Hoofdstuk 4: vermarkting van de
zorg
Vermarkting van de solidariteit?
Een alternatief voor de VZST in het Neo – liberalisme
De solidariteit is veranderd:
o Solidariteit in de klassieke VZST ontstaat solidariteit niet
spontaan maar is het een maatschappelijk project dat aan
herverdeling doet en de mindere groepen bevoordeeld.
o Solidariteit in het Neo- Liberalisme is vrijblijvend, het is een
keuzevrijheid
VB: Music For Life die verschillende goede doelen tegen
elkaar uitspeelt want de mensen geven nu eenmaal liever aan
doelgroepen die hen nauw aan het hart liggen.
VB: 12 -12 Syrië tov Haiyan 21- 21, hier zien we dat men
liever geeft aan Haiyan want die tyfoon daar kunnen er
minder ‘aan doen’ tegenover oorlog is bewust. Dit is uiteraard
een foute redenering aangezien we solidair moeten zijn met
iedereen.
Wat we zien in de Neo- Liberalistische solidariteit is dat de rijken
rechtstreeks geven aan de armen waar zij het meeste voeling mee
hebben. = individuele solidariteit
Hier tegenover staat de structurele solidariteit die niet rechtstreeks
verloopt maar via een systeem/ structuur namelijk de VZST die dan instaat
voor de herverdeling van de middelen tussen rijk en arm.
Individuele solidariteit Structurele solidariteit
Gevoelsmatig Bewustzijn van
Rechtstreeks interdependentie en
Onderlinge bijstand bereidheid gevolgen
INDIVIDUELE DEUGD: daarvan te dragen
goedgeefsheid, giften, eigen Onrechtstreeks
goed gevoel Structurele herverdeling:
belastingen, sociale
zekerheid
MAATSCHAPPELIJK PROJECT
(afgedwongen door overheid
en uitgevoerd door
middenveld)
,Neoliberalisme
”There is no such thing as society. There are individual men and
women, and there are families. And no government can do anything
except through people, and people must look to themselves first. It's our
duty to look after ourselves and then, also to look after our neighbour.
People have got the entitlements too much in mind, without the
obligations, because there is no such thing as an entitlement unless
someone has first met an obligation”
Neo- Liberalisme:
o vakbond
o sociale zekerheid
o Doet aan herverdeling tvv de rijken
o Zorgt voor minder overheid en meer markt
o Zorgt voor privatisering van
overheidsvoorzieningen en
overheidsbedrijven
o Focus ligt op privé-bezit (vrijwaren van
belastingen)
Heruitvinding van liberalisme 19 eeuw
o Bescherming individuele vrijheid tegen staatsinmenging
Roep naar terugtredende overheid
o Verschuiving van politieke naar economische vrijheid (liberalisme
Neo-Liberalisme)
Ongebreideld geloof in vrije markt
o Ondernemerschap aanwakkeren
“invisible hand”: zelfregulerende effect van een markt waar
iedereen slechts eigenbelang nastreeft, maar daarmee
collectief welvaart weet te creëren
kan pas werken als iedereen gelijke starkansen heeft, een
gelijk aantal middelen.
Vermarkting van de zorg
Marktwerking als antwoord op actuele maatschappelijke
uitdagingen:
o De zoektocht naar beperking van zorgkosten
o De uitbreiding van het zorgaanbod
o De vraag naar ontvetting van de overheid
o De vraag van cliënten naar meer keuzevrijheid en participatie in hun
zorgtraject
Marktwerking is een algemeen begrip dat verschillende onderdelen,
verschillende evoluties bevat nl; privatisering, commercialisering,
vermarkting, vrije prijszetting… Het is eigenlijk een organisatie- of
sturingsmechanisme dat hier wordt toegepast op de zorg.
deze evoluties worden nooit zuiver toegepast op de zorg maar altijd
, beheerst door een corrigerend overheidsoptreden.
(vergunningsstelsels, prijsbepalingen, kwaliteitscontroles,…)
Def: markwerking is de organisatievorm waarbij het evenwicht tussen
vraag en aanbod en de gewenste kwaliteit van het aanbod automatisch tot
stand komt door het vrij initiatief van de actoren en door onderling
concurrentie.
