,Hartfalen, 5 vragen
Doel: Je benoemt de oorzaken en symptomen van hartfalen.
Hartfalen
Hartfalen is een verzamelnaam voor ziektebeelden die gemeen hebben dat het hart tekortschiet in
zijn belangrijkste taak: bloed rondpompen. De aanvoer van zuurstofrijk bloed is van wezenlijk belang
voor weefsels en organen. Hartfalen heeft op den duur ernstige gevolgen.
Hartfalen komt steeds vaker voor, vooral onder 75-plussers. Het is de keerzijde van het succes van
betere medicijnen en nieuwe behandelingen zoals dotteren, een pacemaker en een ICD. Mensen
leven langer met een hartziekte, maar vaak met een duurzaam verzwakt hart.
Hartfalen is een chronische ziekte. Als het hart pompkracht heeft verloren, is het heel moeilijk die
weer terug te winnen. De behandeling is er meestal op gericht om het proces van verzwakking te
vertragen of een halt toe te roepen. Alleen in uitzonderlijke gevallen wordt het hart van iemand met
hartfalen weer krachtig als vanouds. Daarvoor moet de oorzaak herstelbaar zijn, zoals een
hartritmestoornis die met een pacemaker kan worden verholpen. De meeste mensen met hartfalen
blijven de rest van hun leven onder medische behandeling.
Moe en kortademig
Wie aan hartfalen lijdt, merkt daar zelf in het begin niet altijd veel van. Je bent snel moe en
kortademig, maar je weet niet waardoor het komt. Misschien is het gewoon de leeftijd. Pas in het
ziekenhuis wordt duidelijk wat er aan de hand is.
Treden er klachten op, dan worden die meestal veroorzaakt door vocht dat zich in het lichaam
ophoopt. Het verzwakte hart kan de bloedsomloop minder in beweging houden, waardoor vocht niet
goed wordt afgevoerd. Op verschillende plaatsen in het lichaam ontstaat vochtophoping. Problemen
ontstaan vaak door vocht in de longen dat de ademhaling bemoeilijkt. Minder ernstig is de ophoping
van vocht in buik, benen of enkels. Hartfalen is de epidemie van de 21ste eeuw. Veel ziekenhuizen
richten een gespecialiseerde hartfalenpoli in.
Vijf oorzaken
Voor een dokter is hartfalen op zichzelf een ongrijpbaar fenomeen. Om hartfalen te kunnen
behandelen, moet hij meer weten. Hoe komt het dat de pompfunctie van het hart is verzwakt? De
vijf meest voorkomende oorzaken staan hier op een rijtje. Ze komen overigens vaak in combinatie
voor.
1. Een oud hartinfarct is in vier van de vijf gevallen de oorzaak van hartfalen. Een hartinfarct
beschadigt een deel van de hartspier, waardoor de pompkracht van het hart minder kan worden -
kán worden, want dat gebeurt zeker niet altijd.
2. Bij een hoge bloeddruk moet het hart harder werken. De hartspier moet het bloed tegen een hoge
druk in pompen en verliest na verloop van tijd zijn souplesse. De spier wordt dan dikker en stijver,
waardoor de pompkracht van het hart afneemt. Het proces versterkt zichzelf: hoe stijver de spier,
hoe moeilijker het hart het heeft en hoe groter het risico dat de overbelaste spier nog stijver wordt.
3. Klepgebreken zijn een derde oorzaak. Het hart moet harder werken als één van de vier
hartkleppen is vernauwd of niet meer goed sluit. De doorstroming van het bloed is dan belemmerd.
Na verloop van tijd kan de hartspier hierdoor zijn pompkracht verliezen.
4. Een hartritmestoornis zoals boezemfibrilleren kan gevolgen hebben voor de pompkracht van het
hart. Het ritme van samenknijpen is te snel, te langzaam of te onregelmatig, waardoor de uitstroom
van bloed minder krachtig en gelijkmatig is.
,5. Cardiomyopathie is een ziekte van de hartspier. Sommige mensen met cardiomyopathie krijgen
hartfalen, maar niet allemaal.
Systolisch en diastolisch hartfalen
Er zijn twee vormen van hartfalen, die genoemd worden naar de twee fasen in de beweging van de
hartspier. De fase van samentrekken is de systole, de fase van ontspanning de diastole.
Linkerhelft pompt niet goed systolisch hartfalen.
Systolisch hartfalen betekent dat er minder bloed het hart uit wordt gepompt omdat de knijpkracht
van de hartspier is afgenomen, waardoor het hart zich minder krachtig samentrekt. Dit is de meest
voorkomende oorzaak van hartfalen.
Rechterhelft pompt niet goed diastolisch hartfalen.
Diastolisch hartfalen wijst op een probleem in de fase van ontspanning. De hartspier ontspant zich
minder en is daardoor niet goed in staat om zich te verwijden en zich met bloed te vullen, waardoor
er eveneens minder bloed het hart verlaat.
