EXPEDITIE: SAMENVATTING
KLINISCHE PSYCHOLOGIE
1. INLEIDING
TERMEN
Vroegdetectie Onderzoeken of analyseren van de 1ste signalen van
een mogelijke psychische of psychiatrische
problematiek met of zonder hulpvraag
Screening Exploratie of verkenning van de signalen
Oriëntatie of doorverwijzing Actief richten van de cliënt (en zijn contex) naar een
gepast hulp-of zorgaanbod
Diagnostiek Holistisch exploreren op basis van het bio-psycho-
sociaal model
Behandeling Op een specialistische, gestructureerde en
methodische wijze uitvoeren van activiteiten of het
nemen van beslissingen die ingrijpen op het
psychisch, sociaal en/of lichamelijk functioneren.
Doel = het verbeteren of behouden van het niveau
van functioneren, het verminderen van de
lijdensdruk en het bevorderen van het herstel waar
mogelijk
Inclusie Gelijkwaardigheid en volwaardig burgerschap. Doel
= zo volwaardig mogelijk laten participeren in
samenleving
2. ORGANISATIE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
2.1 WAT IS GEESTELIJKE GEZONDHEID?
Belangrijk deel van algemene gezondheid
Volgens WGO (Wereldgezondheisorganisatie)
• “een toestand van welzijn waarin elke persoon zijn eigen potentieel realiseert, waarin hij kan
omgaan met de druk van het dagelijkse leven, en waarin hij een bijdrage kan leveren tot de
gemeenschap waartoe hij behoort.”
2.2 EVOLUTIES IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
1
,Vermaatschappelijking van de zorg
= verschuiving binnen de zorg waarbij het streefdoek is om personen met een (psychische) kwetsbaarheid met
al hun mogelijkheden en beperkingen een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen, hen daarbij
te ondersteunen en dit zoveel mogelijk in eigen omgeving te doen.
Outreachend
= professionals doen actief aan hulpaanbod in de leefwereld van mensen
Ervaringsdeskundigheid
• Mensen met
o Psychische kwetsbaarheid
o Ervaring (als cliënt) met de geestelijke gezondheidszorg
o Ervaringen van lotgenoten kennen
o Gemotiveerd zijn om zich in te zetten in het kader van het leerproces
• Kunnen binnen de informele zorg aan de slag om anderen te helpen/ begeleiden
• Kunnen aangenomen en betaald worden als medewerker binnen GGZ
Steunpunt geestelijke gezondheid
• Samenwerking Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheisdzorg + Te Gek!? + Zorgnet + FDGG +
VAD + CSZ
• Streeft naar geestelijke gezondheid als deel van kwaliteitsvol leven voor elk individu in Vlaanderen
• Kernopdrachten
o Praktijkondersteuning
o Methodieontwikkeling en -implementatie
o Ijveren voor correcte beeldvorming
• Wil komaf maken met taboes en vooroordelen
Beroepsvereniging voor Psychologisch Consulenten
• Inspireert, verbindt en vertegenwoordigt psychologisch consulenten
2.3 AANBOD GGZ IN BELGIË
Subsidariteitsprincipe & stepped care principe
• Minst ingrijpende meest ingrijdende vorm van zorg
2
,2.3.1 ZELFZORG (INFORMELE DIENST)
Zelfhulpboeken, voor iedereen anders
2.3.2 INFORMELE ZORG IN DE GEMEENSCHAP
Zorg en ondersteuning geboden door niet-professionelen
Kan complementair zijn aan formele zorg
Mantelzorg
• Bv. Iemand die regelmatig langsgaat bij zijn oudere buurvrouw
• Lage drempel
Patiëntenverenigingen
• Hoofdoel = bijdragen aan welzijn van betrokkenen en naasten
• Ondersteuningsprojecten opzetten, informatie bieden
• Bijna uitsluitend vrijwilligers
Maatschappelijke diensten met een direct verand met GGZ
• Werkgelegenheidsondersteuning, Huisvesting, Financieel advies, Sociale problemen
3
, o OCMW, VDAB, RVA
• Scholen
o Belangrijk signaal- en doorverwijsfunctie
Zelfhulpgroepen
• Per thema lotgenotengroep
Duo-werking/ buddywerking
• (getrainde) Vrijwilligers bieden zorg aan 1 persoon
2.3.3 EERSTELIJNSGEZONDHEIDSZORG (FORMELE)
Kenmerken
• Laagdrempelig
• Differentiatie in cliëntenpopulatie
• Generalistisch
Huisartsen
• 1 v/d belangrijkste actoren, 1ste contactpunt
Wijkgezondheidscentra
• Multidisciplinair team
o Verleent 1stelijnszorg + gezondheid en preventie holistisch benadert
o 2 huisartsen, 1 verpleegkundige, 1 kinesitherapeut, psychologische functie
Centra voor algemeen welzijnswerk
• CAW
• Terecht voor brede waaier aan problemen
Tele-onthaal
• Anoniem telefoongesprek op nummer 106
Zelfmoordlijn
• 1813, dag en nacht gratis anoniem te bereiken
Awel
• Laagdrempelige hulplijn voor kinderen en jongeren op nummer 102
2.3.4 GGZ-DIENSTEN IN DE GEMEENSCHAP EN PSYCHIATRISCHE AFDELING IN ALGEMENE
ZIEKENHUIZEN
Specialiseren zich in bepaalde doelgroep of problematiek
Behandeling vraagt meer tijd + intensiever
4
KLINISCHE PSYCHOLOGIE
1. INLEIDING
TERMEN
Vroegdetectie Onderzoeken of analyseren van de 1ste signalen van
een mogelijke psychische of psychiatrische
problematiek met of zonder hulpvraag
Screening Exploratie of verkenning van de signalen
Oriëntatie of doorverwijzing Actief richten van de cliënt (en zijn contex) naar een
gepast hulp-of zorgaanbod
Diagnostiek Holistisch exploreren op basis van het bio-psycho-
sociaal model
Behandeling Op een specialistische, gestructureerde en
methodische wijze uitvoeren van activiteiten of het
nemen van beslissingen die ingrijpen op het
psychisch, sociaal en/of lichamelijk functioneren.