Actieve welvaartstaat
Verwijzing naar hoofdstuk 3: basisprincipes v d verzorgingsstaat onder
vuur
o Beperking zorgkosten
o Uitbreiding zorgaanbod
o Vraag naar ontvetting v d overheid
o Vraag naar meer keuzevrijheid cliënt
o Vraag naar meer inspraakmogelijkheden voor cliënten
Oplossing meer en meer gezocht in toepassing marktprincipes op
zorgsector
Markwerking en privatisering
Marktwerking wordt vaak in verband gebracht met het doorbreken van
een monopolypositie van de overheid in het aanbod van bepaalde
diensten. De private sector neemt dan een deel over van het aanbod en
komt daarbij in de plaats van de overheid te staan.
Private sector bestaat uit: Non-profit, en eventueel commerciële, op
winst gerichte aanbieders. Eventueel in beperkte mate kan ook
mantelzorg/zelfzorg tot de private sector worden gerekend.
Deze evolutie noemen we de “Mixed economy of welfare” of maw
privatisering aangezien de focus ligt op de overdracht van het aanbod
tussen publieke en private sfeer.
Deze privatisering kan plaatsvinden op verschillende onderdelen van de
zorg (zorgverstrekking, financiering, beleid,…).
4 Zorgaanbieders:
1. Markt
2. Overheid
3. Familie
4. Professionals
Het gezicht van de zorgsector wordt bepaald door de verhouding tussen
deze vier , deze onderlinge verhouding is sterk in beweging.
Het duidelijke onderscheid tussen publiek en privaat is echter
verdwenen, tal van organisaties opereren op grensvlakken van beide
sferen en zijn op bestuursniveau als tussensector of 3 de sector gaan
fungeren.
Er is een zekere vervaging van de grenzen tussen non-profit en
commerciële zorgaanbieders.
Markwerking en commercialisering
, Verruimend toelatingsbeleid voor commerciële aanbieders die in
concurrentie treden met het bestaande publieke of non-profitaanbod.
Het is niet langer taboe om winst na te streven bij de vervulling van een
taak van algemeen belang. Winst nastreven bij de vervulling van een
taak van algemeen belang leidt, indien het goed gereglementeerd is,
tot een betere openbare dienstverlening.
Waarom wordt commercialisering hier dan zo gevreesd? Omdat men
denkt dat het zal leiden tot een grotere ongelijkheid in de zorgverstrekking
(Liberale) Marktprincipes
Vraag – aanbod
o ≠Klant is koning
o Aanbod bepaalt de vraag (en niet omgekeerd)
o Vraagselectie (cherry-picking)
o Producent-consument verhouding
Vb. “cliënten”
Ook in relatie overheid –burger
o Vervreemding van doelgroep en probleemsituatie
o Wanneer men een bedrijf wil oprichten dan:
1. Start men met een marktonderzoek naar wat er onder de
consumenten gewild is.
2. Men ontwikkeld pakketjes (pakket 1, pakket 2, …)
groot pakket voor een grote vraag en klein voor kleine
vraag.
zo gebeurt het dus ook in het SW:
Hulpvragen worden behandeld vanuit het aanbod men
gaat gewoon kijken wat er het beste past.
3. De volgende stap is dat men alleen nog hulpvragen gaat
behandelen die winstgevend genoeg zijn maw als het niet
past bij één van de pakketjes dan behandeld men het gewoon
niet meer.
dit zien we nog niet echt in België maar wel als in
Scandinavische landen en ook Nederland
Keuzevrijheid gebruiker
o De overheid kan niet bepalen bij wie een individuele cliënt zijn zorg
moet inkopen vb: rusthuis/thuiszorg/iemand inhuren/…
Men krijg een budget en kiest zelf waaraan men het wil
besteden.
= Persoonsgebonden budgetten (Cliënt wordt regisseur
van eigen hulpverlening)
Wanneer we dit doortrekken in het sociaal werk krijgen we
een sterke individualisering wat niet logisch is aangezien de
problemen wel collectief zijn maar dan wel individueel worden
opgelost.
Hierdoor verliest men de sociale dimensie.
