BEDR
DEEL 1: INLEIDING TOT HET
FINANCIEEL BOEKHOUDEN
BEDRIJFSKUNDE
Lien Johnny L Baelus
[E-mailadres]
, Deel 1: inleiding tot het financieel boekhouden | Lien Johnny L Baelus
HOOFDSTUK 1: DE BOEKHOUDKUNDIGE GELIJKHEID
OVER BEZITTINGEN, SCHULDEN EN EIGEN VERMOGEN
1. INLEIDING
1.1. DE FUNCTIE VAN HET BOEKHOUDEN
- Boekhouden = het proces waarin bedrijfsactiviteiten worden geïdentificeerd, geregistreerd en samengevat in een financieel rapport, ook wel
jaarrekening genoemd.
- Doel financieel rapport: belanghebbenden te informeren over alles gaande binnen een vennootschap.
- Boekhouding vertaalt in cijfers wat er in een vennootschap allemaal gebeurt.
• Om bijvoorbeeld handtassen te produceren en te verkopen vinden allerlei transacties/gebeurtenissen plaats.
Bv. Huren van fabrieksgebouw, kopen van materialen, betalen van werknemers, ontvangen van geld door de klanten
- Alle gebeurtenissen worden geïdentificeerd en geanalyseerd door boekhouder
• Gebeurtenissen waar een transactie is worden geregistreerd of geboekt
• Vervolgens worden deze boekingen samengevat in de jaarrekening = eindproduct van het boekhoudproces
• Jaarrekening is voor ALLE belanghebbenden en dus niet alleen voor het management.
• België is uniek op gebied van transparantie van jaarrekeningen
Zowel grote als kleine bedrijven moeten het publiek maken
Kan via de nationale bank van België
• Boekhouden is naast managementtool een communicatiemiddel naar stakeholders toe → daarom zegt men dat boekhouden de taal
van het bedrijfsleven is
Hoe beter je beheerst, hoe beter je boekhoudkundige beslissingen zal kunnen nemen.
- Boekhoudkundige informatie is belangrijk voor iedereen die een beslissing wenst te nemen met een economische impact
• Vandaar verplichting voor ondernemingen voor het publiek maken van jaarrekening zodat iedere geïnteresseerde de publieke cijfers
kan raadplegen
• Gepubliceerde cijfers → niet zo gedetailleerd als interne cijfers maar geven goed beeld van onderneming.
1.1.1. HET BOEKHOUDPROCES
- Boekhoudproces omvat 4 componenten
Administratieve
Gebeurtenis Jaarrekening Gebruikers
vewerking
• Accountancy
Boekhouder gaat alle gebeurtenissen analyseren en verwerken → samenvatten op regelmatige tijdstippen in een JR die
iedere belanghebbende kan raadplegen
Boekhouder moet de GAAP/ boekhoudkundige algemeen beginselen naleven
1
, Deel 1: inleiding tot het financieel boekhouden | Lien Johnny L Baelus
• Audit
= gericht op nazicht/evaluatie van het beeld van de opgestelde JR
Kadert in een wettelijke controle
GAAP vormt criteria of de JR betrouwbaar is
→ Auditor moet diepgaande kennis van wettelijke grondslagen voor financiële rapportering hebben
→ Auditor moet deskundigheid hebben om control info te verzamelen en analyseren
1.1.2. WIE ZIJN DE GEBRUIKERS OF STAKEHOLDERS VAN DE JAARREKENING?
- Boekhoudkundige info is belangrijk voor iedereen die een beslissing wenst te nemen met een economische impact
- Stakeholders/ gebruikers = Partijen die belang hebben bij de activiteiten van de onderneming omdat zij erdoor worden beïnvloed
• Bestaande of potentiële aandeelhouders: willen weten of een onderneming een goede investering is.
