Femke Peeters
2A.222
DEONTOLOGIE
Samenvatting semester 1
Bachelor in de Orthopedagogie
2021-2022
Femke Peeters
,Femke Peeters
2A.222
Inhoud
Inleiding
Communicatieve rationaliteit.................................................................................................................. 4
Sociologische kijk: oriëntatie in de breedte ........................................................................................ 4
Consequentialistische argumenten ................................................................................................. 5
Juridische kijk: oriëntatie in de hoogte ............................................................................................... 5
Deontologische argumenten ........................................................................................................... 6
Ethische kijk: oriëntatie in de diepte ................................................................................................... 6
Zorgethische argumenten ............................................................................................................... 7
En finaal en route: de wegenkaart .................................................................................................. 8
Samenvattende kader: communicatieve rationaliteit ............................................................................ 9
1. PRIVACY EN VRIJHEID
Inleiding ................................................................................................................................................. 10
Oorsprong en wettelijke verankering.................................................................................................... 10
Juridische kijk ........................................................................................................................................ 12
Privacy als mensenrecht .................................................................................................................... 12
Dimensies van privacy ....................................................................................................................... 15
Belgische privacywetgeving .............................................................................................................. 16
De GDPR ............................................................................................................................................ 17
Beginselen van gegevensverwerking ............................................................................................ 17
Rechten en plichten....................................................................................................................... 19
Principieel verwerkingsverbod ...................................................................................................... 20
Geïnformeerde toestemming............................................................................................................ 21
Handelings- en wilsbekwaam ........................................................................................................ 23
Grenzen aan autonomie? .............................................................................................................. 24
Andere onderbouwende wetten........................................................................................................... 25
Beeldmateriaal .................................................................................................................................. 25
(Bewakings)camerawetgeving....................................................................................................... 25
Privacyvrijheid ....................................................................................................................................... 27
Privacy als breed en radicaal concept ............................................................................................... 27
De emancipatorische kracht van privacy .......................................................................................... 29
Conclusie ............................................................................................................................................... 29
1
,Femke Peeters
2A.222
2. DISCRETIE EN VERTROUWEN
Inleiding ................................................................................................................................................. 30
Discretieplicht en ambtsgeheim............................................................................................................ 31
Discretieplicht................................................................................................................................ 31
Ambtsgeheim of ambtelijke discretieplicht .................................................................................. 32
Spreekplicht ....................................................................................................................................... 33
Gevolgen van een schending ............................................................................................................. 34
Vergelijking ............................................................................................................................................ 34
Beroepsgeheim (art. 458 SW) ............................................................................................................... 35
“alle … personen die kennis dragen van geheimen die hun zijn toevertrouwd” .............................. 36
Noodzakelijke vertrouwensfunctie ............................................................................................... 36
Toevertrouwde geheimen ............................................................................................................. 37
“uit hoofde van beroep” ................................................................................................................... 38
De maatschappelijke relevantie van beroepsgeheim ................................................................... 40
“uit hoofde van staat” ....................................................................................................................... 41
“… en deze (geheimen) bekendmaken … worden gestraft …” .......................................................... 43
Bekendmaking ............................................................................................................................... 43
Absolute interpretatie als voorwaarde voor een discretionaire ruimte ........................................... 44
Wettelijke uitzonderingen op het beroepsgeheim ............................................................................... 46
Zwijgrecht / spreekrecht ................................................................................................................... 47
Spreekrecht ....................................................................................................................................... 47
Noodtoestand................................................................................................................................ 47
Spreekrecht - Artikel 458bis SW .................................................................................................... 49
Spreekrecht - Artikel 458ter SW .................................................................................................... 51
Spreekrecht - 458quater SW ......................................................................................................... 52
Spreekplicht ....................................................................................................................................... 53
Ambtelijke en private aangifteplicht (art. 29 en 30 Wb SV) .......................................................... 53
Schuldig hulpverzuim (art. 422bis) ................................................................................................ 56
Functionele invullingen van het beroepsgeheim bij samenwerking..................................................... 57
Samenwerking als realiteit ................................................................................................................ 58
Verschillende samenwerkingen in het werkveld .......................................................................... 58
Gedeeld beroepsgeheim ................................................................................................................... 59
Gezamenlijk beroepsgeheim ............................................................................................................. 60
Bedenkingen gedeeld en gezamenlijk beroepsgeheim ..................................................................... 61
2
, Femke Peeters
2A.222
Instemming van de cliënt .................................................................................................................. 61
Noodzaak: absolute interpretatie van beroepsgeheim .................................................................... 62
Discretieplicht en/of beroepsgeheim? .................................................................................................. 62
Discretieplicht en/of beroepsgeheim – vier scenario’s..................................................................... 64
Een persoon is zowel onderworpen aan beroepsgeheim als aan discretieplicht ......................... 64
Een persoon is onderworpen aan beroepsgeheim, maar niet aan discretieplicht ....................... 64
Een persoon is niet onderworpen aan beroepsgeheim, wel aan discretieplicht .......................... 64
Een persoon is niet onderworpen aan beroepsgeheim of discretieplicht .................................... 65
