Samenvatting filosofie hoofdstuk 3: De grot van Plato
“Het goede kennen is het goede doen” – Plato
“Slecht is de vulgaire minnaar die meer her lichaam liefheeft dan de ziel” – Plato
“Filosofie begint met verwondering” – Plato
Situering
Klassieke filosofie
Athene, 4e eeuw v.Chr. -> aristocratie voelt zich bedreigd
Fresco ‘De school van Athene, Rafaël’ met centrale duo: Plato houdt Timaeus vast (abstract,
metafysisch werk met spirituele inhoud) en wijst naar boven en Aristoteles houdt Ethica vast
en hand wijst naar de grond en voeten stevig op de grond
Eerst toneelschrijver -> invloed Socrates -> zoektocht naar wijsheid -> 35 dialogen -> stichtte
school ‘de Academie’ en werd 81 jaar
Hele westerse filosofie te beschouwen als reeks voetnoten op Plato
De aristocraat Plato verzet zich nog meer dan Socrates tegen sofisten
Zoektocht naar een absolute maat die zich bevindt in een orde boven de mens
Zijn en schijn
De wereld van de vormen
Plato’s vormenleer: alles wat we hier waarnemen is afspiegeling van ‘Ideale’ Vormen of
Ideeën
Deze volmaakte vormen bestaan in de verstandelijk kenbare wereld = eeuwig en
onveranderlijk en puur geestelijk van aard
Daartegenover: de zintuiglijk waarneembare wereld -> dingen hier zijn onvolmaakt, tijdelijk
en beperkt
Vormenwereld is wereld waarin perfecte driehoek en wiskundige stellingen bestaan
Alle objecten, wezens, grote waarden herkennen we als een afspiegeling van het ideale
bv we herkennen een stoel, zelfs indien rare vorm omdat we het archetype stoel herkennen
Plato stelt dat zichtbaar waarneembare wereld en verstandelijke kenbare wereld
‘deelhebben aan elkaar’ -> beschreven in allegorie van de grot
De allegorie van de grot
Opvattingen over kennis in relatie tot de waargenomen wereld
“Stel je een grot voor die met de buitenwereld verbonden is door een gang, zo lang dat er geen
daglicht in de grot valt. Er zit een rij mensen met hun rug naar de ingang, en ze kijken naar de
achterwand van de grot. Ze zijn zo vastgeketend dat ze hun hoofden niet kunnen bewegen en
noch elkaar, noch zichzelf kunnen zien. Ze hebben hun hele leven zo gezeten en kennen niets
anders. Achter hen bevindt zich een laaiend vuur. Tussen hen en dat vuur is een manshoge muur,
en aan de andere kant van die muur lopen mensen met allerhande voorwerpen op hun hoofd
heen en weer. De schaduwen van die dingen vallen door het vuur op de wand waar de mensen
tegenaan kijken, die ook de stemmen weerkaatst van hen die de dingen dragen. Het enige wat de
mensen in hun leven waarnemen, zijn schaduwen en echo’s. Ze zouden deze benoemen en voor
werkelijkheid houden. Als 1 van de geketenden zou bevrijd worden, zou hij zo verkrampt zijn, dat
het alleen al pijnlijk zou zijn om zich om te draaien, en bovendien zou het vuur hrm verblinden. ->
zou compleet in de war zijn en zich terug willen omdraaien naar de realiteit die hij begrijpt -> als
“Het goede kennen is het goede doen” – Plato
“Slecht is de vulgaire minnaar die meer her lichaam liefheeft dan de ziel” – Plato
“Filosofie begint met verwondering” – Plato
Situering
Klassieke filosofie
Athene, 4e eeuw v.Chr. -> aristocratie voelt zich bedreigd
Fresco ‘De school van Athene, Rafaël’ met centrale duo: Plato houdt Timaeus vast (abstract,
metafysisch werk met spirituele inhoud) en wijst naar boven en Aristoteles houdt Ethica vast
en hand wijst naar de grond en voeten stevig op de grond
Eerst toneelschrijver -> invloed Socrates -> zoektocht naar wijsheid -> 35 dialogen -> stichtte
school ‘de Academie’ en werd 81 jaar
Hele westerse filosofie te beschouwen als reeks voetnoten op Plato
De aristocraat Plato verzet zich nog meer dan Socrates tegen sofisten
Zoektocht naar een absolute maat die zich bevindt in een orde boven de mens
Zijn en schijn
De wereld van de vormen
Plato’s vormenleer: alles wat we hier waarnemen is afspiegeling van ‘Ideale’ Vormen of
Ideeën
Deze volmaakte vormen bestaan in de verstandelijk kenbare wereld = eeuwig en
onveranderlijk en puur geestelijk van aard
Daartegenover: de zintuiglijk waarneembare wereld -> dingen hier zijn onvolmaakt, tijdelijk
en beperkt
Vormenwereld is wereld waarin perfecte driehoek en wiskundige stellingen bestaan
Alle objecten, wezens, grote waarden herkennen we als een afspiegeling van het ideale
bv we herkennen een stoel, zelfs indien rare vorm omdat we het archetype stoel herkennen
Plato stelt dat zichtbaar waarneembare wereld en verstandelijke kenbare wereld
‘deelhebben aan elkaar’ -> beschreven in allegorie van de grot
De allegorie van de grot
Opvattingen over kennis in relatie tot de waargenomen wereld
“Stel je een grot voor die met de buitenwereld verbonden is door een gang, zo lang dat er geen
daglicht in de grot valt. Er zit een rij mensen met hun rug naar de ingang, en ze kijken naar de
achterwand van de grot. Ze zijn zo vastgeketend dat ze hun hoofden niet kunnen bewegen en
noch elkaar, noch zichzelf kunnen zien. Ze hebben hun hele leven zo gezeten en kennen niets
anders. Achter hen bevindt zich een laaiend vuur. Tussen hen en dat vuur is een manshoge muur,
en aan de andere kant van die muur lopen mensen met allerhande voorwerpen op hun hoofd
heen en weer. De schaduwen van die dingen vallen door het vuur op de wand waar de mensen
tegenaan kijken, die ook de stemmen weerkaatst van hen die de dingen dragen. Het enige wat de
mensen in hun leven waarnemen, zijn schaduwen en echo’s. Ze zouden deze benoemen en voor
werkelijkheid houden. Als 1 van de geketenden zou bevrijd worden, zou hij zo verkrampt zijn, dat
het alleen al pijnlijk zou zijn om zich om te draaien, en bovendien zou het vuur hrm verblinden. ->
zou compleet in de war zijn en zich terug willen omdraaien naar de realiteit die hij begrijpt -> als
