Samenvatting Les 6 federale bijstand

Les 6: Federale sociale bijstand

De sociale bijstand is een vangnet van tegemoetkomingen toegekend door de federale overheid aan
wie door de mazen van het traditionele socialezekerheids-systeem valt.

 Federale overheid: Ook de deelstaten (Vlaanderen bv) bieden bijstand aan personen
 Vangnet: residuair systeem. Sociale bijstand is voor personen die geen aanspraak kunnen maken
op de sociale verzekering en is dus een vangnet. Het gaat over een springplank = mensen tijdelijk
een tegemoetkoming geven om hun leven te kunnen uitbouwen tot een leven met
levensnoodzakelijke middelen.
 Tegemoetkomingen:
o Maatschappelijke dienstverlening
o Ocmw-dienstverlening
o Inkomensgarantie voor ouderen
o Inkomens-vervangende tegemoetkoming aan personen met een handicap
o Integratie-tegemoetkoming aan personen met een handicap
 Tegemoetkomingen zijn:
o Residuair, je kan geen beroep doen op sociale verzekeringen
o Niet-contributief: elk van deze tegemoetkomingen wordt betaald vanuit belastings-
gelden
o Enkel als onvoldoende inkomen
o Niet loongerelateerd, hangt niet af van wat je vroeger verdiend hebt
o Enkel voor wie in België verblijft (dus je kan niet je pensioen bv in het buitenland
uitvoeren)

Maatschappelijke Ocmw- Inkomens-garantie Inkomens- Integratie-
dienstverlening dienstverlening voor ouderen vervangende tegemoetkoming
(65+) tegemoetkoming aan persoon met
aan personen met een handicap
een handicap
Onvoldoende Onvoldoende Onvoldoende Onvoldoende Onvoldoende
bestaansmiddelen bestaansmiddelen bestaansmiddelen bestaansmiddelen bestaansmiddele
door gebrek aan om in elementaire na pensioen door gebrek aan n door verhoogde
beroepsinkomsten behoeften te (gerechtigde verdienvermogen zorgkosten owv
voorzien leeftijd) owv handicap handicap
Uitbetaler: OCMW Uitbetaler: OCMW Uitbetaler: Uitbetaler: Directie- Uitbetaler:
Pensioensdienst generaal personen Directie-generaal
met handicap personen met
handicap
Wet Ocmw-wet Wet IGO Wet Wet
maatschappelijke tegemoetkomingen tegemoetkoming
integratie aan pmh en aan pmh
Vangnet voor Vangnet voor Vangnet voor
werkloosheids- pensioen arbeidsongeschikthe
uitkeringen ids-uitkering

,Maatschappelijke integratie (RMI)

Algemeen

Recht op maatschappelijke integratie (art.2)

 Door tewerkstelling
 Door leefloon
o Met geïndividualiseerd traject
o Zonder geïndividualiseerd traject

Zeg dus nooit: “Het recht op maatschappelijke integratie is het recht op leefloon”!

Bewuste keuze van de overheid:

 We geven geen geld om te overleven  vroeger was dit wel zo; bestaansminimum
 We geven de kans om te integreren
o In de ideale wereld: door werk aan te bieden
o Maar omdat de wereld niet ideaal is: leefloon

Voorwaarden

 In België verblijven (art.23)
o Wettig verblijf in België volstaat
o Ingeschreven zijn hoeft niet
 Mag de betrokkene België verlaten?
o Max 4 weken per jaar (moet dit aan het ocmw laten weten)
o Tenzij uitzonderlijke omstandigheden
 Ocmw beslist
 Rechter toetst
 Bv. Ergens in het buitenland een behandeling ondergaan kan een uitzonderlijke
omstandigheid zijn.
 Belg zijn of… (art 3)
o Vreemdelingen die ingezien in het vreemdelingenregister, burgers van andere EU-
lidstaten, mensen die familie hebben die hen begeleiden (ook al hebben ze geen EU-
nationaliteit), …
 Leeftijd vanaf 18 jaar
o Tenzij:
 Minderjarige gehuwde
 Minderjarige met kinderlast
 Minderjarige die zwanger is
o Tot:
 Geen maximumleeftijd in de weet
 Maar:
 Wie RMI krijgt, wordt op 65 jaar automatisch aangemeld voor IGO
(inkomensgarantie ouderen)
 Gevolg: zal meestal een igo krijgen, die igo zal zijn inkomen doen stijgen.
RMI wordt overbodig.

,  Dus de facto: 65 jaar



 Rechten laten gelden (art.3+4)
o RMI is een vangnet
o Gevolg:
 Rechten in de klassieke sociale zekerheidsrecht uitputten (altijd).
 Geen RMI als je werkloosheidsuitkering kan krijgen.
 Recht op onderhoudshelden uitputten (niet altijd).
 Wat zijn onderhoudsgelden?
 Ocmw kan het je vragen voor:
o Echtgenoot
o Ex-echtgenoot
o Kind (descendent eerste graad)
o Ouder (ascendent eerste graad)
o Geadopteerde
o Adoptant
 OCMW kan ook zelf vorderen indien bv. Een ex geen onderhoudsgeld
wilt storten.
o Wat als je wel recht hebt op uitkering maar deze niet ontvangt?
 Betrokkene ontvangt RMI
 Als in de vorm van leefloon: terugvordering achteraf
 Onvoldoende inkomsten
o RMI is een vangnet
o Bestaansmiddelen = inkomsten  vermogen
o 3 vragen:
 Wiens inkomsten tel je mee? (art.34)
 De aanvrager
 Sommige personen die onder hetzelfde dak wonen
o Echtgenoot (ocmw moet)
o Persoon met wie je een koppel bent (ocmw moet)
o Meerderjarige kinderen (ocmw mag)
o Ouders (ocmw mag)
o Voorbeeld: Karen heeft zelf weinig bestaansmiddelen. Ze is
gescheiden en woont feitelijk samen met Pieter, die werkloos is.
De zoons van Karen wonen bij hen in. Jan is 17 en klust bij als
jobstudent. Kris is 22 jaar en succesvolle influencer op social
media. Het OCMW moet rekening houden met de
bestaansmiddelen van Pieter en mag rekening houden met de
bestaansmiddelen van Kris. Het OCMW kan er ook voor kiezen
om slechts gedeeltelijk rekening te houden met de
bestaansmiddelen van Kris. Met de bestaansmiddelen van Jan,
die minderjarig is, mag het OCMW geen rekening houden.
 Welke inkomsten? (art.16)
 In principe alle bestaansmiddelen
 Maar sommige bestaansmiddelen zijn: