Samenvatting publiek recht
Inhoud
Hoofdstuk I: Inleiding..........................................................................................................................4
1
, 1. Definitie......................................................................................................................................4
2. Kenmerken vh recht...................................................................................................................4
3. Enkele belangrijke begrippen.....................................................................................................9
Hoofdstuk II: Indeling van het Recht.................................................................................................11
1. Privaatrecht- Publiek recht.......................................................................................................11
2. Nationaal- Internationaal..........................................................................................................11
3. Bespreking van de verschillende rechtstakken.........................................................................11
Hoofdstuk III: De bronnen van het recht..........................................................................................15
1. Indeling.....................................................................................................................................15
Hoofdstuk I: De internationale instellingen......................................................................................20
1. De Verenigde Naties.................................................................................................................20
2. De Raad v Europa......................................................................................................................21
3. De Europese Unie.....................................................................................................................22
Hoofdstuk II: De nationale instellingen: Algemeen...........................................................................24
1. Inleiding....................................................................................................................................24
2. De Belgische staatsstructuur....................................................................................................24
Hoofdstuk III: De nationale instellingen: Federaal Parlement en Regering.......................................27
1. Wetgevende macht..................................................................................................................27
2. Uitvoerende macht...................................................................................................................30
Hoofdstuk: IV: De nationale instellingen: Rechterlijke instellingen..................................................34
1. Algemeen..................................................................................................................................34
2. Vredegerecht en politierechtbank............................................................................................36
3. Rechtbank v 1ste aanleg- Rechtbank v koophandel- Arbeidsrechtbank-
Arrondissementsrechtbank..........................................................................................................36
4. Hof v Beroep, Arbeidshof, Strafuitvoeringsrechtbank..............................................................38
5. Hof v Assisen.............................................................................................................................38
6. Hof v Cassatie...........................................................................................................................38
7. Raad v State..............................................................................................................................39
8. Grondwettelijk Hof...................................................................................................................39
9. De administratieve rechtbanken...............................................................................................39
Hoofdstuk V: De nationale instellingen: Gemeenschappen en Gewesten........................................40
1. België, een federale staat.........................................................................................................40
Hoofdstuk VI: De nationale instellingen: Provincies, Gemeenten en OCMW ’s................................43
1. De provincies............................................................................................................................43
2. Gemeenten...............................................................................................................................43
3. OCMW’s....................................................................................................................................44
4. Districten..................................................................................................................................45
5. Interlokale samenwerkingen....................................................................................................45
2
,Deel III: Mensenrechten 64..................................................................................................................46
Hoofdstuk I: Rechten en vrijheden...................................................................................................47
1. Algemeen..................................................................................................................................47
2. Mensenrechten in grote lijnen.................................................................................................47
3
, Hoofdstuk I: Inleiding
1. Definitie
Wat is recht? : geheel van regels die op een bepaald tijdstip/gemeenschap gelden en haar gezag zijn
vastgesteld.
Kenmerken van recht:
Geheel der regels: enerzijds de regels tussen de burgers onderling, anderzijds de regels
tussen de overheid en de burgers
Bepaalde gemeenschap:
Tijdstip: tijd en plaats (vb; positie van de vrouw in het recht, vroeger geen toegang tot
onderwijs, stemrecht pas na WO2, 1976 kon de vrouw geen job uitoefenen, rekening openen,
geld in handen hebben zonder toestemming van de man (2014 komaf met achternaam van
de man)
o Arabië: veel vrouwonvriendelijke zaken die zij gebruiken om de vrouw te
‘beschermen’
o Afghanistan: vrouwenrechten worden steeds meer en meer afgenomen, sinds dat de
taliban de macht terug heeft overgenomen
Gezag: recht heeft meer dan een morele kracht, het forceert u om een bep houding aan te
nemen
o Vb; er staan sancties op het overtreden van de coronamaatregelen
Recht en rechtvaardigheid sluiten dicht bij elkaar aan, doodstraf rechtvaardig? (laatste in B. 1958)
Enkele definities van recht:
- Een systeem v instellingen en regelingen dat in zijn geheel op een dwingende wijze de
uiterlijke aspecten vh samenleven ordent en bevordert.
- Het geheel der regels die op een bep. tijdstip, in een bep gemeenschap gelden en op haar
gezag zijn vastgesteld.
- Een stelsel v dwingende leefregels uitgevaardigd tot beveiliging v menselijke belangen welke
in het contact der samenleving in het gedrang dreigen te komen.
2. Kenmerken vh recht
2.1. Een geheel v regels, regelingen en instellingen
Recht wordt gevormd door gedragsregels
- Gebodsbepalingen: je moet
o Vb; aangifte van geboorte, kiesplicht, dienstplicht (opgeschort niet afgeschaft eind
’80), aangifte van een nieuwgeboren kind (ingevoerd door Napoleon om te weten
hoeveel soldaten er waren, bestaat n op plaatsen waar Napoleon niet gepasseerd is),
leerplicht (niet verplicht om naar school te gaan, wel onderwijs), belastingsplicht
o In VS geen opkomstplicht of stemplicht
- Verbodsbepalingen: je mag niet
o Vb; bigamie (in israël man met meerdere vrouwen wel mogelijk, in asië polyandrie)
oneerlijke handelspraktijken (vb adverteren rechtstreeks bij kinderen, foutieve
informatie geven), het strafrecht
- Verlofbepalingen: je mag zelf kiezen of je die gebruikt of niet
o Vb; indexering van woninghuur, huwelijksrecht
- Louter technische regels: leggen plichten op met het oog op uniformiteit
4
Inhoud
Hoofdstuk I: Inleiding..........................................................................................................................4
1
, 1. Definitie......................................................................................................................................4
2. Kenmerken vh recht...................................................................................................................4
3. Enkele belangrijke begrippen.....................................................................................................9
Hoofdstuk II: Indeling van het Recht.................................................................................................11
1. Privaatrecht- Publiek recht.......................................................................................................11
2. Nationaal- Internationaal..........................................................................................................11
3. Bespreking van de verschillende rechtstakken.........................................................................11
Hoofdstuk III: De bronnen van het recht..........................................................................................15
1. Indeling.....................................................................................................................................15
Hoofdstuk I: De internationale instellingen......................................................................................20
1. De Verenigde Naties.................................................................................................................20
2. De Raad v Europa......................................................................................................................21
3. De Europese Unie.....................................................................................................................22
Hoofdstuk II: De nationale instellingen: Algemeen...........................................................................24
1. Inleiding....................................................................................................................................24
2. De Belgische staatsstructuur....................................................................................................24
Hoofdstuk III: De nationale instellingen: Federaal Parlement en Regering.......................................27
1. Wetgevende macht..................................................................................................................27
2. Uitvoerende macht...................................................................................................................30
Hoofdstuk: IV: De nationale instellingen: Rechterlijke instellingen..................................................34
1. Algemeen..................................................................................................................................34
2. Vredegerecht en politierechtbank............................................................................................36
3. Rechtbank v 1ste aanleg- Rechtbank v koophandel- Arbeidsrechtbank-
Arrondissementsrechtbank..........................................................................................................36
4. Hof v Beroep, Arbeidshof, Strafuitvoeringsrechtbank..............................................................38
5. Hof v Assisen.............................................................................................................................38
6. Hof v Cassatie...........................................................................................................................38
7. Raad v State..............................................................................................................................39
8. Grondwettelijk Hof...................................................................................................................39
9. De administratieve rechtbanken...............................................................................................39
Hoofdstuk V: De nationale instellingen: Gemeenschappen en Gewesten........................................40
1. België, een federale staat.........................................................................................................40
Hoofdstuk VI: De nationale instellingen: Provincies, Gemeenten en OCMW ’s................................43
1. De provincies............................................................................................................................43
2. Gemeenten...............................................................................................................................43
3. OCMW’s....................................................................................................................................44
4. Districten..................................................................................................................................45
5. Interlokale samenwerkingen....................................................................................................45
2
,Deel III: Mensenrechten 64..................................................................................................................46
Hoofdstuk I: Rechten en vrijheden...................................................................................................47
1. Algemeen..................................................................................................................................47
2. Mensenrechten in grote lijnen.................................................................................................47
3
, Hoofdstuk I: Inleiding
1. Definitie
Wat is recht? : geheel van regels die op een bepaald tijdstip/gemeenschap gelden en haar gezag zijn
vastgesteld.
Kenmerken van recht:
Geheel der regels: enerzijds de regels tussen de burgers onderling, anderzijds de regels
tussen de overheid en de burgers
Bepaalde gemeenschap:
Tijdstip: tijd en plaats (vb; positie van de vrouw in het recht, vroeger geen toegang tot
onderwijs, stemrecht pas na WO2, 1976 kon de vrouw geen job uitoefenen, rekening openen,
geld in handen hebben zonder toestemming van de man (2014 komaf met achternaam van
de man)
o Arabië: veel vrouwonvriendelijke zaken die zij gebruiken om de vrouw te
‘beschermen’
o Afghanistan: vrouwenrechten worden steeds meer en meer afgenomen, sinds dat de
taliban de macht terug heeft overgenomen
Gezag: recht heeft meer dan een morele kracht, het forceert u om een bep houding aan te
nemen
o Vb; er staan sancties op het overtreden van de coronamaatregelen
Recht en rechtvaardigheid sluiten dicht bij elkaar aan, doodstraf rechtvaardig? (laatste in B. 1958)
Enkele definities van recht:
- Een systeem v instellingen en regelingen dat in zijn geheel op een dwingende wijze de
uiterlijke aspecten vh samenleven ordent en bevordert.
- Het geheel der regels die op een bep. tijdstip, in een bep gemeenschap gelden en op haar
gezag zijn vastgesteld.
- Een stelsel v dwingende leefregels uitgevaardigd tot beveiliging v menselijke belangen welke
in het contact der samenleving in het gedrang dreigen te komen.
2. Kenmerken vh recht
2.1. Een geheel v regels, regelingen en instellingen
Recht wordt gevormd door gedragsregels
- Gebodsbepalingen: je moet
o Vb; aangifte van geboorte, kiesplicht, dienstplicht (opgeschort niet afgeschaft eind
’80), aangifte van een nieuwgeboren kind (ingevoerd door Napoleon om te weten
hoeveel soldaten er waren, bestaat n op plaatsen waar Napoleon niet gepasseerd is),
leerplicht (niet verplicht om naar school te gaan, wel onderwijs), belastingsplicht
o In VS geen opkomstplicht of stemplicht
- Verbodsbepalingen: je mag niet
o Vb; bigamie (in israël man met meerdere vrouwen wel mogelijk, in asië polyandrie)
oneerlijke handelspraktijken (vb adverteren rechtstreeks bij kinderen, foutieve
informatie geven), het strafrecht
- Verlofbepalingen: je mag zelf kiezen of je die gebruikt of niet
o Vb; indexering van woninghuur, huwelijksrecht
- Louter technische regels: leggen plichten op met het oog op uniformiteit
4
