Farmacologie
Farmacologie
1. Inhoud
2. Perfusievloeistoffen
2.1Indeling volgens het voorkomen van opgeloste deeltjes
2.1.1 Colloïden
- Macromoleculen, kunnen door hun grote de capillaire
membraan niet kunnen passeren en hierdoor binnen het
intravasculaire compartiment.
- Colloïd osmotische druk leidt tot vocht shift in het lichaam
vanuit de interstitiële en intracellulaire ruimte naar het
intravasculaire compartiment. Colloïden hebben een
uitstekend oedeem reducerend vermogen.
- Volume expansie
2.1.2 Kristalloïden
- Mogelijkheid om de semipermeabele wand te passeren, na
2à3 uur wordt binnen de interstitiële ruimte een evenwicht
bereikt.
- Beperkte periode van volume expansie
- 2/3 verlaat de bloedbaan m.a.w. 3ml nodig voor 1ml
- Kan leiden tot oedeemvorming door het lekken in de
interstitiële ruimte.
Naci 0.9%
Gebalanceerde zoutoplossingen
Glucose oplossingen
Hypertone oplossingen
2.1.3 Kristalloïden vs Colloïden
- Colloïden sneller herstel en langduriger herstel van het
intravasculaire volume.
- Geen verschil in post op, uitzondering: colloïden = trauma pt
hogere mortaliteit
- Kristalloïden: oedeemvorming
- Colloïden: anafylactische reactie
2.2Indeling volgens osmotische waarde
Isotoon Hypertoon Hypotoon
Zelfde osmolariteit als Osmotische druk Oplosmiddel isotoon
plasma = geen oplossing > osmotische Lagere concentratie dan
vochtshift druk in bloedserum plasma
IV, SC, IM Vochtshift naar
±300 mosm/ L extra vasculaire Nooit IV!
ruimt
IV!: CVK
Geen SC of IM: trekken
cellen aan = celnecrose
, Farmacologie
2.3Indeling volgens de aarde van de deeltjes
2.3.1 Koolhydraat oplossingen
Naast vocht ook calorieën
2.3.1.1 Glucose oplossingen
2.3.1.1.1 Isotonisch glucose 5%
- Bron van eiwit water
- Eiwitsparend, dit door omzetting van eiwitten tot glucose te
verhinderen bij PT die niets per os eten.
- Reserve van glucose in de lever en spieren in de vorm van
glycogeen
- Waakinfuus
- Oplosmiddel
2.3.1.1.2 Hypertonisch, glucose 10%
- Calorie aanvoer
- Hypoglycemische coma
- Hyperkaliëmie: toedienen van glucose en insuline treedt een
K shift op naar de intracellulaire ruimte waardoor de plasma
spiegel daalt
2.3.1.2 Mannitoloplossing
Natuurlijke zoetstof die niet door het lichaam wordt
gemetaboliseerd. Geen voedende waarde
- Indicatie: osmotisch diureticum, trekt H2O aan naar de
bloedbaan
- Nadeel: gevaar voor elektrolytenstoornissen, bij uitblijven
osmotische diurese treedt hypervolemie op met gevaar voor
acuut longoedeem
2.3.2 Elektrolytenoplossingen zonder calorieaanbreng
2.3.2.1 Natriumchloride oplossing
NaCl0.9% is een isotonische oplossing, een kristalloïd dir
vochtaanvoer levert en aanvoer natriumchloride. Comptabel
met bloed.
2.3.2.2 Ringeroplossing
Beter weerspiegeling van de normale ionensamenstelling
weer van het extracellulair compartiment. Kristalloïd kan dus
worden gebruikt ter correctie van vocht- en
elektrolytenbalans.