• Crediteuren of schuldeisers (zoals banken en leveranciers): willen weten of ze krediet kunnen verlenen, hoeveel en voor hoe
lang
• Klanten: willen weten of ze kunnen vertrouwen op een goede hulpverlening na de verkoop
• Overheid (fiscus, statistieken): voor het verrekenen van belastingen en de nationale statistieken
• Overige (zoals concurrenten, werknemers en vakbonden):
Werknemers: als ze iets weten over de financiële situatie van bedrijf staan ze sterker bij discussies over salaris en bonussen
Concurrenten: Potentieel nieuwsgierig zijn naar andere bedrijven in de sector presteren
1.2. ALGEMEEN (FINANCIEEL) BOEKHOUDEN VS. MANAGEMENT ACCOUNTING
- Algemeen boekhouden – gaan wij doen – boeken van transacties zoals aankopen en verkopen
Algemeen boekhouden resulteert in de jaarrekening die vooral externe buiten het management zullen informeren over hoe de onderneming
draait.
• Externe: krijgen beknopte weergave van de cijfers, kan je wel dingen uit afleiden
Bv. Gaan niet kunnen zien wel afdeling goed draait en welke verlies draait.
- Management accounting: staat ten dienste van interne gebruikers die gedetailleerdere info krijgen over de onderneming
• Eindproduct management accounting: bv. budgetten voor komende jaren, gedetailleerde berekeningen voor de kostprijs van
goederen
• Binnen een bedrijf wordt een interne boekhouding gevoerd die belangrijk is voor het management.
• = een deelaspect van boekhouden
• Voorbeeld: onderneming die handtassen produceert en verkoopt
Vraagprijs waarvan ze nog iets overhouden – moeten dus gaan berekenen en aan hoeveel ze de handtassen moeten verkopen
om winst te krijgen
Onderneming moet gaan kijken wat de kosten zijn voor het maken van de handtas
→ Materiaalkost
→ Arbeidsprestaties-arbeidskost
→ Algemeen – Fabriek waar de machines draaien, licht dat brand in de fabriek → de algemene kost is moeilijker om te
berekenen
2
, Deel 1: inleiding tot het financieel boekhouden | Lien Johnny L Baelus
1.2.1. VERSCHIL TUSSEN MANAGEMENT ACCOUNTING EN ALGEMEEN BOEKHOUDEN
Algemeen Boekhouden Management Accounting
Voornaamste gebruikers Externen: Aandeelhouders, crediteuren, klanten, Intern: managers
overheid
Rapporten Samenvattende verslagen die over de volledige Gedetailleerde verslagen over delen van het bedrijf
onderneming worden opgesteld, gewoonlijk op (producten, afdelingen, landen), vaak op dagelijkse
kwartaal- of jaarbasis of wekelijkse basis
Tijdspanne - Vertraagd; historisch. - Actueel; toekomstgericht.
- Vb.: Cijfers over 2017 worden in 2018 - Vb.: Budget van 2018 wordt in 2017 opgesteld
gerapporteerd - 1 à 15 jaar
- 1 jaar
Vormvereisten Gereguleerd; strenge vormvereisten (GAAP + Geen regels; systemen en informatie bepaald door
standaardschema van de jaarrekening) management om tegemoet te komen aan
strategische en operationele behoeften
1.2.2. GAAP
- GAAP = Generally Accepted Accounting Principles
- = algemene richtlijnen en afspraken die zijn overeengekomen en waaraan we ons houden als we de boekhouding doen.
• Zo kan men op een consistente manier gebeurtenissen boeken
- Geen exacte wetenschap
Moet een getrouwd beeld geven van de onderneming
- Wordt wereldwijd gebruikt en is overal redelijk gelijk
• Allemaal met éénzelfde einddoel, nl. relevante info verschaffen aan gebruikers zodat ze goede economische beslissingen kunnen
nemen
• Elk land heeft toch eigen gaap ontwikkeld, waardoor kleine verschillen kunnen zijn
• BE GAAP → van Belgie ---- US GAAP of FASB
1.2.3. IFRS
- IFRS = International Financial Reporting Standards
- Ontstaan omdat men de wereldwijde verslaggeving wenste te harmoniseren
- Reeks boekhoudkundige richtlijnen
• Doel: jaarrekeningen wereldwijd consistent, transparant en makkelijk bereikbaar te maken
- Voordien: IASB of International Accounting Standards Board
- Uitgevaardigd door een onafhankelijk privaatrechtelijk organisme, nl. de International Accounting Standards Board
3
DEEL 1: INLEIDING TOT HET
FINANCIEEL BOEKHOUDEN
BEDRIJFSKUNDE
Lien Johnny L Baelus
[E-mailadres]
, Deel 1: inleiding tot het financieel boekhouden | Lien Johnny L Baelus
HOOFDSTUK 1: DE BOEKHOUDKUNDIGE GELIJKHEID
OVER BEZITTINGEN, SCHULDEN EN EIGEN VERMOGEN
1. INLEIDING
1.1. DE FUNCTIE VAN HET BOEKHOUDEN
- Boekhouden = het proces waarin bedrijfsactiviteiten worden geïdentificeerd, geregistreerd en samengevat in een financieel rapport, ook wel
jaarrekening genoemd.
