Doelstellingen BLT01 blok A

Veilige werking van
Basislaboratiumapparatuur deel
2c1
1. Grootheden en eenheden
1.1 De student geeft de grootgrondheden en eenheden van
het SI-eenheidsstelsel en de belangrijkste afgeleide grootheden
en eenheden.

 Grootgrondheden en eenheden van het SI-eenheidsstelsel
Grootheid Symbool Eenheid Afkorting
Lengte l meter m
Massa m kilogram kg
Tijd t seconde s
Temperatuur T kelvin K
Elektrische I ampère A
stroomsterkte
Hoeveelheid stof n mol mol

Lichtsterkte Iv candela cd

 Afgeleide grootheden en eenheden




1
Veiligwerken in een biomedisch lab blok A

, m²

Oppervlakte Pa (N/m²)
m
m³ Druk
Lengte
Volume
J (N.m)
kg m/s
Arbeid / Energie
Massa Snelheid

m/s²

s Versnelling
N (kg.m/s²)
Tijd
Kracht

W (J/s)

Vermogen
A C = A.s V (J/C)

Elektrische Elektrische Elektrische
stroomsterkte lading spanning




 (V/A)

Elektrische
weerstand
T (N/A . m)

Magnetische
inductie


1.2 De student kent de regels om te rekenen met significante
cijfers
 Significante cijfers = cijfers die in een tel- of meetresultaat betekenis hebben.
 Telresultaat = geeft een aantal weer na een telling.  Worden nooit voorzien van
eenheid
 Meetresultaat = geeft waarde-aantal weer bekomen door meting met meettoestel 
worden steeds voorzien van een eenheid
 Aantal significante cijfers  bepaald door nauwkeurigheid
o 21 mm  2 SC en 1mm nauwkeurig
o 21,3 mm  3 SC en 0,1 mm nauwkeurig
o 0,060 g  2 SC en 1 mg nauwkeurig
 Optellen en aftrekken bepaalt het meetresultaat bekomen met het minst
nauwkeurig meettoestel het aantal SG van het eindresultaat
- Voorbeeld: 7,33 mm – 2,4 mm = (4,93 mm) = 4,9 mm
 Voor vermenigvuldigingen en delingen bepaalt het meetresultaat met het minst
aantal beduidende cijfers het aantal SG van het eindresultaat
- Voorbeeld: 6010 m * 0,07 m = (420,7 m2) = 4.102 m2
 Afronden:
- 1 cijfer verder gekeken
o Tot en met 4 naar beneden
o Vanaf 5 naar boven
- Enkel einduitkomst afgerond, tussentijds niet



2
Veiligwerken in een biomedisch lab blok A

, - Wiskundig getal telt nooit meet in het bepalen van het aantal SG (zonder
eenheid)
 Eindresultaat:
- Juiste aantal SG hebben
- Juiste eenheid (kan dimensieloos zijn)

1.3 De student maakt gebruik van de wiskundige
berekeningen om het verband tussen grootheden te bepalen
 De onafhankelijke en afhankelijke veranderlijke staan in verband via formule
- Onafhankelijke veranderlijke = gegeven of vrij te kiezen grootheid
o Kunnen meerdere zijn
o X-as
- Afhankelijke veranderlijke = de gemeten of voorspelde grootheid
o Slechts 1
o Y-as
 Recht evenredig en lineair verband tussen grootheden
- Recht evenredig verband: y = a * x (a = evenredigheidsfactor/ richtingscoëfficiënt)
o Rechte door de oorsprong
- Lineair verband: y = a*x+b (a = richtingscoëfficiënt & b = beginwaarde)
o rechte niet door de oorspong
 Omgekeerd evenredig verband y= a/x
- Deel van hyperbool

1.4 De student maakt gebruik van figuren om het verband
tussen grootheden te bepalen

Voorvoegsel Symbool Factor
Mega- M 106
Kilo- k 103
Hecto- h 102
Deca- da 101
Deci- d 10-1
Centi- c 10-2
Milli- m 10-3
Micro- µ 10-6
Nano- n 10-9


2. Foutentheorie
2.1 De student geeft de regels weer voor het bepalen van de
absolute fout van een meetinstrument, fysische of wiskunde
constante, een reeks waarnemingen kleiner of gelijk aan vijf en
een waarde afgeleid uit een tabel

 Absolute fout van het meetinstrument

3
Veiligwerken in een biomedisch lab blok A

, o Wanneer er slechts één meting wordt uitgevoerd.
o Door gemiddelde van meting te nemen, wordt de werkelijke waarde beter
benaderd, maar AF blijft ongewijzigd
 Absolute of relatieve fout van de fysische constante
o Fysische constanten = resultaat van (meerdere) metingen  niet foutloos
o Goede tabellen publiceren de waarde van de constante samen met de
absolute of relatieve fout van de fysische constante
o Indien fout van fysische constante niet gekend is  AF = ½ van de eenheid
van het minst beduidende cijfers
 Absolute fout op wiskunde constanten
o Verschilt van fysische constanten
o Kan als foutloos worden beschouwd
 Absolute fout op een reeks waarnemingen kleiner of gelijk aan vijf
o Methode van de grootste fout
o Voor elke meetwaarde wordt de absolute fout en het absoluut verschillen
tussen de meting en het rekenkundig gemiddelde bepaald
o Per meting wordt de grootste fout (AF/ absoluut verschil) weerhouden en
wordt de gemiddelde grootste fout voor alle waarnemingen berekend.
o Gemiddelde grootste fout is de absolute fout op het gemiddelde
 Absolute fout op waarden uit tabellen
o Afhankelijk van de al dan niet aanwezigheid van de waarde in de tabel
 Waarde in tabel  AF = ½ van de afstand tussen de grenzen, zijnde de
onder- en bovenliggende waarde
 Niet in tabel  AF zoals hierboven, maar wordt de waarde door
interpolatie geschat
2.2 De student beschrijft het verschil tussen een relatieve en
absolute fout

 Absolute fout (AF)  toont de afwijking van de bovenste en onderste grenswaarde
ten opzichte van de meting; de grootste afwijking die kan bestaan tussen de gemeten
en werkelijke waarde
 Relatieve fout (RF)  toont hoe de fout in relatie staat tot de meting door de
absolute fout te delen door de meting

2.3 De student geeft de regels weer voor het berekenen van
de absolute fout

- Een nul kan zinvol zijn als laatste cijfer: bijvoorbeeld: 17,20 +/- 0,01 cm
- De waarde en de absolute fout moeten op elkaar afgestemd zijn:
o een AF van 5 cm op een meting van 25,25 cm kan niet
o een AF van 0,5 cm op een meting van 375,2 cm kan wel
o de waarde mag worden afgerond volgens de regels van de kunst
 minst beduidende cijfers < 5 laten vallen
 minst beduidende cijfers ≥ 5 verhogen de hogere decimalen met 1



4
Veiligwerken in een biomedisch lab blok A