Hartfalen: symptomen linker- of rechterhelft
Linkerharthelft benauwdheid bij inspanning, kriebelhoest, vermoeidheid, zwakte en vocht achter
de longen.
Rechterharthelft vermoeidheidsklachten, opgezet gevoel in de bovenbuik, verlies van eetlust,
opgezette voeten en onderbenen (oedeem), vergroting van de lever.
, Werking van hart en bloedvaten, 5 vragen
Doel: Je benoemt de anatomie en fysiologie van het hart, en de bloedsomloop. Je benoemt de
bouw en functie van de slagaders, de aders en haarvaten.
Bloed
Volwassen mens heeft ongeveer vier tot zes liter bloed in zijn lichaam. Bloed bestaat uit vloeistof
(plasma) en cellen (rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes).
Rode bloedcellen
- Plat, rond, deuk in het midden, hebben geen celkern en leven 120 dagen.
Rode bloedcellen zijn de meest voorkomende. Je hebt ijzer, vitamine B12 en foliumzuur nodig om
rode bloedcellen te kunnen maken. De milt filters oude en beschadigde rode bloedcellen uit het
bloed en breekt ze af.
Belangrijkste functies van rode bloedcellen: het vervoer van zuurstof en koolzuurgas. Zuurstof plakt
aan het hemoglobine.
Bloed met veel zuurstof = helderrood. Bloed wordt donkerrood zodra de zuurstof is afgegeven. Het
bloed vervoert koolzuurgas van de cellen naar de longen. Via de longen adem je koolzuurgas uit.
Witte bloedcellen
- Bolvormig, kleurloze cellen en leven 2 dagen.
Witte bloedcellen spelen een belangrijke rol bij de afweer. Ze reageren op alles wat niet bij je lichaam
hoort. Zodra er een bacterie of virus in het bloed of de weefsels komt, vallen de witte bloedcellen
deze aan. Er zijn drie soorten witte bloedcellen:
1. Granulocyten witte bloedcellen met korrels in de cel (algemene afweer).
2. Monocyten witte bloedcellen met een grote onregelmatige kern (algemene afweer).
3. Lymfocyten witte bloedcellen met een grote ronde kern (gerichte afweer).
Bloedplaatjes
- Kleine, platte cellen, hebben geen celkern en leven 7-10 dagen.
Bloedplaatjes spelen een belangrijke rol bij de bloedstolling. Als een bloedvatwand beschadigd raakt,
plakken de bloedvaatjes vast aan de vaatwand bloedprop.
Doel: Je benoemt de oorzaken en symptomen van hartfalen.
Hartfalen
Hartfalen is een verzamelnaam voor ziektebeelden die gemeen hebben dat het hart tekortschiet in
zijn belangrijkste taak: bloed rondpompen. De aanvoer van zuurstofrijk bloed is van wezenlijk belang
voor weefsels en organen. Hartfalen heeft op den duur ernstige gevolgen.
Hartfalen komt steeds vaker voor, vooral onder 75-plussers. Het is de keerzijde van het succes van
betere medicijnen en nieuwe behandelingen zoals dotteren, een pacemaker en een ICD. Mensen
leven langer met een hartziekte, maar vaak met een duurzaam verzwakt hart.
Hartfalen is een chronische ziekte. Als het hart pompkracht heeft verloren, is het heel moeilijk die
weer terug te winnen. De behandeling is er meestal op gericht om het proces van verzwakking te
vertragen of een halt toe te roepen. Alleen in uitzonderlijke gevallen wordt het hart van iemand met
hartfalen weer krachtig als vanouds. Daarvoor moet de oorzaak herstelbaar zijn, zoals een
hartritmestoornis die met een pacemaker kan worden verholpen. De meeste mensen met hartfalen
blijven de rest van hun leven onder medische behandeling.
Moe en kortademig
Wie aan hartfalen lijdt, merkt daar zelf in het begin niet altijd veel van. Je bent snel moe en
kortademig, maar je weet niet waardoor het komt. Misschien is het gewoon de leeftijd. Pas in het
ziekenhuis wordt duidelijk wat er aan de hand is.
Treden er klachten op, dan worden die meestal veroorzaakt door vocht dat zich in het lichaam
ophoopt. Het verzwakte hart kan de bloedsomloop minder in beweging houden, waardoor vocht niet
goed wordt afgevoerd. Op verschillende plaatsen in het lichaam ontstaat vochtophoping. Problemen
ontstaan vaak door vocht in de longen dat de ademhaling bemoeilijkt. Minder ernstig is de ophoping
van vocht in buik, benen of enkels. Hartfalen is de epidemie van de 21ste eeuw. Veel ziekenhuizen
richten een gespecialiseerde hartfalenpoli in.
Vijf oorzaken
Voor een dokter is hartfalen op zichzelf een ongrijpbaar fenomeen. Om hartfalen te kunnen
behandelen, moet hij meer weten. Hoe komt het dat de pompfunctie van het hart is verzwakt? De
vijf meest voorkomende oorzaken staan hier op een rijtje. Ze komen overigens vaak in combinatie
voor.
