Samenvatting
Constitutioneel Recht van de Europese Unie
Academiejaar 2021-2022
Prof. Van Der Jeught
, Inhoudstafel
Inhoudstafel 1
Module 1: Wat is het Constitutioneel Recht van de EU? 3
1.1 Oorsprong 3
1.2 Verschillende perspectieven 4
1.3 Constitutioneel recht van de Europese Unie: Basis 5
Module 2: De Grondrechtenbescherming in de EU 8
2.1 Algemeen: Grondrechten in de EU 8
Hof van Justitie: Algemene beginselen 8
EU rule of law toolbox 10
Handvest van de grondrechten 14
EU toetreden tot EVRM? 16
2.2 Het Handvest van de Grondrechten: Artikelen en Rechtspraak 17
Module 3: Europese integratie 26
3.1 Geschiedenis en Toekomst van Europese integratie 26
De historisch ontwikkeling: Langzame opbouw (eerste 30 jaar) 26
De uiteeinlopende belangen van lidstaten en gevaar voor cohesie 27
Toetredingsvoorwaarde en procedure 30
Uittreding lidstaten en Brexit 32
3.2 Verdrag Herzieningsprocedure 35
Module 4: Het Hof van Justitie 36
4.1 De rol en positie van het hvj 36
Samenstelling en bevoegdheden 36
Vormen van arresten: Procedure en interpretatiemethoden 43
4.2 De macht en invloed van het hvj 47
Het activisme van het hvj: Judicial Activism 48
Kritiek en discussie 49
Module 5: Bevoegdheidsverdeling, Identiteit en Talen 54
5.1 Verticale Bevoegdheidsverdeling tussen EU en Lidstaten 54
Algemene beginselen, waarden en doelstellingen 54
Beginsel van bevoegdheidstoedeling (art 4(1) en 5 VEU) 56
Soorten bevoegdheden 57
Subsidiariteit en evenredigheid (art 5(1) VEU) 59
Loyale samenwerking (art 4(3) VEU) 64
Gelijke behandeling 65
5.2 Horizontale Bevoegdheidsverdeling tussen EU instellingen 65
5.3 Europese identiteit en talen 68
Module 6: Het Democratische gehalte van de EU 70
6.1 Inleiding: Democratie in de Verdragen 70
1
, 6.2 De Rol van de Lidstaten in de EU democratie 71
De lidstaten als grondwetgever van de Unie (« Masters of the Treaties ») 71
De rol van de nationale parlementen 74
Conferentie van de Toekomst van Europa 75
De lidstaten en de uitvoering en afdwinging van het EU-recht 75
Federale lidstaten of lidstaten met regionale autonomie 76
6.3 Het Europees Parlement 77
Samenstelling 77
Organisatie 80
Europees Burgerschap 80
Module 7: Externe Betrekkingen van de EU 83
7.1 Principes van Europese externe betrekkingen 83
Internationale Rechtspersoonlijkheid (art 47 VEU) 83
Procedure van Goedkeuring van Internationale Akkoorden 84
Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid 86
7.2 Gemeenschappelijke handelspolitiek en CETA 89
Gemeenschappelijke Handelspolitiek 89
Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) 90
7.3 Plaats van EU in Wereld 92
2
Constitutioneel Recht van de Europese Unie
Academiejaar 2021-2022
Prof. Van Der Jeught
, Inhoudstafel
Inhoudstafel 1
Module 1: Wat is het Constitutioneel Recht van de EU? 3
1.1 Oorsprong 3
1.2 Verschillende perspectieven 4
1.3 Constitutioneel recht van de Europese Unie: Basis 5
Module 2: De Grondrechtenbescherming in de EU 8
2.1 Algemeen: Grondrechten in de EU 8
Hof van Justitie: Algemene beginselen 8
EU rule of law toolbox 10
Handvest van de grondrechten 14
EU toetreden tot EVRM? 16
2.2 Het Handvest van de Grondrechten: Artikelen en Rechtspraak 17
Module 3: Europese integratie 26
3.1 Geschiedenis en Toekomst van Europese integratie 26
De historisch ontwikkeling: Langzame opbouw (eerste 30 jaar) 26
De uiteeinlopende belangen van lidstaten en gevaar voor cohesie 27
Toetredingsvoorwaarde en procedure 30
Uittreding lidstaten en Brexit 32
3.2 Verdrag Herzieningsprocedure 35
Module 4: Het Hof van Justitie 36
4.1 De rol en positie van het hvj 36
Samenstelling en bevoegdheden 36
Vormen van arresten: Procedure en interpretatiemethoden 43
4.2 De macht en invloed van het hvj 47
Het activisme van het hvj: Judicial Activism 48
Kritiek en discussie 49
Module 5: Bevoegdheidsverdeling, Identiteit en Talen 54
5.1 Verticale Bevoegdheidsverdeling tussen EU en Lidstaten 54
Algemene beginselen, waarden en doelstellingen 54
Beginsel van bevoegdheidstoedeling (art 4(1) en 5 VEU) 56
Soorten bevoegdheden 57
Subsidiariteit en evenredigheid (art 5(1) VEU) 59
Loyale samenwerking (art 4(3) VEU) 64
Gelijke behandeling 65
5.2 Horizontale Bevoegdheidsverdeling tussen EU instellingen 65
5.3 Europese identiteit en talen 68
Module 6: Het Democratische gehalte van de EU 70
6.1 Inleiding: Democratie in de Verdragen 70
1
, 6.2 De Rol van de Lidstaten in de EU democratie 71
De lidstaten als grondwetgever van de Unie (« Masters of the Treaties ») 71
De rol van de nationale parlementen 74
Conferentie van de Toekomst van Europa 75
De lidstaten en de uitvoering en afdwinging van het EU-recht 75
Federale lidstaten of lidstaten met regionale autonomie 76
6.3 Het Europees Parlement 77
Samenstelling 77
Organisatie 80
Europees Burgerschap 80
Module 7: Externe Betrekkingen van de EU 83
7.1 Principes van Europese externe betrekkingen 83
Internationale Rechtspersoonlijkheid (art 47 VEU) 83
Procedure van Goedkeuring van Internationale Akkoorden 84
Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid 86
7.2 Gemeenschappelijke handelspolitiek en CETA 89
Gemeenschappelijke Handelspolitiek 89
Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) 90
7.3 Plaats van EU in Wereld 92
2
