Discretie en
vertrouwen
Deel 2
39
, 5. Discretie en vertrouwen
5.1 Inleiding
Privacy geeft controle
• Geeft controle over onze keuzes
• Biedt private ruimte voor menselijke ontplooiing
Mediawijsheid
• Belangrijk voor hulpverlener als cliënt : inzetten op gebruik en begrip van digitale
media
Absolute interpretatie van beroepsgeheim
• Vertrekpunt : je moet zwijgen
→ In vertrouwen werken met cliënt
→ Betrouwbaar zijn voor cliënt
Discretionaire ruimte
• Handelings- en beslissingsruimte waar je in samenspraak met cliënt kan overwegen
en handelen
• Hier geven we waarde van discretie invulling – ruimte waar je kan nadenken
Discretie neemt 4 normen aan
1. Bescheidenheid
- Verhaal van cliënt staat centraal
- Hulpverlener vertelt niet eender wat in hem opkomt
2. Nieuwsgierigheid
- Niet toegeven aan nieuwsgierigheid of wil tot weten
3. Vertrouwen
- Wat je te weten komt vertel je niet door aan derden
4. Watchful waiting
- Het is niet omdat je iets kan doen dat je het moet doen
- Om te observeren en wachten is een ruimte noodzakelijk waarin sociaal
professional kan overwegen en beslissen
• Beroepsgeheim stelt noodzakelijk vertrouwen centraal en vormt een essentieel
juridisch kader voor hulpverleners
40
, 5.2 Discretieplicht en ambtsgeheim
Discretieplicht
= verplichting om bij het uitoefenen van een functie of een ambt geen gegevens vrij te
geven aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn en er kennis van te nemen
• Je mag geen zaken verkregen binnen je functie die vertrouwelijk zijn doorgeven aan
derden die daar geen recht toe hebben
Ambtsgeheim
= een algemene gedragsnorm die ambtenaren verbiedt om op eigen initiatief
mededelingen te doen over zaken die zij tijdens hun ambt vernomen hebben en waarvan
de openbaarmaking niet uitdrukkelijk toegelaten of voorgeschreven is
Wanneer geldt discretieplicht ?
• Voor alle informatie die niet bedoeld is bekend te maken buiten de dienst of
organisatie
→ Wordt niet herleid tot één wettelijke bepaling maar is een gemeenschappelijke
noemer voor allerhande verplichtingen die door de overheid,
beroepsorganisaties of particulieren worden opgelegd
• Kan zeer ruim worden afgedwongen
→ Via een wet, deontologische code, arbeidsreglement of contractuele
overeenkomst
Categorieën binnen de discretieplicht
1. Werknemers
- Via wettelijke bepaling artikel 17 : wet betreffende arbeidsovereenkomsten
- Iedereen tewerkgesteld via een arbeidsovereenkomst is onderworpen aan DP
- Kan ook worden opgemaakt in arbeidsreglement of deontologische codes
2. Ambtenaren
- Houden aan ambtsgeheim afhankelijk van hun statuut
- Moeten deontologische codes voor ambtenaren, politiediensten,
jeugdwerkers,… volgen
3. Vrijwilligers en stagiairs
- Discretieplicht opgenomen in contractuele verplichting
4. Zelfstandigen
- Discretieplicht via deontologische code (vb : sociaal tolken) of
vertrouwelijkheidsclausules
41
, 4 vormen van discretie bij sociale professionals
1. bescheidenheid
- gereserveerd over jezelf
2. grenzen aan nieuwsgierigheid
- wil tot weten
- link met privacy
3. niet doorvertellen
- link met discretieplicht/ambtsgeheim/beroepsgeheim
4. watchtful waiting
- het is niet omdat je iets kan doen dat je dat ook moet doen
een (voorlopige) vergelijking
42
vertrouwen
Deel 2
39
, 5. Discretie en vertrouwen
5.1 Inleiding
Privacy geeft controle
• Geeft controle over onze keuzes
• Biedt private ruimte voor menselijke ontplooiing
Mediawijsheid
• Belangrijk voor hulpverlener als cliënt : inzetten op gebruik en begrip van digitale
media
Absolute interpretatie van beroepsgeheim
• Vertrekpunt : je moet zwijgen
→ In vertrouwen werken met cliënt
→ Betrouwbaar zijn voor cliënt
Discretionaire ruimte
• Handelings- en beslissingsruimte waar je in samenspraak met cliënt kan overwegen
en handelen
• Hier geven we waarde van discretie invulling – ruimte waar je kan nadenken
Discretie neemt 4 normen aan
1. Bescheidenheid
- Verhaal van cliënt staat centraal
- Hulpverlener vertelt niet eender wat in hem opkomt
2. Nieuwsgierigheid
- Niet toegeven aan nieuwsgierigheid of wil tot weten
3. Vertrouwen
- Wat je te weten komt vertel je niet door aan derden
4. Watchful waiting
- Het is niet omdat je iets kan doen dat je het moet doen
- Om te observeren en wachten is een ruimte noodzakelijk waarin sociaal
professional kan overwegen en beslissen
• Beroepsgeheim stelt noodzakelijk vertrouwen centraal en vormt een essentieel
juridisch kader voor hulpverleners
40
, 5.2 Discretieplicht en ambtsgeheim
Discretieplicht
= verplichting om bij het uitoefenen van een functie of een ambt geen gegevens vrij te
geven aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn en er kennis van te nemen
• Je mag geen zaken verkregen binnen je functie die vertrouwelijk zijn doorgeven aan
derden die daar geen recht toe hebben
Ambtsgeheim
= een algemene gedragsnorm die ambtenaren verbiedt om op eigen initiatief
mededelingen te doen over zaken die zij tijdens hun ambt vernomen hebben en waarvan
de openbaarmaking niet uitdrukkelijk toegelaten of voorgeschreven is
Wanneer geldt discretieplicht ?
• Voor alle informatie die niet bedoeld is bekend te maken buiten de dienst of
organisatie
→ Wordt niet herleid tot één wettelijke bepaling maar is een gemeenschappelijke
noemer voor allerhande verplichtingen die door de overheid,
beroepsorganisaties of particulieren worden opgelegd
• Kan zeer ruim worden afgedwongen
→ Via een wet, deontologische code, arbeidsreglement of contractuele
overeenkomst
Categorieën binnen de discretieplicht
1. Werknemers
- Via wettelijke bepaling artikel 17 : wet betreffende arbeidsovereenkomsten
- Iedereen tewerkgesteld via een arbeidsovereenkomst is onderworpen aan DP
- Kan ook worden opgemaakt in arbeidsreglement of deontologische codes
2. Ambtenaren
- Houden aan ambtsgeheim afhankelijk van hun statuut
- Moeten deontologische codes voor ambtenaren, politiediensten,
jeugdwerkers,… volgen
3. Vrijwilligers en stagiairs
- Discretieplicht opgenomen in contractuele verplichting
4. Zelfstandigen
- Discretieplicht via deontologische code (vb : sociaal tolken) of
vertrouwelijkheidsclausules
41
, 4 vormen van discretie bij sociale professionals
1. bescheidenheid
- gereserveerd over jezelf
2. grenzen aan nieuwsgierigheid
- wil tot weten
- link met privacy
3. niet doorvertellen
- link met discretieplicht/ambtsgeheim/beroepsgeheim
4. watchtful waiting
- het is niet omdat je iets kan doen dat je dat ook moet doen
een (voorlopige) vergelijking
42
