Zorgt ervoor dat bloed niet aan het lichaam kan
ontsnappen door weglekken uit bv wonden of via
huis of slijmvliezen
Wordt gecontroleerd door 3 systemen:
- Primaire hemostase : bloedplaatjes
- Secundaire hemostase : stollingsfactoren
- Fibrinolyse
Trombofilie = neiging om trombosen te hebben,
je gaat teveel doen vb je hebt geen remmers die
de stolling afremmen dus je bloed blijft stollen
(zie volgend jaar)
1. Primaire hemostase:
Thv een beschadigde vaatwand.
Het zijn de bloedplaatjes (of trombocyten) die cruciale rol spelen door te adheren aan het
subendotheel van de vaatwand met de hulp van VWF( = Von Willebrand factor) en in 2de instantie
door onderling te aggregeren om aldus een stolselprop te vormen
= BLOEDSTELPING
Stoornissen in de prim.hemostase leiden tot bloedingen ( huid en mucosa ) :
- Trombopenie of trombastenie
- Gedaald gehalte VWF (of slecht functionerend)
- ( vaatwand )
2. Secundaire hemostase:
Rond en in de plaatjesprop
Plasmatische stollingsfactoren, die elkaar in soort cascadesysteem gaan activeren om tot fibrine als
eindproduct te komen
Voornaamste vertegenwoordiger : weefselfactor.
= Vorming van fibrine uit fibrinogeen is de bloedstolling
Daling van 1 van de stollingsfactoren leidt tot vooral inwendige bloedingen (bv. Hemofilie)
Belangrijk
Stoornis primair geeft huidbloedingen → bloedingen die zichtbaar zijn (tandvlees, bloedneus, …)
Secundaire stoornis → vooral inwendige bloedingen
,3. Fibrinolyse
= Proces waarbij ‘stolsel’ (=fibrine) gedeeltelijk afgebroken wordt door plasmine en de vaatwand
hersteld wordt.
Zorgt voor ‘tegengewicht’ van het stollingsproces dat op die manier op tijd wordt gestopt
Inhibitoren:
Secundaire HS : Plasma-eiwitten die inhiberend werken op bepaalde stappen in de coagulatie van de
secundaire hemostase.
Antitrombine inhibeert trombine (= Factor IIa)
Primaire HS :Inhibitie van de plaatjesaggregatie
Prostacyline, Aspirine…
Fibrinolyse : Antiplasmine
+ natuurlijke anticoagulantia is in het bloed aanwezig en kunnen bepaalde stollingsfactoren
inhiberen (vb : Proteïne C, Proteïne S, antitrombine III)
HEMOSTATISCHE BALANS :
PRIMAIRE HEMOSTASE: ROL VAN DE VAATWAND:
Belangrijke rol door zijn structuur en door componenten die door de vaatwand gesecreteerd worden
Een 3e belangrijke deelnemer in het plasma waar bv bepaalde stollingsfactoren een bijdrage
leveren in het primaire stollingsproces
Stolsel kan enkel gevormd worden als er een signaal is → vaatwandbeschadiging → thv vaatwand
collageen vrijkomen dat zich in sub endotheel bevindt = signaal voor bloedplaatjes om naar
beschadigde vaatwand te trekken → bloedplaatjes adhereren met endotheel mbv VWF →
bloedplaatjes onderling aggregeren → fibrinedraden gevormd zodat hechte ‘prop’ ontstaat
Antitrombotische eigenschappen van endotheel.
- Anti-aggregerend: prostacycline = PGI2
- Anti coagulerend
Antitrombine, t-PA (tissue Plasminogeen Activator) → stimuleert fibrinolyse
“Zelfdichtende” eigenschappen:
- Pro-aggregerende effecten
- Pro-coagulerende effecten
Zowel aggregatie van bloedplaatjes als plasmatische stollingsfase bevorderen –> Bewaring
(herstel) van de vaatwandintegriteit.
, Structuur bloedvat:
INTIMA:
- Endotheelcellen die het binnenoppervlak (dat in contact staat met bloed) bekleden
- Subendotheel (onderliggende extracellulaire matrix met hoofdzakelijk bindweefsel) :
Collageen, VWF
- Beide lagen zorgen ervoor dat bv.RBC niet kunnen weglekken uit het bloedvat.
MEDIA:
- Circulair gerangschikte gladde spiercellen ( constrictie bloedvat ) met daartussen elastische
en collagene vezels samen met proteoglycaan
- Gladde spieren zorgen voor vasoconstrictie
ADVENTITIA:
- Hoofdzakelijk uit Bindweefsel ( fibroblasten )
- Meer naar buiten bevinden zich collageen en elastine
Vasculatuur:
Continuë bloedflow is noodzakelijk → vasculair systeem zorgt ervoor dat er een niet-lekkend circuit
is waarbinnen bloed circuleert en bloed vloeibaar blijft!
Wanneer een trombus (= spontaan gevormde bloedklonter) een bloedvat obstrueert, zal dor
bloedflow herstelt worden door fibrinolyse van de klonter. Soms ook door rekanalisatie van het
bloed langs een ander bloedvat
Al deze processen worden geïnitieerd door de endotheelcellen die continu in direct contact
staan met het bloed
Endotheelcellen:
Liggen over en zijn gehecht aan het subendotheel. Ze zijn onderling aan elkaar verbonden door
‘tight-junctions’ (bevatten specifieke EW). Zowel sub- als endotheelcellen vormen samen een
selectief permeabel membraan
Subendotheel:
= basaal membraan dat het endotheel mechanisch ondersteunt en bestaat uit een hele reeks
complexe EW en andere componenten. Belangrijkste is collageen en VWF.
