Samenvatting tekst Janssens uit de reader van internationale en Europese criminele politiek

Tekst Janssens ‘Het beginsel van wederzijdse erkenning in de interne markt van de EU
en de justitiële strafrechtelijke samenwerking in de EU. Een analyse vanuit een
beleidsoverschrijdende benadering’

1. Inleiding
- Het beginsel van wederzijdse erkenning komt tegemoet aan de problematiek van de
diversiteit van wetgeving in de verschillende lidstaten
- Impliceert dat de buitenlandse norm erkend wordt als gelijkwaardig aan de eigen
nationale norm1 <-> anders dan bij harmonisatie, waarbij gezamenlijke Europese
normen ontwikkeld worden
- Voorbeelden
 Overlevering van 17 jarige Pool die Joe Van Holsbeeck doodstak voor mp3
 Wikileaksoprichter Julian Assange door Britse overheid al dan niet overgeleverd
zou worden aan Zweden
 Spaanse komkommers besmet met bacterie die in Duitsland slachtoffers gemaakt
zouden hebben
 Poolse loodgieter en bewuste dienstenrichtlijn

2. Methodologisch kader
A. Probleemstelling
- De afwezigheid van een duidelijke definitie van het beginsel van wederzijdse
erkenning (gebruikte terminologie)
- De bedrieglijke eenvoud van het beginsel van wederzijdse erkenning (verhouding
wederzijdse erkenning (regel) en rechtvaardigingsgronden (uitzondering))
- De expansieve aard van het beginsel van wederzijdse erkenning: twee onderscheiden
rechtsdomeinen, één overkoepelend beginsel?

B. Onderzoeksvragen: Of en in welke mate het beginsel van wederzijdse erkenning zoals
het ontwikkeld werd in de context van de interne markt, toegepast kan worden in de
context van de JSS en of een dergelijke beleidsoverschrijdende toepassing van het
beginsel al dan niet wenselijk is

C. Werkdefinitie: het beginsel van wederzijdse erkenning vereist dat, ondanks bestaande
verschillen in nationale wetgevingen in de EU, een bevoegde overheid in lidstaat B er
in principe toe gehouden is om voorwerpen, activiteiten en beslissingen die in
overeenstemming zijn met het rechtskader van lidstaat A zijn tot stand gekomen, te
erkennen als gelijkwaardig aan voorwerpen, activiteiten en beslissingen uit lidstaat B
en om hieraan bepaalde rechtsgevolgen te verbinden, tenzij er een weigeringsgrond
voorhanden is.

3. Onderzoeksresultaten
A. Het beginsel van wederzijdse erkenning als een beleidsoverschrijdend instrument van
integratie voor de EU-rechtsorde
- Ondanks uiteenlopende aard van doelstellingen de wederzijdse erkenning in beide
domeinen aanwezig

1
Wederzijdse erkenning is een beginsel dat van toepassing is op het vrije verkeer van goederen. Als er geen
geharmoniseerde voorschriften op EU-niveau bestaan, mogen producten die in een lidstaat rechtmatig in de
handel worden gebracht, in een andere lidstaat worden verkocht, ongeacht of de producten voldoen aan de
nationale technische voorschriften van de betrokken lidstaten

1

, - Ondanks de bijzondere aard van het strafrecht de toepassing van dit beginsel in beide
contexten gerechtvaardigd is

B. Een beleidsoverschrijdend mechanisme dat de test van de interne markt doorstaat
- Voorwerp: meer impliciete voorwerpen van wederzijdse erkenning brengen dus een
belangrijk gemeenschappelijk kenmerk tussen beide contexten, namelijk de
hoofdzakelijk publiekrechtelijke aard van het voorwerp
- De actoren:
 Actoren die mechanisme toepassen
 De natuurlijke personen en rechtspersonen die het op gang brengen of ondergaan
- Het mechanisme
 Wederzijdse erkenning impliceert geen onvoorwaardelijk overwicht voor de
wetgeving van het land van oorsprong en komt evenmin neer op het uitsluitend
doorvoeren van een equivalentietest tussen de wetgeving in de betrokken lidstaten
 = een beginsel dat een gedeeltelijke overdracht van bevoegdheden tussen lidstaten
inhoudt
o Deze bevoegdheidsoverdracht = binnen het nationale grondgebied gevolg
wordt gegeven aan buitenlandse beslissingen en dat de bevoegde
overheden op grond daarvan hetzij iets doen (bv. tenuitvoerlegging), hetzij
iets niet doen (bv. ne bis in idem), tenzij er een weigeringsgrond kan
worden ingeroepen
 Gevestigde rechtspraak interne markt kan zeer bruikbaar zijn gezien de jonge
leeftijd van de JSS
- De kenmerken
 Veelzijdig: als een modus operandi voor de EU in economische en niet-
economische bevoegdheidsdomeinen + niet enkel ontwikkeld in rechtspraak, maar
ook succesvol als wetgevingsinstrument
 Functioneel/teleologisch: geen doelstelling is op zich, maar een middel om de
doelstelling te bereiken, namelijk de interne markt en de RVVR.
(balanceringsoefeningen)
 Flexibel
o Beperkte of uitgebreide plicht van wederzijdse erkenning op grond van
doelstellingen en met inachtneming van bepaalde evoluties binnen lidstaten
of op EU niveau
o Harmonisatiema, equivalentiebepalingen, regels mbt
bevoegdheidsverdeling en weigeringsgronden geen onvoorwaardelijke
vereisten zijn voor de toepassing van het beginsel, maar elementen die
sterk kunnen functioneren tussen de verschillende instrumenten onderling
 Niet-automatisch
o De weigeringsgronden
o De controlemarge waarover lidstaat van ontvangst beschikt
o De toepassing van dit beginsel in overeenstemming moet zijn met de
doelstelling die aan de toepasselijke EU-wetgeving ten grondslag ligt

C. Beleidsoverschreidende oplossingen om de werkbaarheid van het beginsel van
wederzijdse erkenning te bevorderen
- Veel gelijkenissen tussen de twee onderzochte domeinen  een succesvolle
toepassing van het beginsel in beide contexten in grote mate afhankelijk is van zes
factoren:


2