Aantekeningen kennislijn kwetsbare ouderen

Aantekeningen kennislijn OP8

Week 1

Filmpje geriatrische reuzen

Geriatrische reuzen:

 Intellectuele achteruitgang: dementie, delier, depressie
 Intake: eten en drinken
 Immobiliteit: bewegen en valgevaar
 Intoxicatie: medicatie en polyfarmacie
 Incontinentie: ontlasting en urine
 Communicatie: horen, zien en begrijpen



Filmpje juf Daniëlle delier en dementie

Delier:

 Aandacht- en bewustzijnsstoornis
 Acuut begin
 Hyperactieve delier
o Motorische onrust
o Agitatie
o Rusteloosheid
 Hypoactieve delier
o Bewegingsarmoede
o Verminderde aandacht en interactie
o Apathie
 Kan ook gemengde vorm
 Altijd onderliggende oorzaak, deze ook behandelen



Dementie:

 Geleidelijk progressieve afname van het geheugen, denk-, beoordelings- en leervermogen
 Gaat geleidelijk achteruit, duurt jaren
 Eerst gaat kortetermijngeheugen achteruit, daarna besef van tijd, plaatsen voorwerpen en
mensen herkennen, gedragsverandering, apraxie en psychose



Dementie Delier
Tijd Geleidelijk (maanden/jaren) Acuut (uren/dagen)
Verloop Constant Fluctueert
Bewustzijn Normaal Gedaald
Spraak Woordvindstoornis Onsamenhangend
Psychose Soms: paranoïde wanen Visuele hallucinaties
Behandeling Geen Onderliggende oorzaak



1

,College geriatrie - geneeskunde

Gerontologie: normale veroudering + gevolgen

Geriatrie: geneeskunde gericht op ziekten die samenhangen met veroudering (multipathologie: vaak
verschillende ziekten/aandoeningen/factoren)

 Geriatrische patiënten zijn meestal oud, lang niet alle oudere patiënten zijn geriatrisch



Functionele veroudering

 Afname prestatievermogen organen
 Afname belastbaarheid
 Stofwisseling daalt
 Homeostase moeilijker te handhaven, bijvoorbeeld lichaamstemperatuur
 Immuunsysteem
 24-uurs ritmiek verandert, slaappatroon
 Seksuologische veranderingen



Bij ouderen is er vaak vermindering van functie-reserve, waardoor eerder ontregeling (lichamelijk,
psychisch en sociaal)



De 5 I’s:

 Immobiliteit
 Instabiliteit
 Incontinentie
 Intellectuele achteruitgang
 Iatrogene nevenwerkingen van medicijnen



Bedreigende factoren:

 Immobiliteit en bedlegerigheid (o.a. decubitus, cardiovasculair *, obstipatie, mictieproblemen,
sensore deprivatie)
 Slechte voeding, dehydratie, gewichtsverlies
 Roken, alcohol en overgewicht
 Ongevallen
 Onderkoeling
 Eenzaamheid
 Gebrekkige alarmering




Belangrijkste afwijkingen bij ouderen:

2

,  Gevolgen van arteriosclerose: coronairlijden, hartfalen, perifere arteriële insufficiëntie, CVA
 Artrose van de wervelkolom, heupen en knieën met pijn, slechte mobiliteit, daardoor
spierzwakte en afhankelijkheid
 Osteoporose, vooral bij vrouwen, met verhoogde kans op fracturen, rugpijn en soms
verminderde longfunctie door ingezakte wervels met verkorting van de thorax
 Glucose-intolerantie/ DM type 2
 COPD
 Infecties van luchtwegen of urinewegen
 Afwijkingen van het maag-darmkanaal
 Slechte visus en gehoor (sociale handicap!)
 Neurologische aandoeningen: CVA, ziekte van Parkinson, polyneuropathie,
evenwichtsstoornissen, VALLEN
 Delier, dementie en depressie



Ouderen meestal gevoeliger voor medicijnen door:

 Gevoeliger receptoren
 Aantal receptoren is veranderd
 Veranderde verhouding spieren, water/vet
 Geringere eiwitbinding
 Afname nierfunctie
 Afname leverfunctie
 Meerdere medicijnen tegelijk  interacties, bijwerkingen, onjuist gebruik



Geneesmiddelen bij ouderen

 Stellen van prioriteiten, niet alle klachten medicamenteus behandelen
 Indien toch geneesmiddelen:
o Goede coördinatie verschillende artsen (HA)
o Zo min mogelijk
o Zo kort mogelijk
o Doseringsschema simpel, goede instructie
o Gemakkelijk toe te dienen
o “Pillendoos”, evt. Naaste familie inschakelen
o Effecten evalueren!




3

, Viscositeit: stroperigheid van het bloed



College klinisch redeneren: diagnostisch en etiologisch

Belang en voor deel verpleegkundige diagnoses:

 Zorg wordt afgestemd op zorgvrager
 Beschrijven het onafhankelijke deel van verpleegkundige verantwoordelijkheid
 Bevorderen autonomie van verpleegkundige
 Een effectief hulpmiddel voor communicatie
 Helpen parameters voor anamnese vast te stellen



Klinisch oordeel

 Etiologisch redeneren
 Diagnostisch redeneren
o Analyseren
 Cognitieve vaardigheid waarbij je informatie opdeelt en de relatie tussen de
delen vaststelt
 Stap 1: begrijp wat gezegd wordt
 Stap 2: bepaal of je het eens of oneens bent
 Stap 3: beargumenteer waarom je het eens of oneens bent
o Synthetiseren
 Dingen samenvoegen om iets nieuws te vormen
 Stap 1: cluster de aanwijzingen
 Stap 2: gebruik je kennis om de geclusterde gegevens te verklaren
 Stap 3: een betekenisvol geheel: de verpleegkundige diagnose



4