Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting zakenrecht (met inbegrip van zakelijke zekerheden) - Prof. Mathieu Muylle

Rating
3.3
(3)
Sold
17
Pages
75
Uploaded on
24-12-2021
Written in
2021/2022

Volledige samenvatting van de lessen zakenrecht en het bijhorende boek goederenrecht, gedoceerd door professor Mathieu Muylle.

Institution
Module

Content preview

Zakenrecht (met inbegrip van zakelijke zekerheden)/Goederenrecht
Goederenrecht die keure editie 2021 van A. Wylleman en J. Baeck



Inhoudsopgave
WAT IS ZAKENRECHT OF GOEDERENRECHT?.............................................................3
SITUERING.................................................................................................................................... 3
OMSCHRIJVING............................................................................................................................... 3
WAT BEHOORT NIET TOT HET GOEDERENRECHT?..................................................................................3
Extrapatrimoniale rechten..................................................................................................... 3
Verbintenissen en vorderingsrechten....................................................................................4
Intellectuele rechten.............................................................................................................. 4
WAAR VINDEN WE HET GOEDERENRECHT?........................................................................................... 4
Instrumentalisering van het goederenrecht...........................................................................4
Modernisering van het goederenrecht...................................................................................4
Flexibilisering van het goederenrecht....................................................................................4
INDELING DER GOEDEREN........................................................................................4
TERMINOLOGIE.............................................................................................................................. 5
GOEDEREN IN EN BUITEN DE HANDEL................................................................................................. 5
LICHAMELIJKE VOORWERPEN VERSUS ONLICHAMELIJKE VOORWERPEN.........................................................5
VRUCHTEN EN OPBRENGSTEN........................................................................................................... 5
GOEDEREN OF GEEN GOEDEREN........................................................................................................ 5
GOEDEREN DIE AAN (N)IEMAND TOEBEHOREN......................................................................................6
ONDERSCHEID PUBLIEKE EN PRIVATE GOEDEREN...................................................................................7
Belang onderscheid publieke en private goederen................................................................7
VERBRUIKBARE GOEDEREN VERSUS NIET-VERBRUIKBARE GOEDEREN..........................................................8
Belang van het onderscheid.................................................................................................. 8
SOORTGOEDEREN (GENERA) EN BEPAALDE GOEDEREN (SPECIES).............................................................8
Belang van het onderscheid.................................................................................................. 8
VERVANGBARE VERSUS NIET-VERVANGBARE ROERENDE GOEDEREN...........................................................8
Belang van het onderscheid.................................................................................................. 8
DEELBARE GOEDEREN VERSUS ONDEELBARE GOEDEREN.........................................................................9
TEGENWOORDIGE GOEDEREN VERSUS TOEKOMSTIGE GOEDEREN..............................................................9
ROERENDE EN ONROERENDE GOEDEREN............................................................................................. 9
Repertoriëring....................................................................................................................... 9
Hoofdcategorie: roerend versus onroerend.........................................................................11
ZAKELIJKE RECHTEN.............................................................................................. 16
BEGRIP...................................................................................................................................... 16
Zakelijke rechten  obligatoire rechten.................................................................................16
Gesloten systeem................................................................................................................ 16
Volgrecht Voorrang.............................................................................................................. 17
Absolute werking van zakelijke rechten...............................................................................18
EIGENDOM.................................................................................................................................. 18
Algemeen............................................................................................................................ 18
Omvang eigendomsrecht.................................................................................................... 19
Schending of niet?............................................................................................................... 20
Feitelijk gedogen als go between........................................................................................20
Omvang eigendomsrecht.................................................................................................... 21
Afbakening onroerende eigendom.......................................................................................23
Verticale afbakening van onroerende eigendom.................................................................24
Horizontale afbakening van onroerende eigendom.............................................................24
VERWERVING VAN ZAKELIJKE RECHTEN..............................................................................................25
Afgeleid en oorspronkelijk................................................................................................... 25
Bezit en verjaring................................................................................................................ 25
Bezit – animus en corpus..................................................................................................... 25
Bezit – animus en corpus of detentie...................................................................................26