Individualisering van sociaal werk sociaal werk als
sociaalberoep
zorg
Vermarkting van de solidariteit?
Een alternatief voor de VZST in het Neo – liberalisme
De solidariteit is veranderd:
o Solidariteit in de klassieke VZST ontstaat solidariteit niet
spontaan maar is het een maatschappelijk project dat aan
herverdeling doet en de mindere groepen bevoordeeld.
o Solidariteit in het Neo- Liberalisme is vrijblijvend, het is een
keuzevrijheid
VB: Music For Life die verschillende goede doelen tegen
elkaar uitspeelt want de mensen geven nu eenmaal liever aan
doelgroepen die hen nauw aan het hart liggen.
VB: 12 -12 Syrië tov Haiyan 21- 21, hier zien we dat men
liever geeft aan Haiyan want die tyfoon daar kunnen er
minder ‘aan doen’ tegenover oorlog is bewust. Dit is uiteraard
een foute redenering aangezien we solidair moeten zijn met
iedereen.
Wat we zien in de Neo- Liberalistische solidariteit is dat de rijken
rechtstreeks geven aan de armen waar zij het meeste voeling mee
hebben. = individuele solidariteit
Hier tegenover staat de structurele solidariteit die niet rechtstreeks
verloopt maar via een systeem/ structuur namelijk de VZST die dan instaat
voor de herverdeling van de middelen tussen rijk en arm.
Individuele solidariteit Structurele solidariteit
Gevoelsmatig Bewustzijn van
Rechtstreeks interdependentie en
Onderlinge bijstand bereidheid gevolgen
INDIVIDUELE DEUGD: daarvan te dragen
goedgeefsheid, giften, eigen Onrechtstreeks
goed gevoel Structurele herverdeling:
belastingen, sociale
zekerheid
MAATSCHAPPELIJK PROJECT
(afgedwongen door overheid
en uitgevoerd door
middenveld)
,Neoliberalisme
”There is no such thing as society. There are individual men and
women, and there are families. And no government can do anything
except through people, and people must look to themselves first. It's our
duty to look after ourselves and then, also to look after our neighbour.
People have got the entitlements too much in mind, without the
obligations, because there is no such thing as an entitlement unless
someone has first met an obligation”
Neo- Liberalisme:
o vakbond
o sociale zekerheid
o Doet aan herverdeling tvv de rijken
o Zorgt voor minder overheid en meer markt
o Zorgt voor privatisering van
overheidsvoorzieningen en
overheidsbedrijven
o Focus ligt op privé-bezit (vrijwaren van
belastingen)
Heruitvinding van liberalisme 19 eeuw
o Bescherming individuele vrijheid tegen staatsinmenging
Roep naar terugtredende overheid
o Verschuiving van politieke naar economische vrijheid (liberalisme
Neo-Liberalisme)
Ongebreideld geloof in vrije markt
o Ondernemerschap aanwakkeren
“invisible hand”: zelfregulerende effect van een markt waar
iedereen slechts eigenbelang nastreeft, maar daarmee
collectief welvaart weet te creëren
kan pas werken als iedereen gelijke starkansen heeft, een
gelijk aantal middelen.
Vermarkting van de zorg
Marktwerking als antwoord op actuele maatschappelijke
uitdagingen:
o De zoektocht naar beperking van zorgkosten
o De uitbreiding van het zorgaanbod
o De vraag naar ontvetting van de overheid
o De vraag van cliënten naar meer keuzevrijheid en participatie in hun
zorgtraject
Marktwerking is een algemeen begrip dat verschillende onderdelen,
verschillende evoluties bevat nl; privatisering, commercialisering,
vermarkting, vrije prijszetting… Het is eigenlijk een organisatie- of
sturingsmechanisme dat hier wordt toegepast op de zorg.
deze evoluties worden nooit zuiver toegepast op de zorg maar altijd
, beheerst door een corrigerend overheidsoptreden.
(vergunningsstelsels, prijsbepalingen, kwaliteitscontroles,…)
Def: markwerking is de organisatievorm waarbij het evenwicht tussen
vraag en aanbod en de gewenste kwaliteit van het aanbod automatisch tot
stand komt door het vrij initiatief van de actoren en door onderling
concurrentie.