Doel = het verbeteren of behouden van het niveau
van functioneren, het verminderen van de
lijdensdruk en het bevorderen van het herstel waar
mogelijk
Inclusie Gelijkwaardigheid en volwaardig burgerschap. Doel
= zo volwaardig mogelijk laten participeren in
samenleving
2. ORGANISATIE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
2.1 WAT IS GEESTELIJKE GEZONDHEID?
Belangrijk deel van algemene gezondheid
Volgens WGO (Wereldgezondheisorganisatie)
• “een toestand van welzijn waarin elke persoon zijn eigen potentieel realiseert, waarin hij kan
omgaan met de druk van het dagelijkse leven, en waarin hij een bijdrage kan leveren tot de
gemeenschap waartoe hij behoort.”
2.2 EVOLUTIES IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
1
,Vermaatschappelijking van de zorg
= verschuiving binnen de zorg waarbij het streefdoek is om personen met een (psychische) kwetsbaarheid met
al hun mogelijkheden en beperkingen een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen, hen daarbij
te ondersteunen en dit zoveel mogelijk in eigen omgeving te doen.
Outreachend
= professionals doen actief aan hulpaanbod in de leefwereld van mensen
Ervaringsdeskundigheid
• Mensen met
o Psychische kwetsbaarheid
o Ervaring (als cliënt) met de geestelijke gezondheidszorg
o Ervaringen van lotgenoten kennen
o Gemotiveerd zijn om zich in te zetten in het kader van het leerproces
• Kunnen binnen de informele zorg aan de slag om anderen te helpen/ begeleiden
• Kunnen aangenomen en betaald worden als medewerker binnen GGZ
Steunpunt geestelijke gezondheid
• Samenwerking Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheisdzorg + Te Gek!? + Zorgnet + FDGG +
VAD + CSZ
• Streeft naar geestelijke gezondheid als deel van kwaliteitsvol leven voor elk individu in Vlaanderen
• Kernopdrachten
o Praktijkondersteuning
o Methodieontwikkeling en -implementatie
o Ijveren voor correcte beeldvorming
• Wil komaf maken met taboes en vooroordelen
Beroepsvereniging voor Psychologisch Consulenten
• Inspireert, verbindt en vertegenwoordigt psychologisch consulenten
2.3 AANBOD GGZ IN BELGIË
Subsidariteitsprincipe & stepped care principe
• Minst ingrijpende meest ingrijdende vorm van zorg
2
,2.3.1 ZELFZORG (INFORMELE DIENST)
Zelfhulpboeken, voor iedereen anders
2.3.2 INFORMELE ZORG IN DE GEMEENSCHAP
Zorg en ondersteuning geboden door niet-professionelen
Kan complementair zijn aan formele zorg
Mantelzorg
• Bv. Iemand die regelmatig langsgaat bij zijn oudere buurvrouw
• Lage drempel
Patiëntenverenigingen
• Hoofdoel = bijdragen aan welzijn van betrokkenen en naasten
• Ondersteuningsprojecten opzetten, informatie bieden
• Bijna uitsluitend vrijwilligers
Maatschappelijke diensten met een direct verand met GGZ
• Werkgelegenheidsondersteuning, Huisvesting, Financieel advies, Sociale problemen
3
, o OCMW, VDAB, RVA
• Scholen
o Belangrijk signaal- en doorverwijsfunctie
Zelfhulpgroepen
• Per thema lotgenotengroep
Duo-werking/ buddywerking
• (getrainde) Vrijwilligers bieden zorg aan 1 persoon
2.3.3 EERSTELIJNSGEZONDHEIDSZORG (FORMELE)
Kenmerken
• Laagdrempelig
• Differentiatie in cliëntenpopulatie
• Generalistisch
Huisartsen
• 1 v/d belangrijkste actoren, 1ste contactpunt
Wijkgezondheidscentra
• Multidisciplinair team
o Verleent 1stelijnszorg + gezondheid en preventie holistisch benadert
o 2 huisartsen, 1 verpleegkundige, 1 kinesitherapeut, psychologische functie
Centra voor algemeen welzijnswerk
• CAW
• Terecht voor brede waaier aan problemen
Tele-onthaal
• Anoniem telefoongesprek op nummer 106
Zelfmoordlijn
• 1813, dag en nacht gratis anoniem te bereiken
Awel
• Laagdrempelige hulplijn voor kinderen en jongeren op nummer 102
2.3.4 GGZ-DIENSTEN IN DE GEMEENSCHAP EN PSYCHIATRISCHE AFDELING IN ALGEMENE
ZIEKENHUIZEN
Specialiseren zich in bepaalde doelgroep of problematiek
Behandeling vraagt meer tijd + intensiever
4
