Filosofische perspectieven ‘Kennis is macht’
Doelstelling: kritisch doen reflecteren over enkele begrippen. Wat is kennis? Wat is
waarheid? Wat doet dat met ons? Waarom vinden wij kennis zo belangrijk?
Is een wereld waarin men meer weet een betere wereld?
1 ding is zeker: de zoektocht naar kennis kan voor sommigen zo betoverend zijn als het
spelen van muziek.
Het verdiepen van onze kennis is niet uitsluitend positief. De wetenschappelijke
ontdekkingen hebben een zeer grote impact op de zin die wij aan ons bestaan kunnen
geven.
Bv: een wereld waarin de biologische levensverwachting slechts met een zwakke
zekerheidsgraad kan worden gewaardeerd, zal ons ertoe aanzetten om de zin van ons leven
te beschouwen in een context waarin de onzekerheid over het tijdstip van onze dood
wellicht een belangrijke rol zal spelen
De toename van onze vermogens tot ingrijpen (dit is een gevolg van de wetenschap) dat
brengt ons ook nieuwe verplichtingen mee.
Drang naar kennis = aangeboren, en ergens is dit ook logisch.
Een groot onderzoeker brengt de mensheid vooruit
Door middel van resultaten is kans op herstel groter en dus vermindert de kans op
ongeluk.
Bv: een nieuw ontwikkeld medicijn.
De voordelen zijn heel duidelijk! Toch hebben 2 filosofen hierop kritiek.
Nietzsche (19de eeuw- 20ste eeuw)
Volgens hem hebben mensen een wil tot machtsuitoefening.
Deze macht kan zich uitstrekken over:
- De natuur
- Niet menselijke levens
- Over de mens zelf
Michel Foucault (19de – 20ste eeuw)
Hij was een Frans, politiek filosoof.
- Hij stelt dat je onderzoek en onderdrukking niet van elkaar kan scheiden. Dit zijn
twee kanten van dezelfde medaille. Een onderzoeker gaat altijd zijn eigen waarde in
een onderzoek leggen, bewust of onbewust.
- Waardevrij onderzoek is een illusie.
- Onderzoek is echt wel nodig maar het is ook gevaarlijk.
Michel Foucault ziet het als zijn werk om aan te geven dat waarheden niet vast staan.
Waarheden zijn kneedbaar en onderhevig aan verandering. De waarheid is altijd gelinkt aan
macht.
Doelstelling: kritisch doen reflecteren over enkele begrippen. Wat is kennis? Wat is
waarheid? Wat doet dat met ons? Waarom vinden wij kennis zo belangrijk?
Is een wereld waarin men meer weet een betere wereld?
1 ding is zeker: de zoektocht naar kennis kan voor sommigen zo betoverend zijn als het
spelen van muziek.
Het verdiepen van onze kennis is niet uitsluitend positief. De wetenschappelijke
ontdekkingen hebben een zeer grote impact op de zin die wij aan ons bestaan kunnen
geven.
Bv: een wereld waarin de biologische levensverwachting slechts met een zwakke
zekerheidsgraad kan worden gewaardeerd, zal ons ertoe aanzetten om de zin van ons leven
te beschouwen in een context waarin de onzekerheid over het tijdstip van onze dood
wellicht een belangrijke rol zal spelen
De toename van onze vermogens tot ingrijpen (dit is een gevolg van de wetenschap) dat
brengt ons ook nieuwe verplichtingen mee.
Drang naar kennis = aangeboren, en ergens is dit ook logisch.
Een groot onderzoeker brengt de mensheid vooruit
Door middel van resultaten is kans op herstel groter en dus vermindert de kans op
ongeluk.
Bv: een nieuw ontwikkeld medicijn.
De voordelen zijn heel duidelijk! Toch hebben 2 filosofen hierop kritiek.
Nietzsche (19de eeuw- 20ste eeuw)
Volgens hem hebben mensen een wil tot machtsuitoefening.
Deze macht kan zich uitstrekken over:
- De natuur
- Niet menselijke levens
- Over de mens zelf
Michel Foucault (19de – 20ste eeuw)
Hij was een Frans, politiek filosoof.
- Hij stelt dat je onderzoek en onderdrukking niet van elkaar kan scheiden. Dit zijn
twee kanten van dezelfde medaille. Een onderzoeker gaat altijd zijn eigen waarde in
een onderzoek leggen, bewust of onbewust.
- Waardevrij onderzoek is een illusie.
- Onderzoek is echt wel nodig maar het is ook gevaarlijk.
Michel Foucault ziet het als zijn werk om aan te geven dat waarheden niet vast staan.
Waarheden zijn kneedbaar en onderhevig aan verandering. De waarheid is altijd gelinkt aan
macht.