, Bezit - deugdelijk................................................................................................................. 26
Bezit van roerende goederen.............................................................................................. 27
Bezit van onroerende goederen.......................................................................................... 29
Remedies............................................................................................................................. 30
VRUCHTGEBRUIK.......................................................................................................................... 31
Omschrijving en kenmerken................................................................................................ 31
Kenmerken.......................................................................................................................... 32
Duur.................................................................................................................................... 32
Aanwas gezamenlijk of gemeenschappelijk vruchtgebruik..................................................32
Waardering.......................................................................................................................... 33
Voorwerp............................................................................................................................. 34
Vestiging............................................................................................................................. 34
Afbakening.......................................................................................................................... 35
Geld..................................................................................................................................... 37
Rechten en plichten............................................................................................................. 37
Einde of tenietgaan............................................................................................................. 38
Einde van het vruchtgebruik................................................................................................ 38
Einde van het vruchtgebruik – uitzonderingen....................................................................38
RECHT VAN ERFPACHT EN RECHT VAN OPSTAL....................................................................................39
Erfpacht............................................................................................................................... 39
Opstal.................................................................................................................................. 43
Vergelijking erfpacht en opstal............................................................................................ 46
BURENRELATIES........................................................................................................................... 46
Erfdienstbaarheden............................................................................................................. 46
BURENRELATIES........................................................................................................................... 53
MEDE-EIGENDOM......................................................................................................................... 54
ZAKELIJKE ZEKERHEDEN........................................................................................62
HYPOTHEEK................................................................................................................................. 68
Hypothecaire formaliteiten.................................................................................................. 69
Rangregeling - basisregels.................................................................................................. 69
PANDRECHT................................................................................................................................ 70

,Wat is zakenrecht of goederenrecht?

Situering
Zakenrecht/goederenrecht is een onderdeel van het privaatrecht/burgerlijk recht en regelt de
rechtsverhoudingen van particulieren (tegengesteld aan het publiekrecht, waarbij rechtsverhoudingen
tussen de overheid en particulieren worden geregelt). De overheid kan uitzonderlijk wel een
contractspartner zijn en zakelijke rechten vestigen.

Andere privaatrechterlijke domeinen:
- Verbintenissenrecht (zakenrecht is ook een coglomeraat van verbintenissen)
- Contractenrecht

Privaatrecht wordt opgedeeld in:
- Patrimoniale rechten/vermogensrecht
o Zakelijke rechten
o Vorderingsrechten
o Intellectuele rechten
- Extra-patrimoniaalrecht

Goederenrecht is een onderdeel van het vermogensrecht. Andere onderdelen hiervan zijn het
verbintenissenrecht en het erfrecht. Vermogen/patrimonium bestaat uit een actieve (pc, telefoon,
portefeuille) en een passieve (schulden zoals telefooon afbetalen) component.

Bijvoorbeeld: als u alleen 200 euro verschuldigd bent aan uw buur, heeft u nog steeds een
vermogen.


Omschrijving
Goederenrecht gaat over toe-eigening, zo heeft men de maatschappij kunnen ordenen. Het subjectief recht
is hier een onderdeel van (bijvoorbeeld vruchtgebruik). Dit staat tegenover het objectieve recht. De
subjectieve rechten moeten altijd gekaderd worden in een objectieve rechtsverhouding.

Subjectieve zakelijke rechten zijn concrete bevoegdheden en aanspraken t.a.v. andere personen
betreffende zaken wanneer de toepassingsvoorwaarden van de algemene zakenrechtelijke regels vervuld
zijn

Dit staat tegenover subjectieve obligatoire rechten (‘verbintenisrechtelijke’ aanspraak)

Bijvoorbeeld: Verkoop doet verbintenissen ontstaan over en weer, maar doet ook een zakelijk recht
overgaan, nl. het eigendomsrecht. Ten opzichte van de gekochte zaak kan de eigenaar
verregaande bevoegdheden uitoefenen, of verbintenissen afsluiten, finaal wordt de koper eigenaar
van het goed, wat hem bevoegdheden oplevert

Het meest volkomen zakelijk recht is het eigendomsrecht. De mede-eigendom is er een variant van, met
eigen kenmerken. De overige zakelijke rechten, de zakelijke gebruiksrechten bieden een minder
omvangrijke zeggenschap over een goed. Het eigendomsrecht en de zakelijke gebruiksrechten zijn
zakelijke hoofdrechter, ze hebben betrekking tot het goed zelf.

De zakelijke zekerheden zijn bijkomende zakelijke rechten, ze vormen als waaborg van een
schuldvordeiing het accessorium van deze schuldvordering. De schuldeiser die over een zakelijke
zekerheid beschikt, zal bij voorrang, dus bij andere schuldeisers, worden betaald met de opbrengst van het
goed waarop zijn rechtszekerheid staat. Deze accessoire zakelijke rechten hebben derhalve betreking op
de geldwaarde van het goed, via het goed zelf.

Het goederenrecht omvat ook de studie van de indeling van de goederen en van de oorspronkelijke wijzen
van eigendomsverkrijging met ook bijzondere aandacht voor de bezitsleer. Ook het publiciteitssyteem
inzake de vestiging en de overdracht van zakelijke rechten waarbij deze bezitsleer tevens een rol speelt,
komt aan bod.

Wat behoort niet tot het goederenrecht?