Actieve welvaartstaat
Verwijzing naar hoofdstuk 3: basisprincipes v d verzorgingsstaat onder
vuur
o Beperking zorgkosten
o Uitbreiding zorgaanbod
o Vraag naar ontvetting v d overheid
o Vraag naar meer keuzevrijheid cliënt
o Vraag naar meer inspraakmogelijkheden voor cliënten
Oplossing meer en meer gezocht in toepassing marktprincipes op
zorgsector
Markwerking en privatisering
Marktwerking wordt vaak in verband gebracht met het doorbreken van
een monopolypositie van de overheid in het aanbod van bepaalde
diensten. De private sector neemt dan een deel over van het aanbod en
komt daarbij in de plaats van de overheid te staan.
Private sector bestaat uit: Non-profit, en eventueel commerciële, op
winst gerichte aanbieders. Eventueel in beperkte mate kan ook
mantelzorg/zelfzorg tot de private sector worden gerekend.
Deze evolutie noemen we de “Mixed economy of welfare” of maw
privatisering aangezien de focus ligt op de overdracht van het aanbod
tussen publieke en private sfeer.
Deze privatisering kan plaatsvinden op verschillende onderdelen van de
zorg (zorgverstrekking, financiering, beleid,…).
4 Zorgaanbieders:
1. Markt
2. Overheid
3. Familie
4. Professionals
Het gezicht van de zorgsector wordt bepaald door de verhouding tussen
deze vier , deze onderlinge verhouding is sterk in beweging.
Het duidelijke onderscheid tussen publiek en privaat is echter
verdwenen, tal van organisaties opereren op grensvlakken van beide
sferen en zijn op bestuursniveau als tussensector of 3 de sector gaan
fungeren.
Er is een zekere vervaging van de grenzen tussen non-profit en
commerciële zorgaanbieders.
Markwerking en commercialisering
, Verruimend toelatingsbeleid voor commerciële aanbieders die in
concurrentie treden met het bestaande publieke of non-profitaanbod.
Het is niet langer taboe om winst na te streven bij de vervulling van een
taak van algemeen belang. Winst nastreven bij de vervulling van een
taak van algemeen belang leidt, indien het goed gereglementeerd is,
tot een betere openbare dienstverlening.
Waarom wordt commercialisering hier dan zo gevreesd? Omdat men
denkt dat het zal leiden tot een grotere ongelijkheid in de zorgverstrekking
(Liberale) Marktprincipes
Vraag – aanbod
o ≠Klant is koning
o Aanbod bepaalt de vraag (en niet omgekeerd)
o Vraagselectie (cherry-picking)
o Producent-consument verhouding
Vb. “cliënten”
Ook in relatie overheid –burger
o Vervreemding van doelgroep en probleemsituatie
o Wanneer men een bedrijf wil oprichten dan:
1. Start men met een marktonderzoek naar wat er onder de
consumenten gewild is.
2. Men ontwikkeld pakketjes (pakket 1, pakket 2, …)
groot pakket voor een grote vraag en klein voor kleine
vraag.
zo gebeurt het dus ook in het SW:
Hulpvragen worden behandeld vanuit het aanbod men
gaat gewoon kijken wat er het beste past.
3. De volgende stap is dat men alleen nog hulpvragen gaat
behandelen die winstgevend genoeg zijn maw als het niet
past bij één van de pakketjes dan behandeld men het gewoon
niet meer.
dit zien we nog niet echt in België maar wel als in
Scandinavische landen en ook Nederland
Keuzevrijheid gebruiker
o De overheid kan niet bepalen bij wie een individuele cliënt zijn zorg
moet inkopen vb: rusthuis/thuiszorg/iemand inhuren/…
Men krijg een budget en kiest zelf waaraan men het wil
besteden.
= Persoonsgebonden budgetten (Cliënt wordt regisseur
van eigen hulpverlening)
Wanneer we dit doortrekken in het sociaal werk krijgen we
een sterke individualisering wat niet logisch is aangezien de
problemen wel collectief zijn maar dan wel individueel worden
opgelost.
Hierdoor verliest men de sociale dimensie.
Individualisering van sociaal werk sociaal werk als
sociaalberoep