- Doel financieel rapport: belanghebbenden te informeren over alles gaande binnen een vennootschap.
- Boekhouding vertaalt in cijfers wat er in een vennootschap allemaal gebeurt.
• Om bijvoorbeeld handtassen te produceren en te verkopen vinden allerlei transacties/gebeurtenissen plaats.
Bv. Huren van fabrieksgebouw, kopen van materialen, betalen van werknemers, ontvangen van geld door de klanten
- Alle gebeurtenissen worden geïdentificeerd en geanalyseerd door boekhouder
• Gebeurtenissen waar een transactie is worden geregistreerd of geboekt
• Vervolgens worden deze boekingen samengevat in de jaarrekening = eindproduct van het boekhoudproces
• Jaarrekening is voor ALLE belanghebbenden en dus niet alleen voor het management.
• België is uniek op gebied van transparantie van jaarrekeningen
Zowel grote als kleine bedrijven moeten het publiek maken
Kan via de nationale bank van België
• Boekhouden is naast managementtool een communicatiemiddel naar stakeholders toe → daarom zegt men dat boekhouden de taal
van het bedrijfsleven is
Hoe beter je beheerst, hoe beter je boekhoudkundige beslissingen zal kunnen nemen.
- Boekhoudkundige informatie is belangrijk voor iedereen die een beslissing wenst te nemen met een economische impact
• Vandaar verplichting voor ondernemingen voor het publiek maken van jaarrekening zodat iedere geïnteresseerde de publieke cijfers
kan raadplegen
• Gepubliceerde cijfers → niet zo gedetailleerd als interne cijfers maar geven goed beeld van onderneming.
1.1.1. HET BOEKHOUDPROCES
- Boekhoudproces omvat 4 componenten
Administratieve
Gebeurtenis Jaarrekening Gebruikers
vewerking
• Accountancy
Boekhouder gaat alle gebeurtenissen analyseren en verwerken → samenvatten op regelmatige tijdstippen in een JR die
iedere belanghebbende kan raadplegen
Boekhouder moet de GAAP/ boekhoudkundige algemeen beginselen naleven
1
, Deel 1: inleiding tot het financieel boekhouden | Lien Johnny L Baelus
• Audit
= gericht op nazicht/evaluatie van het beeld van de opgestelde JR
Kadert in een wettelijke controle
GAAP vormt criteria of de JR betrouwbaar is
→ Auditor moet diepgaande kennis van wettelijke grondslagen voor financiële rapportering hebben
→ Auditor moet deskundigheid hebben om control info te verzamelen en analyseren
1.1.2. WIE ZIJN DE GEBRUIKERS OF STAKEHOLDERS VAN DE JAARREKENING?
- Boekhoudkundige info is belangrijk voor iedereen die een beslissing wenst te nemen met een economische impact
- Stakeholders/ gebruikers = Partijen die belang hebben bij de activiteiten van de onderneming omdat zij erdoor worden beïnvloed
• Bestaande of potentiële aandeelhouders: willen weten of een onderneming een goede investering is.