2.3.2.3 Hartman oplossing
Bevat natriumlactaat die overmaat zuur in het bloed kan
wegnemen. Lactaat is in staat om H+ ionen te binden
waardoor verzuring vermindert en dus de pH stijgt
Isotonisch
2.3.2.4 Ph corrigerende oplossingen
, Farmacologie
Alkaliserende oplossingen
- Correctie van metabole acidose
o Hyperkaliëmie, overdosis antidepressiva, langdurige
circulatiestilstand
Vetzurende oplossingen
2.3.3 Elektrolytenoplossingen met calorieën aanbreng
2.3.3.1 Glucose + elektrolyten – 18
2.3.3.2 Hypotonax
- Combi van glucose + elektrolyten
- Isotonische oplossing voor het in stand hoden van de vocht-
en elektrolytenbalans
- Pediatrie
2.3.3.3 Alcoholoplossingen
- Delirium tremens en methanolintoxicatie
2.3.4 Aminozuren oplossingen
- Adequate eiwitbron, essentiële aminozuren
- Daarnaast ook niet essentiële aminozuren
- Eiwitten enigste stikstofbron
- Anabolisme van de toegediende aminozuren toe te laten,
worden er koolhydraten aan de eiwitoplossing toegevoegd
- Indicatie: anorexia, brandwonden
- Contra: lever insufficiëntie, niet behandelde hartfalen,
allergieën
2.3.5 Vetoplossingen
Klein volume heeft een groot aantal aan calorieën en beschermt
de venewand
- Indicatie: onderdeel TPN
o Aanvoer calorie
o Aanvoer essentiële vetzuren
o Coma
o Cachexie
- Contra: levercirrose, hyperlipidemie, acute nier stoornis
2.3.6 Plasmasubstituten of plasmavolume expander
Efficiënte ondersteuning van het plasmavolume, denk maar aan
traumatologisch of peroperatief.
Colloïd
Geen voedingswaarde
2.3.6.1 Synthetische colloïden
, Farmacologie
2.3.6.1.1 Gelatinederivaten
plasmavervangingsmiddel
- Toevoeging van het gemodificeerde gelatine is de
infusievloeistof iso-osmotisch, beïnvloedt de
bloedgroepbepaling en stolling niet.
2.3.6.1.2 Zetmeel houdende producten
Gebruikt bij hypervolemie om hypovolemische shock te
voorkomen.
Voordelen van colloïden zoals hierboven beschreven en
ze remmen oedeemvorming af.
2.3.6.2 Biologische colloïden
Producten uit humaan plasma
2.3.6.2.1 Humane albumine
Herstel en behoud van het bloedvolume bij PT die bloed
of lichaamsvloeistoffen hebben verloren.
2.3.6.2.2 SOPP
Herstel en handhaving van circulerend bloedvolume.
2.3.7 Andere perfusie oplossingen
- TPN
o Gluciden, lipiden en eiwitten. Additief: elektrolyten,
oligo-elementen en vitamines
2.4Schematische voorstelling – 23
Farmacologie
1. Inhoud
2. Perfusievloeistoffen
2.1Indeling volgens het voorkomen van opgeloste deeltjes
2.1.1 Colloïden
- Macromoleculen, kunnen door hun grote de capillaire
membraan niet kunnen passeren en hierdoor binnen het
intravasculaire compartiment.
- Colloïd osmotische druk leidt tot vocht shift in het lichaam
vanuit de interstitiële en intracellulaire ruimte naar het
intravasculaire compartiment. Colloïden hebben een
uitstekend oedeem reducerend vermogen.
- Volume expansie
2.1.2 Kristalloïden
- Mogelijkheid om de semipermeabele wand te passeren, na
2à3 uur wordt binnen de interstitiële ruimte een evenwicht
bereikt.
- Beperkte periode van volume expansie
- 2/3 verlaat de bloedbaan m.a.w. 3ml nodig voor 1ml
- Kan leiden tot oedeemvorming door het lekken in de
interstitiële ruimte.
Naci 0.9%
Gebalanceerde zoutoplossingen
Glucose oplossingen
Hypertone oplossingen
2.1.3 Kristalloïden vs Colloïden
- Colloïden sneller herstel en langduriger herstel van het
intravasculaire volume.
- Geen verschil in post op, uitzondering: colloïden = trauma pt
hogere mortaliteit
- Kristalloïden: oedeemvorming
- Colloïden: anafylactische reactie
2.2Indeling volgens osmotische waarde
Isotoon Hypertoon Hypotoon
Zelfde osmolariteit als Osmotische druk Oplosmiddel isotoon
plasma = geen oplossing > osmotische Lagere concentratie dan
vochtshift druk in bloedserum plasma
IV, SC, IM Vochtshift naar
±300 mosm/ L extra vasculaire Nooit IV!
ruimt
IV!: CVK
Geen SC of IM: trekken
cellen aan = celnecrose
, Farmacologie
2.3Indeling volgens de aarde van de deeltjes
2.3.1 Koolhydraat oplossingen
Naast vocht ook calorieën
2.3.1.1 Glucose oplossingen
2.3.1.1.1 Isotonisch glucose 5%
- Bron van eiwit water
- Eiwitsparend, dit door omzetting van eiwitten tot glucose te
verhinderen bij PT die niets per os eten.
