Uitgebreide samenvatting OMI (2ortho)

Samenvatting OMI

1. Preventie
Inleiding
Eigen handelen als opvoeder kan en mag je niet vergelijken met preventiewerker
 Preventiewerker: doet aan preventie (bv campagnes)
 Opvoeder neemt initiatieven met preventie waarde

Preventief handelen (in evaluatiekaart)
 Kennen van protectieve en risicofactoren vd doelgroep
 Deze observeren
 Preventieve acties ondernemen om risicovolle situaties te voorkomen

1. Ontstaansgeschiedenis
 Kwam 2de helft 19de eeuw op met betrekking tot omvangrijke bedreigingen van de
somatische gezondheid (ziekten die zich gemakkelijk op grote schaal verspreiden)
 Artsen proberen verspreiding van ziekten tegen te gaan door preventieve
maatregelen te bevorderen (betere riolering, verbod kinderarbeid…)
 Breidde zich later uit naar geestelijke gezondheidszorg (vooral op kind gericht 
ontstaan wetten jeugdbescherming)
 Na WOII verspreidde preventiegedachte over verschillende sectoren vh sociale
werkveld


2. Definitie
Alle doelbewuste en systematische initiatieven die er op gericht zijn om problemen te
voorkomen

Gaat over zowel:

- Uitbouwen van protectieve (beschermende) factoren

- als het vermijden van bedreigende factoren

2.1 Initiatieven
 Activiteiten die je bewust onderneemt

2.2 Systematisch
 Voorkomt een probleem via een vooraf bepaalde en doordachte weg
(als iemand valt en je grijpt zijn arm reflexmatig dan is dit niet preventie)



1

,2.3 Probleem
 Geen preventie zonder een probleem
 Probleem hoeft niet al aanwezig te zijn, kan om dreigend probleem gaan

2.4 Voorkomen
 Hoe probleem volgende keer voorkomen

2.5 Doelbewust
 Initiatief uitdrukkelijk bedoeld om een probleem te voorkomen

3. De preventiecyclus
7 achtereenvolgende fasen die in de opzet en uitvoering van een preventieactiviteit kunnen
a
v
E
o
U
rn
p
tie
c
s
g
O-h
luA
sm
y
wordenb
DS
Id doorlopen




 Analyse probleem
- Oorzaken, welke factoren spelen rol, welke factoren beïnvloedbaar?, welke
ervaringen elders
 Doeleinden en doelgroep
 Selectie en signalisering
- Op zoek naar risicogroep en groepen waarbij de problemen al in een vroeg
stadium aanwezig zijn
 Interventiemethode
- Manier waarop problematiek bij leden vd doelgroep moet worden voorkomen of
teruggedrongen
 Organisatievorm van peventieve actie
 Uitvoering van preventieactiviteiten
 Evaluatie

Voorbeeld
 Vallen
- Doelen en doelgroep: we richten ons op bejaarde mensen in woonzorgcentra



2

, - Selectie en signalisering: ervoor zorgen dat mensen weten dat vallen ernstig
kan zijn, waarop moeten ze letten (stenen die loszitten, bepaalde medicatie)
- Interventiemethode: hoe gaan we het doen bv filmpje tonen
- Organisatievorm: plan van het uitvoeren, is ons doel bereikt?


4. Preventiemodellen
4.1 Het model van Caplan




Primaire Secundaire Tertiaire
preventie preventie preventie
Is er een link met het probleem? Ja Ja Ja
Is er meer risico op Nee Ja Ja
probleemontwikkeling?
Manifesteert het probleem zich? Nee Nee Ja

 Primaire preventie
- Alle initiatieven die er voor zorgen dat bepaald probleem geen kans krijgt om
kop op te steken
- Alle risico’s worden weggewerkt
- Versterken beschermende factoren, mogelijk maken positieve alternatieven
- Vroeg stadium, breed publiek

 Secundaire preventie
- Problemen staan dichterbij
- In kiem smoren, niet laten escaleren
- Doelgroep meer afgebakend, aanpak preciezer en doelgerichter

 Tertiaire preventie
- Bestaande problemen niet laten escaleren, nieuwe bijkomende moeilijkheden
pas afsnijden
- Maatregelen gericht op diegenen die rechtstreeks en onmiddellijk met de
problemen te maken hebben
- Bestaande problemen stoppen
- Schade zo beperkt mogelijk houden, eventueel herstellen


3

,  Curatie
- Oplossingsgerichte aanpak van problemen, niet gericht op preventie
- Grens met tertiaire preventie is kunstmatig




4.2 Het preventieschema van De Cauter




 Preventiedynamiek niet expliciet zichtbaar
 Tertiaire preventie  door defensieve, inperkende maatregelen
 Primaire of secundaire preventie  offensieve maatregelen, alternatieven worden
aangeboden of mogelijk gemaakt

 Individuele preventie
- Voorkomen dat iemand (dieper) in de problemen komt
 Structuurgeichte maatregelen
- Geicht op de groep, context of omgeving waarin betrokken leven en omgaan
- Algemene preventie
- Acties die deel uitmaken van het algemeen beleid
 Defensief
- Moeilijkheden inperken om problemen in toekomst te voorkomen
 Offensief:
- Nieuwe alternatieven aanreiken en bestaande alternatieven stimuleren

Voorbeeld: pesten op school
• Persoonsgericht (individuele preventie): aanpak slachtoffers en daders
• Structuurgericht: uitbouw van zorgstructuur op school
• Offensief: andere begeleiding tijdens de speeltijd
• Defensief: pesters een tijd niet laten spelen op de speelplaats




4