• Crediteuren of schuldeisers (zoals banken en leveranciers): willen weten of ze krediet kunnen verlenen, hoeveel en voor hoe
lang
• Klanten: willen weten of ze kunnen vertrouwen op een goede hulpverlening na de verkoop
• Overheid (fiscus, statistieken): voor het verrekenen van belastingen en de nationale statistieken
• Overige (zoals concurrenten, werknemers en vakbonden):
Werknemers: als ze iets weten over de financiële situatie van bedrijf staan ze sterker bij discussies over salaris en bonussen
Concurrenten: Potentieel nieuwsgierig zijn naar andere bedrijven in de sector presteren
1.2. ALGEMEEN (FINANCIEEL) BOEKHOUDEN VS. MANAGEMENT ACCOUNTING
- Algemeen boekhouden – gaan wij doen – boeken van transacties zoals aankopen en verkopen
Algemeen boekhouden resulteert in de jaarrekening die vooral externe buiten het management zullen informeren over hoe de onderneming
draait.
• Externe: krijgen beknopte weergave van de cijfers, kan je wel dingen uit afleiden
Bv. Gaan niet kunnen zien wel afdeling goed draait en welke verlies draait.
- Management accounting: staat ten dienste van interne gebruikers die gedetailleerdere info krijgen over de onderneming
• Eindproduct management accounting: bv. budgetten voor komende jaren, gedetailleerde berekeningen voor de kostprijs van
goederen
• Binnen een bedrijf wordt een interne boekhouding gevoerd die belangrijk is voor het management.
• = een deelaspect van boekhouden
• Voorbeeld: onderneming die handtassen produceert en verkoopt
Vraagprijs waarvan ze nog iets overhouden – moeten dus gaan berekenen en aan hoeveel ze de handtassen moeten verkopen
om winst te krijgen
Onderneming moet gaan kijken wat de kosten zijn voor het maken van de handtas
→ Materiaalkost
→ Arbeidsprestaties-arbeidskost
→ Algemeen – Fabriek waar de machines draaien, licht dat brand in de fabriek → de algemene kost is moeilijker om te
berekenen
2
, Deel 1: inleiding tot het financieel boekhouden | Lien Johnny L Baelus
1.2.1. VERSCHIL TUSSEN MANAGEMENT ACCOUNTING EN ALGEMEEN BOEKHOUDEN
Algemeen Boekhouden Management Accounting
Voornaamste gebruikers Externen: Aandeelhouders, crediteuren, klanten, Intern: managers
overheid
Rapporten Samenvattende verslagen die over de volledige Gedetailleerde verslagen over delen van het bedrijf
onderneming worden opgesteld, gewoonlijk op (producten, afdelingen, landen), vaak op dagelijkse
kwartaal- of jaarbasis of wekelijkse basis
Tijdspanne - Vertraagd; historisch. - Actueel; toekomstgericht.
- Vb.: Cijfers over 2017 worden in 2018 - Vb.: Budget van 2018 wordt in 2017 opgesteld
gerapporteerd - 1 à 15 jaar
- 1 jaar
Vormvereisten Gereguleerd; strenge vormvereisten (GAAP + Geen regels; systemen en informatie bepaald door
standaardschema van de jaarrekening) management om tegemoet te komen aan
strategische en operationele behoeften
1.2.2. GAAP
- GAAP = Generally Accepted Accounting Principles
- = algemene richtlijnen en afspraken die zijn overeengekomen en waaraan we ons houden als we de boekhouding doen.
• Zo kan men op een consistente manier gebeurtenissen boeken
- Geen exacte wetenschap
Moet een getrouwd beeld geven van de onderneming
- Wordt wereldwijd gebruikt en is overal redelijk gelijk
• Allemaal met éénzelfde einddoel, nl. relevante info verschaffen aan gebruikers zodat ze goede economische beslissingen kunnen
nemen
• Elk land heeft toch eigen gaap ontwikkeld, waardoor kleine verschillen kunnen zijn
• BE GAAP → van Belgie ---- US GAAP of FASB
1.2.3. IFRS
- IFRS = International Financial Reporting Standards
- Ontstaan omdat men de wereldwijde verslaggeving wenste te harmoniseren
- Reeks boekhoudkundige richtlijnen
• Doel: jaarrekeningen wereldwijd consistent, transparant en makkelijk bereikbaar te maken
- Voordien: IASB of International Accounting Standards Board
- Uitgevaardigd door een onafhankelijk privaatrechtelijk organisme, nl. de International Accounting Standards Board
3