- Reserve van glucose in de lever en spieren in de vorm van
glycogeen
- Waakinfuus
- Oplosmiddel
2.3.1.1.2 Hypertonisch, glucose 10%
- Calorie aanvoer
- Hypoglycemische coma
- Hyperkaliëmie: toedienen van glucose en insuline treedt een
K shift op naar de intracellulaire ruimte waardoor de plasma
spiegel daalt
2.3.1.2 Mannitoloplossing
Natuurlijke zoetstof die niet door het lichaam wordt
gemetaboliseerd. Geen voedende waarde
- Indicatie: osmotisch diureticum, trekt H2O aan naar de
bloedbaan
- Nadeel: gevaar voor elektrolytenstoornissen, bij uitblijven
osmotische diurese treedt hypervolemie op met gevaar voor
acuut longoedeem
2.3.2 Elektrolytenoplossingen zonder calorieaanbreng
2.3.2.1 Natriumchloride oplossing
NaCl0.9% is een isotonische oplossing, een kristalloïd dir
vochtaanvoer levert en aanvoer natriumchloride. Comptabel
met bloed.
2.3.2.2 Ringeroplossing
Beter weerspiegeling van de normale ionensamenstelling
weer van het extracellulair compartiment. Kristalloïd kan dus
worden gebruikt ter correctie van vocht- en
elektrolytenbalans.
2.3.2.3 Hartman oplossing
Bevat natriumlactaat die overmaat zuur in het bloed kan
wegnemen. Lactaat is in staat om H+ ionen te binden
waardoor verzuring vermindert en dus de pH stijgt
Isotonisch
2.3.2.4 Ph corrigerende oplossingen
, Farmacologie
Alkaliserende oplossingen
- Correctie van metabole acidose
o Hyperkaliëmie, overdosis antidepressiva, langdurige
circulatiestilstand
Vetzurende oplossingen
2.3.3 Elektrolytenoplossingen met calorieën aanbreng
2.3.3.1 Glucose + elektrolyten – 18
2.3.3.2 Hypotonax
- Combi van glucose + elektrolyten
- Isotonische oplossing voor het in stand hoden van de vocht-
en elektrolytenbalans
- Pediatrie
2.3.3.3 Alcoholoplossingen
- Delirium tremens en methanolintoxicatie
2.3.4 Aminozuren oplossingen
- Adequate eiwitbron, essentiële aminozuren
- Daarnaast ook niet essentiële aminozuren
- Eiwitten enigste stikstofbron
- Anabolisme van de toegediende aminozuren toe te laten,
worden er koolhydraten aan de eiwitoplossing toegevoegd
- Indicatie: anorexia, brandwonden
- Contra: lever insufficiëntie, niet behandelde hartfalen,
allergieën
2.3.5 Vetoplossingen
Klein volume heeft een groot aantal aan calorieën en beschermt
de venewand
- Indicatie: onderdeel TPN
o Aanvoer calorie
o Aanvoer essentiële vetzuren
o Coma
o Cachexie
- Contra: levercirrose, hyperlipidemie, acute nier stoornis
2.3.6 Plasmasubstituten of plasmavolume expander
Efficiënte ondersteuning van het plasmavolume, denk maar aan
traumatologisch of peroperatief.
Colloïd
Geen voedingswaarde
2.3.6.1 Synthetische colloïden
, Farmacologie
2.3.6.1.1 Gelatinederivaten
plasmavervangingsmiddel
- Toevoeging van het gemodificeerde gelatine is de
infusievloeistof iso-osmotisch, beïnvloedt de
bloedgroepbepaling en stolling niet.
2.3.6.1.2 Zetmeel houdende producten
Gebruikt bij hypervolemie om hypovolemische shock te
voorkomen.
Voordelen van colloïden zoals hierboven beschreven en
ze remmen oedeemvorming af.
2.3.6.2 Biologische colloïden
Producten uit humaan plasma
2.3.6.2.1 Humane albumine
Herstel en behoud van het bloedvolume bij PT die bloed
of lichaamsvloeistoffen hebben verloren.
2.3.6.2.2 SOPP
Herstel en handhaving van circulerend bloedvolume.
2.3.7 Andere perfusie oplossingen
- TPN
o Gluciden, lipiden en eiwitten. Additief: elektrolyten,
oligo-elementen en vitamines
2.4Schematische voorstelling – 23
