Samenvatting Martha Nussbaum - Niet voor de winst

Niet voor de winst – Martha Nussbaum
Waarom de democratie de geesteswetenschappen nodig heeft


1. Voorwoord
Elk hoofdstuk begint met een aantal citaten  deze zeker lezen in boek !!!
Kunst, literatuur, talen, muziek, filosofie, geschiedenis, religie en cultuur = essentieel voor
de vorming van elke volwassene tot wereldburger.

Menselijke ontwikkelingsmodel: je moet mensen informeren, activeren en uitdagen zodat
ze zich kunnen vormen tot volwassenen die in staat zijn om goed en kritisch na te
denken over hun politieke omgeving.

De geesteswetenschappen zijn volgens Martha een voedingsbodem voor kritisch
nadenken, argumenteren en debatteren.

Narratieve verbeelding = de mogelijkheid om je in het verhaal van de ander te
verplaatsen en in te leven.

2. De stille crisis
We zitten nu in een crisis  wereldwijde crisis in het onderwijs (de veranderingen in het
onderwijs zijn niet goed doordacht!)

We leveren geen mensen af, maar machines. De kinderen kunnen niet zelfstandig
denken of zich kritisch opstellen

Welke veranderingen?
- Kunst, niet-exacte vakken en geesteswetenschappen worden uit het onderwijs
gehaald

5 voorbeelden uit verschillende onderwijsniveaus (p 17 – 20):
a. Ongelijke toegang in hoger onderwijs (Amerika)
b. Onderwijsexperiment van Tagore: probeert leerling mondig te maken door
socratische dialogen, aandacht voor verschillende culturen en
muziek/kunst/theater/dans (in India is dit soort onderwijs)
c. Ouders proberen de denkbeelden van de school te veranderen (Chicago)
d. Martha gaf raad over rol van de kunsten en geesteswetenschappen in het
onderwijs

We streven naar bezittingen die ons beschermen en die ons een goed gevoel geven (het
‘omhulsel’)  we vergeten de ziel: anderen benaderen als wezen met ziel en niet als
werktuig

Betekenis ziel: het denkvermogen en de verbeeldingskracht die ons tot mens maken, en
onze relaties met andere mensen tot rijke menselijke relaties in plaats van relaties
waarbij we elkaar alleen maar gebruiken en manipuleren

Door het streven naar winst dreigen waarden verloren te gaan die in een tijd van
religieuze en economische angst en onrust van groot belang zijn voor de toekomst van
de democratie.

Andere vakken (niet wetenschap en technologie) zijn ook belangrijk omdat die ons
vaardigheden bijbrengen die van belang zijn voor een goed binnenlands functioneren van

, iedere democratie en voor het scheppen van een fatsoenlijke wereldcultuur die in staat is
om de meest urgente wereldproblemen op constructieve wijze tegemoet te treden.
 Vaardigheden: kritisch denken, wereldproblemen benaderen als wereldburger, op
fantasievolle wijze inleven in anderen, plaatselijke loyaliteiten overstijgen.


Dit wordt geleerd in niet-exacte vakken en kunsten!!!

Martha richt haar aandacht op het contrast tussen onderwijs gericht op het streven naar
winst en onderwijs gericht op een vorm van burgerschap. Ze laat zien wat van belang is
voor het onderwijs.

Binnen het onderwijs zijn veel veranderingen geweest doordat de druk tot economische
groei aanzet geeft tot wijzigingen in het vakkenpakket, de pedagogiek en de financiering
van het onderwijs.

Voor een bloeiende economie  dezelfde vaardigheden vereist als voor goed
burgerschap (voorstanders van winstgericht onderwijs vinden dat andere dingen vereist
zijn!!!)
Winstgericht onderwijs = op economische groei gericht onderwijs

Een sterke economie is een middel om menselijke doelen te bereiken en geen doel op
zich.

In de Verenigde Staten en India  toegang tot onderwijs is ongelijk verdeeld (geld nodig
om in onderwijs te geraken, sommigen kunnen zelfs niet naar school)

Het boek gaat over datgene waarnaar we zouden moeten streven.

3. Onderwijs gericht op winst, onderwijs gericht op
democratie
Onderwijs gericht op democratisch burgerschap  nadenken over ‘wat zijn
democratische landen en waarnaar streven ze?’

Democratie groeit  wanneer het bruto nationaal product per hoofd van de bevolking
stijgt
 dit is niet goed want er wordt met ongelijkheid geen rekening gehouden

Het doel van een land is economische groei! Naar maatschappelijke gelijkheid en
verdeling van het nationaal inkomen wordt niet gekeken
Economische groei leidt niet tot democratie !!!

Landen waarop Martha haar aandacht richt:
o Verenigde Staten: toen de Amerikanen stemden op Obama, streefden zij naar
grotere gelijkheid binnen de gezondheidszorg en een grotere aandacht voor
kwesties van gelijke toegang tot allerlei kansen in het algemeen
o India: meerderheid voor Congrespartij (zij combineren gematigde economische
hervormingen met een sterke inzet voor arme plattelandsbevolking)
 Beide landen kiezen voor een zo hoog mogelijke economische groei

Liberal arts-model (in universitair onderwijs) => studenten zijn verplicht om in de eerste 2
jaar een breed vakkenpakket te kiezen (niet-exacte vakken hebben hierin een belangrijke
rol!)