Extrapatrimoniale rechten

, Extrapatrimoniale rechten zijn niet voor zakenrechtelijke toe-eigening vatbaar (bijvoorbeeld recht om te
huwen, privacyrecht… kan je niet verkopen). Je kan er geen zakelijke rechten op eisen. Ze zijn niet in geld
waardeembaar in principe & behoren niet tot het vermogen, maar over bepaalde aspecten kan wel een
overeenkomst gemaakt worden (bijvoorbeeld afstand nemen van publiciteitsrechten bij fotos). Dit staat ver
af van het goederenrecht. De schending ervan kan wel leiden tot een schadevergoeding in geld. Op
diverse fronten heeft het dus een andere juridische insteek.

Verbintenissen en vorderingsrechten
Een verbintenis is een rechtsverhouding tussen twee (of meer) personen, die ontstaat krachtens de wet
ingevolge een rechtshandeling of rechtsfeit–op grond waarvan de ene persoon t.o.v. de andere gehouden
is tot het leveren van een prestatie (iets geven, iets doen, iets niet doen)

Zakelijke rechten gaan steeds over een verbintennis om iets te geven, niet om een verbintennis om iets te
doen.
- Iets doen = verbintennissenrecht
- Iets geven/iets niet doen = zakenrecht of goederenrecht.

Intellectuele rechten

Het goederenecht gaat ook niet over intellectuele rechten. Het intellectueel recht heeft een dubbel aspect,
namelijk een moreel aspect (bijvoorbeeld het recht om een boek te drukken) en een vermogensrechterlijk
aspect (zoals economische exploitatie van de creatie). Het bestaat dus uit een patrimoniaal en een
extrapatrimoniaal aspect.



Waar vinden we het goederenrecht?
We vinden goederenrecht in het wetboek. Het oud burgerlijk wetboek is nog belangrijk omdat het nog van
enig belang is (bijvoorbeeld bij vruchtgebruik als je geen keuze maakt voor het nieuwe goederenrecht). Op
het examen zeker naar de datum kijken, soms geldt het oude recht en niet het nieuwe recht.
We vinden het nieuwe goederenrecht in boek 3 van het nieuwe burgerlijk wetboek. Enkele bepalingen
(zoals over de hypothecaire publiciteit treden pas later in werking, dus de oude wet is nog van toepassing).
Het nieuwe goederencht is van toepassing op alles vanaf 1 september 2021 of contracten waarbij
uitdrukkelijk is gekozen voor het nieuwe goederenrecht.

Instrumentalisering van het goederenrecht
Het goederenrecht als middel, niet als doel.
Aanpassing aan de 3D-aard van goederenrecht voor goederenrechtelijke structurering: grond wordt in drie-
dimensionele betekenis omschreven (art. 3.64), werken met volumes (zie opstalrecht)
Maatschappelijke impact in hoofdstuk over burenverhoudingen
Zo groot mogelijke transparantie bij zakelijke rechten

Modernisering van het goederenrecht
Het goederenrecht wordt afgestemd op de actuele maatschappelijke verhoudingen:
Geen gerichtheid op de agrarische maatschappij van 1804 (vandaag ook niet lichamelijke goederen
bijvoorbeeld)
Integratie van onlichamelijke goederen, het begrip “volume”, vruchtgebruik op feitelijke algemeenheden,
intellectuele rechten en financiële instrumenten.
Modern gebruik en rentabilisering van openbaar domein.

Flexibilisering van het goederenrecht
Grondslag: “De partijen kunnen afwijken van de bepalingen van dit Boek, behalve indien het om definities
gaat of indien de wet anders bepaalt.” (art. 3.1) •Eenheid en ondeelbaarheid van vermogen.
Verlenging van de duurtijd van zakelijke gebruiksrechten (soms zelfs eeuwigdurend).
Flexibilisering op het niveau van degene die een zakelijk recht kan vestigen.
Flexibilisering op het niveau van de bevoegdheden van de vruchtgebruiker ⇒ vroeger moesten we afleiden
van rechtspraak en memories van toelichting



Indeling der Goederen
Goederen kunnen slechts het voorwerp uitmaken van zakelijke rechten indien het rechtssubject een
(rechtmatige) heerschappij kan en mag uitoefenen op het goed.

Connected book

Written for

Institution
Study
Module

Document information

Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
December 24, 2021
Number of pages
75
Written in
2021/2022
Type
SUMMARY

Subjects

$14.66
Get access to the full document:
Purchased by 17 students

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Reviews from verified buyers

Showing all 3 reviews
3 year ago

2 year ago

4 year ago

3.3

3 reviews

5
1
4
1
3
0
2
0
1
1
Trustworthy reviews on Stuvia

All reviews are made by real Stuvia users after verified purchases.

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
justienvanstrydonck Vrije Universiteit Brussel
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
422
Member since
5 year
Number of followers
236
Documents
11
Last sold
3 months ago

3.8

35 reviews

5
17
4
6
3
5
2
3
1
4

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their exams and reviewed by others who've used these revision notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No problem! You can straightaway pick a different document that better suits what you're after.

Pay as you like, start learning straight away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and smashed it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions