Samenvatting handboek recht en onderneming

Hoofdstuk I. Begrippen en
algemene regelen
Ondernemingsrecht
= De tak van het recht die de activiteiten van ondernemingen regelt
 Economisch recht
= publiek en privaat recht dat de economische activiteit organiseert met het oog op het
verwezenlijken van een economische ordening en van een economisch sturingsbeleid
- Ordening: een ordelijk en efficiënt economisch verkeer inrichten door het
regelen van een evenwicht tussen bepaalde belangen.
- Sturing: Middelen aangewend om bepaalde economische doeleinden van
conjuncturele aard (vb. prijsbeleid) of structurele aard (vb. mededinging) te
verwezenlijken
 Vennootschapsrecht
= de regels rond de oprichting, de werking en de verheffing van vennootschappen, alsook de
verhouding tussen de verschillende vennoten

VOOR 1 NOVEMBER 2018:
 Handelsrecht
= regelen die specifieke van toepassing waren op de commerciële verrichtingen en op de
handelaars
DOEL: handelstransacties vlotter en eenvoudiger laten verlopen



Handelaar en onderneming
Onderneming art.I.1, 1° WER
Een onderneming is een
 Natuurlijkpersoon; een persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit verricht
VEREISTE: op zelfstandige basis dus geen werknemers en ambtenaren
EN het moet een beroepsactiviteit zijn.
o Economische activiteit (aanbieden goederen- en diensten)
o Duurzaam karakter
 Niet altijd makkelijk om een onderscheid te maken tussen
- Een occasioneel verrichte activiteit
- Een met regelmaat verrichte activiteit
Zaakvoerders?
1. Geen onderneming, want ze oefenen geen eigen economische activiteit uit.
2. Wel onderneming, want ze verrichten een eigen beroepsactiviteit

 Elke rechtspersoon; een persoon die een entiteit opricht en die entiteit komt los van de
oprichters
+ Iedere persoon kan onderneming zijn; het recht herkent u en u bent onderneming
 U bent onderneming, maar men kijkt niet naar uw doelstelling. Ze kijken enkel naar u als
rechtspersoon. (Vb. Koten kopen als investering voor vennootschap)

 Elke andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid


1

, Onderneming als;
o Zij een uitkeringsoogmerk hebben
o Binnen de organisatie zonder rechtspersoonlijkheid feitelijke uitkeringen worden
gedaan aan leden
Onderscheid in uitkering;
 Toekenning van normale voordelen die aan het lidmaatschap zijn verbonden
 Vermomde uitkeringen
Vb. sportvereniging

GEVOLGEN VAN DE VERRUIMING
 Bewijzen en bevoegdheid van de ondernemingsrechtbank hebben een enorm gevolg
Er zijn vele meer ‘mensen’ onderneming dan handelaar omdat
1. Een winstoogmerk niet vereist is
2. De aard van de verrichte (beroeps)activiteit niet van belang is)

AANPASSING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING
 Heeft niet gezorgd voor een uniforme invulling, want
 In sommige boeken wordt nog steeds teruggegrepen naar het ‘oude’ algemene
ondernemingsbegrip
 In een aantal categorieën van regelen worden aangepaste concepten gehanteerd die niet
volledig samenvallen met het algemene ondernemingsbegrip

GEEN ONDERNEMING:
- Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijke die geen een uitkeringsoogmerk, ook geen
uitkeringen uitvoeren
- Publiekrechtelijke rechtspersonen die geen goederen of diensten aanbieden
Vb. overheidsdiensten, ziekenkas
- Publiekrechtelijke
Vb. overheid rechterlijke personen (=gewesten, gemeenschappen, …)



Handelszaak of handelsfonds
BELANGRIJK omdat een onderneming geld nodig heeft (lening; waarborg verplicht).
 Bij een handelszaak kan de handelaar zijn zaak als waarborg geven
WAT? We hebben geen wettelijke definitie van een handelszaak
MAAR we zeggen dat het een geheel van middelen is waarmee een onderneming
 Een onderneming voert/ leidt
 Klanten aantrekt
 Klanten behouden
= een feitelijkheid  men gaat het geval per geval uitmaken
Als ondernemingen transacties gaan maken: omschrijven in het document
Wat als we niets voorzien is: een oude wet uit 1919 die is afgeschaft.
WET VAN 1919: Geheel van de waarde die men omschrijft aan het uithangbord, handelsinrichting, de
merken, het recht op huursale (=huurcontract), meubilair van het magazijn, gereedschappen
(toestellen, … )


NOOIT tot een handelszaak
- Onroerend goed
- Cash geld
- Schulden zijn altijd persoonlijk (als niets anders is overgenomen)

2

, Klanten?? Neen, want je hebt er geen vat op = een res nullius
MAAR in de wet van 1919: cliënteel maakt wel deel uit bedoelt: niet de klanten, maar het niet
concurrentiebeding. Als u uw handelszaak verkoop mag u niet meteen de klanten afwreven.



Bronnen van ondernemingsrecht
Economisch recht  WER: Wetboek van economisch recht  18 boekdelen

Art. II. 1 WER; Het WER bevat het algemeen juridisch kader over economische aangelegenheden die
tot de bevoegdheden van;
- De federale overheid behoren
 Rekening houden met decreten en ordonnanties van gewesten
- Onder voorbehoud van de toepassing van internationale verdragen
= onderscheid maken tussen verschillende categorieën van verdragen;
o Internationale handel te regelen
o Verdragen die uniforme regelen bevatten
o Verdragen die bepalen welke rechter er bevoegd is, en welk recht er moet worden
toegepast
- Het recht van de Europese Unie of van bepalingen in bijzondere wetten

Verschil tussen een verordening en een richtlijn:
Vordering is rechtstreeks van toepassing in het nationale recht van de lidstaten
Richtlijnen moeten door de lidstaten worden omgezet in een intern recht



Algemene beginselen van economische recht
Art. II.2 WER; info over de doelstellingen van het economisch recht
= de vrijheid van ondernemen en de loyaliteit van economische transacties te verzekeren en
een hoog niveau van bescherming van de consument te waarborgen

De 3 doelstellingen;
 Vrijheid van ondernemen
= iedereen is vrij om een economische activiteit naar keuze uit te voeren
MAAR kan beperkt worden door de internationale verdragen
 Bescherming van de eerlijke concurrentie
 Bescherming van de consument



Algemene regelen voor ondernemingen
Bewijs
In het ondernemingsrecht: Bewijs dat u voert tegen een onderneming (andere bewijs voeren)
Je moet altijd eerst bewijzen of het onderneming is of niet
Kan als niet-onderneming en onderneming




3