MATERIALENLEER
01.1 HOUT
1. Groei en bouw van de boom
1.1. Dwarsdoorsnede van een stam
1.2. Dikte en lengtegroei van de boom
Verkerning proces:
1. Cambium produceert steeds nieuwe houtvezels over de bestaande: boom wordt
dikker.
2. Tijdens jonge leeftijd boom: bladkroon neemt sterk toe in volume.
3. Saptransport overbodig in kern: ontwikkeling bladkroon neemt af.
4. Geleidelijk aan neemt sapstroom af, kern wordt droger.
Kernhout = Het binnenste, meestal donkerder gekleurde deel van de boom.
↳ Hout als product
Spinthout = Het buitenste licht gekleurde deel van de boom.
↳ Afvalhout: minder sterk.
Verschil in eigenschappen tussen kernhout en spinthout merkbaar in…
- Vochtgehalte: vochtgehalte van spinthout hoger dan bij kernhout.
- Kleur: Kernhout is meestal donkerder dan spinthout.
- Geur en smaak: Sterker bij kernhout dan bij spinthout.
- Duurzaamheid: Kernhout is duurzamer omdat…
° … het voedsel aanwezig in spinthout omgezet werd in allerlei
giftige stoffen;
° … vaten dikwijls afgesloten zijn en intreden van water belemmert.
- Beschermbaarheid: spinthout neemt veel makkelijk bescherming-producten op.
,1.3. Snijvlakken
3 snijvlakken die elk een ander uitzicht geven:
1. Kops gezaagd hout (= Transversaal hout)
↳ Groeiringen zichtbaar
2. Kwartiers gezaagd hout (= Radiaal hout)
↳ Verticale strepen zichtbaar op plank.
3. Dosse gezaagd hout (= Tangentiaal vlak)
↳ Vlammen zichtbaar op plank.
1.4. Bestandweefsels
Onderverdeeld volgens biologische functie in levende boom:
a. Steunweefsel = Geeft de boom stevigheid.
b. Transportweefsel = Vervoert de ruwe sappen uit de grond naar de bladeren.
c. Voedselopslagweefsel = Gaat voedsel opslagen en verdelen op ogenblik dat de
boom het nodig heeft.
,2. Opbouw van het hout
2.1. Groeiringen
- Vroeg- en laathout
Vroeghout / Lentehout = Hout dat in het begin van de vegetatieperiode is gevormd.
Laathout / Zomerhout = Na periode van sterke vegetatie vermindert de aangroei, vaten
worden kleiner en tracheïden smaller met verdikte wanden.
Ontstaan
=> Groeiringen zichtbaar omdat boom door de seizoenen groei- en rustperioden
kent. Groeiperioden vallen samen met gunstige klimaatomstandigheden,
rustperioden met ongunstige klimaatomstandigheden.
Merkbaar: voornamelijk in kleurverschil van groeiringen.
- Groeiringbreedte
Gunstig jaar (vocht, warmte en zon): Veel hout wordt gevormd.
Ongunstig jaar (koude, droogte en gebrek aan voedsel): weinig hout wordt gevormd.
=> Sterkte en hardheid afhankelijk van dikte van groeiringen.
3. Houtgebreken
- Dubbelhart = Boom vertakt zich op bepaalde hoogte en vormt een reusachtige vork.
Wanneer men den boom bij de basis doorzaagt vindt men twee kernen.
, - Draaigroei
- Kwasten
Proces:
a. Wanneer een knop uitloopt, zal cambium zich ook gaan uitstrekken over de tak.
b. De tak wordt steeds dikker en door werking van groeiringen zal deze steeds
dieper in de boom groeien.
c. De tak valt af en die plaats zal weer overgroeien.
=> Kwasten die los zitten: hout is goedkoper
=> Hout met kwasten wordt niet voor constructieve doeleinden gebruikt.
4. Macrotekeningen
4.1. Tekeningen
- Vlamtekening = Ontstaat bij houtsoorten met duidelijke groeiringen, wanneer op het
dosse vlak de opeenvolgende groeiringen goed zichtbaar zijn.
- Geaderde tekening = Ontstaat door aanwezigheid in het hout van verschillende
gekleurde lagen.
↳ Zebrano
01.1 HOUT
1. Groei en bouw van de boom
1.1. Dwarsdoorsnede van een stam
1.2. Dikte en lengtegroei van de boom
Verkerning proces:
1. Cambium produceert steeds nieuwe houtvezels over de bestaande: boom wordt
dikker.
2. Tijdens jonge leeftijd boom: bladkroon neemt sterk toe in volume.
3. Saptransport overbodig in kern: ontwikkeling bladkroon neemt af.
4. Geleidelijk aan neemt sapstroom af, kern wordt droger.
Kernhout = Het binnenste, meestal donkerder gekleurde deel van de boom.
↳ Hout als product
Spinthout = Het buitenste licht gekleurde deel van de boom.
↳ Afvalhout: minder sterk.
Verschil in eigenschappen tussen kernhout en spinthout merkbaar in…
- Vochtgehalte: vochtgehalte van spinthout hoger dan bij kernhout.
- Kleur: Kernhout is meestal donkerder dan spinthout.
- Geur en smaak: Sterker bij kernhout dan bij spinthout.
- Duurzaamheid: Kernhout is duurzamer omdat…
° … het voedsel aanwezig in spinthout omgezet werd in allerlei
giftige stoffen;
° … vaten dikwijls afgesloten zijn en intreden van water belemmert.
- Beschermbaarheid: spinthout neemt veel makkelijk bescherming-producten op.
,1.3. Snijvlakken
3 snijvlakken die elk een ander uitzicht geven:
1. Kops gezaagd hout (= Transversaal hout)
↳ Groeiringen zichtbaar
2. Kwartiers gezaagd hout (= Radiaal hout)
↳ Verticale strepen zichtbaar op plank.
3. Dosse gezaagd hout (= Tangentiaal vlak)
↳ Vlammen zichtbaar op plank.
1.4. Bestandweefsels
Onderverdeeld volgens biologische functie in levende boom:
a. Steunweefsel = Geeft de boom stevigheid.
b. Transportweefsel = Vervoert de ruwe sappen uit de grond naar de bladeren.
c. Voedselopslagweefsel = Gaat voedsel opslagen en verdelen op ogenblik dat de
boom het nodig heeft.
,2. Opbouw van het hout
2.1. Groeiringen
- Vroeg- en laathout
Vroeghout / Lentehout = Hout dat in het begin van de vegetatieperiode is gevormd.
Laathout / Zomerhout = Na periode van sterke vegetatie vermindert de aangroei, vaten
worden kleiner en tracheïden smaller met verdikte wanden.
Ontstaan
=> Groeiringen zichtbaar omdat boom door de seizoenen groei- en rustperioden
kent. Groeiperioden vallen samen met gunstige klimaatomstandigheden,
rustperioden met ongunstige klimaatomstandigheden.
Merkbaar: voornamelijk in kleurverschil van groeiringen.
- Groeiringbreedte
Gunstig jaar (vocht, warmte en zon): Veel hout wordt gevormd.
Ongunstig jaar (koude, droogte en gebrek aan voedsel): weinig hout wordt gevormd.
=> Sterkte en hardheid afhankelijk van dikte van groeiringen.
3. Houtgebreken
- Dubbelhart = Boom vertakt zich op bepaalde hoogte en vormt een reusachtige vork.
Wanneer men den boom bij de basis doorzaagt vindt men twee kernen.
, - Draaigroei
- Kwasten
Proces:
a. Wanneer een knop uitloopt, zal cambium zich ook gaan uitstrekken over de tak.
b. De tak wordt steeds dikker en door werking van groeiringen zal deze steeds
dieper in de boom groeien.
c. De tak valt af en die plaats zal weer overgroeien.
=> Kwasten die los zitten: hout is goedkoper
=> Hout met kwasten wordt niet voor constructieve doeleinden gebruikt.
4. Macrotekeningen
4.1. Tekeningen
- Vlamtekening = Ontstaat bij houtsoorten met duidelijke groeiringen, wanneer op het
dosse vlak de opeenvolgende groeiringen goed zichtbaar zijn.
- Geaderde tekening = Ontstaat door aanwezigheid in het hout van verschillende
gekleurde lagen.
↳ Zebrano