1. Een oud hartinfarct is in vier van de vijf gevallen de oorzaak van hartfalen. Een hartinfarct
beschadigt een deel van de hartspier, waardoor de pompkracht van het hart minder kan worden -
kán worden, want dat gebeurt zeker niet altijd.
2. Bij een hoge bloeddruk moet het hart harder werken. De hartspier moet het bloed tegen een hoge
druk in pompen en verliest na verloop van tijd zijn souplesse. De spier wordt dan dikker en stijver,
waardoor de pompkracht van het hart afneemt. Het proces versterkt zichzelf: hoe stijver de spier,
hoe moeilijker het hart het heeft en hoe groter het risico dat de overbelaste spier nog stijver wordt.
3. Klepgebreken zijn een derde oorzaak. Het hart moet harder werken als één van de vier
hartkleppen is vernauwd of niet meer goed sluit. De doorstroming van het bloed is dan belemmerd.
Na verloop van tijd kan de hartspier hierdoor zijn pompkracht verliezen.
4. Een hartritmestoornis zoals boezemfibrilleren kan gevolgen hebben voor de pompkracht van het
hart. Het ritme van samenknijpen is te snel, te langzaam of te onregelmatig, waardoor de uitstroom
van bloed minder krachtig en gelijkmatig is.
,5. Cardiomyopathie is een ziekte van de hartspier. Sommige mensen met cardiomyopathie krijgen
hartfalen, maar niet allemaal.
Systolisch en diastolisch hartfalen
Er zijn twee vormen van hartfalen, die genoemd worden naar de twee fasen in de beweging van de
hartspier. De fase van samentrekken is de systole, de fase van ontspanning de diastole.
Linkerhelft pompt niet goed systolisch hartfalen.
Systolisch hartfalen betekent dat er minder bloed het hart uit wordt gepompt omdat de knijpkracht
van de hartspier is afgenomen, waardoor het hart zich minder krachtig samentrekt. Dit is de meest
voorkomende oorzaak van hartfalen.
Rechterhelft pompt niet goed diastolisch hartfalen.
Diastolisch hartfalen wijst op een probleem in de fase van ontspanning. De hartspier ontspant zich
minder en is daardoor niet goed in staat om zich te verwijden en zich met bloed te vullen, waardoor
er eveneens minder bloed het hart verlaat.
Hartfalen: symptomen linker- of rechterhelft
Linkerharthelft benauwdheid bij inspanning, kriebelhoest, vermoeidheid, zwakte en vocht achter
de longen.
Rechterharthelft vermoeidheidsklachten, opgezet gevoel in de bovenbuik, verlies van eetlust,
opgezette voeten en onderbenen (oedeem), vergroting van de lever.
, Werking van hart en bloedvaten, 5 vragen
Doel: Je benoemt de anatomie en fysiologie van het hart, en de bloedsomloop. Je benoemt de
bouw en functie van de slagaders, de aders en haarvaten.
Bloed
Volwassen mens heeft ongeveer vier tot zes liter bloed in zijn lichaam. Bloed bestaat uit vloeistof
(plasma) en cellen (rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes).
Rode bloedcellen
- Plat, rond, deuk in het midden, hebben geen celkern en leven 120 dagen.
Rode bloedcellen zijn de meest voorkomende. Je hebt ijzer, vitamine B12 en foliumzuur nodig om
rode bloedcellen te kunnen maken. De milt filters oude en beschadigde rode bloedcellen uit het
bloed en breekt ze af.
Belangrijkste functies van rode bloedcellen: het vervoer van zuurstof en koolzuurgas. Zuurstof plakt
aan het hemoglobine.
Bloed met veel zuurstof = helderrood. Bloed wordt donkerrood zodra de zuurstof is afgegeven. Het
bloed vervoert koolzuurgas van de cellen naar de longen. Via de longen adem je koolzuurgas uit.
Witte bloedcellen
- Bolvormig, kleurloze cellen en leven 2 dagen.
Witte bloedcellen spelen een belangrijke rol bij de afweer. Ze reageren op alles wat niet bij je lichaam
hoort. Zodra er een bacterie of virus in het bloed of de weefsels komt, vallen de witte bloedcellen
deze aan. Er zijn drie soorten witte bloedcellen:
1. Granulocyten witte bloedcellen met korrels in de cel (algemene afweer).
2. Monocyten witte bloedcellen met een grote onregelmatige kern (algemene afweer).
3. Lymfocyten witte bloedcellen met een grote ronde kern (gerichte afweer).
Bloedplaatjes
- Kleine, platte cellen, hebben geen celkern en leven 7-10 dagen.
Bloedplaatjes spelen een belangrijke rol bij de bloedstolling. Als een bloedvatwand beschadigd raakt,
plakken de bloedvaatjes vast aan de vaatwand bloedprop.