3
2A.222
DEONTOLOGIE
Samenvatting semester 1
Bachelor in de Orthopedagogie
2021-2022
Femke Peeters
,Femke Peeters
2A.222
Inhoud
Inleiding
Communicatieve rationaliteit.................................................................................................................. 4
Sociologische kijk: oriëntatie in de breedte ........................................................................................ 4
Consequentialistische argumenten ................................................................................................. 5
Juridische kijk: oriëntatie in de hoogte ............................................................................................... 5
Deontologische argumenten ........................................................................................................... 6
Ethische kijk: oriëntatie in de diepte ................................................................................................... 6
Zorgethische argumenten ............................................................................................................... 7
En finaal en route: de wegenkaart .................................................................................................. 8
Samenvattende kader: communicatieve rationaliteit ............................................................................ 9
1. PRIVACY EN VRIJHEID
Inleiding ................................................................................................................................................. 10
Oorsprong en wettelijke verankering.................................................................................................... 10
Juridische kijk ........................................................................................................................................ 12
Privacy als mensenrecht .................................................................................................................... 12
Dimensies van privacy ....................................................................................................................... 15
Belgische privacywetgeving .............................................................................................................. 16
De GDPR ............................................................................................................................................ 17
Beginselen van gegevensverwerking ............................................................................................ 17
Rechten en plichten....................................................................................................................... 19
Principieel verwerkingsverbod ...................................................................................................... 20
Geïnformeerde toestemming............................................................................................................ 21
Handelings- en wilsbekwaam ........................................................................................................ 23
Grenzen aan autonomie? .............................................................................................................. 24
Andere onderbouwende wetten........................................................................................................... 25
Beeldmateriaal .................................................................................................................................. 25
(Bewakings)camerawetgeving....................................................................................................... 25
Privacyvrijheid ....................................................................................................................................... 27
Privacy als breed en radicaal concept ............................................................................................... 27
De emancipatorische kracht van privacy .......................................................................................... 29
Conclusie ............................................................................................................................................... 29
1
,Femke Peeters
2A.222
2. DISCRETIE EN VERTROUWEN
Inleiding ................................................................................................................................................. 30
Discretieplicht en ambtsgeheim............................................................................................................ 31
Discretieplicht................................................................................................................................ 31
Ambtsgeheim of ambtelijke discretieplicht .................................................................................. 32
Spreekplicht ....................................................................................................................................... 33
Gevolgen van een schending ............................................................................................................. 34
Vergelijking ............................................................................................................................................ 34
Beroepsgeheim (art. 458 SW) ............................................................................................................... 35
“alle … personen die kennis dragen van geheimen die hun zijn toevertrouwd” .............................. 36
Noodzakelijke vertrouwensfunctie ............................................................................................... 36
Toevertrouwde geheimen ............................................................................................................. 37
“uit hoofde van beroep” ................................................................................................................... 38
De maatschappelijke relevantie van beroepsgeheim ................................................................... 40
“uit hoofde van staat” ....................................................................................................................... 41
“… en deze (geheimen) bekendmaken … worden gestraft …” .......................................................... 43
Bekendmaking ............................................................................................................................... 43
Absolute interpretatie als voorwaarde voor een discretionaire ruimte ........................................... 44
Wettelijke uitzonderingen op het beroepsgeheim ............................................................................... 46
Zwijgrecht / spreekrecht ................................................................................................................... 47
Spreekrecht ....................................................................................................................................... 47
Noodtoestand................................................................................................................................ 47
Spreekrecht - Artikel 458bis SW .................................................................................................... 49
Spreekrecht - Artikel 458ter SW .................................................................................................... 51
Spreekrecht - 458quater SW ......................................................................................................... 52
Spreekplicht ....................................................................................................................................... 53
Ambtelijke en private aangifteplicht (art. 29 en 30 Wb SV) .......................................................... 53
Schuldig hulpverzuim (art. 422bis) ................................................................................................ 56
Functionele invullingen van het beroepsgeheim bij samenwerking..................................................... 57
Samenwerking als realiteit ................................................................................................................ 58
Verschillende samenwerkingen in het werkveld .......................................................................... 58
Gedeeld beroepsgeheim ................................................................................................................... 59
Gezamenlijk beroepsgeheim ............................................................................................................. 60
Bedenkingen gedeeld en gezamenlijk beroepsgeheim ..................................................................... 61
2
, Femke Peeters
2A.222
Instemming van de cliënt .................................................................................................................. 61
Noodzaak: absolute interpretatie van beroepsgeheim .................................................................... 62
Discretieplicht en/of beroepsgeheim? .................................................................................................. 62
Discretieplicht en/of beroepsgeheim – vier scenario’s..................................................................... 64
Een persoon is zowel onderworpen aan beroepsgeheim als aan discretieplicht ......................... 64
Een persoon is onderworpen aan beroepsgeheim, maar niet aan discretieplicht ....................... 64
Een persoon is niet onderworpen aan beroepsgeheim, wel aan discretieplicht .......................... 64
Een persoon is niet onderworpen aan beroepsgeheim of discretieplicht .................................... 65
3
