H7 Interventie bij leerproblemen
Teksten behorend bij dit hoofdstuk:
Ghesquière, P. & Hellinckx, W. (2018). Als leren pijn doet. Kinderen met een leerstoornis opvoeden
en begeleiden. Leuven: Acco Hoofdstuk 4
Inhoudsopgave
1 Pedagogische begeleiding van gezin en school....................................................................................2
2 Taakgerichte leerhulp..........................................................................................................................3
2.1 Opbouw van leerhulp...................................................................................................................3
2.1.1 ZOOM IN: Behandeling of remediëring - algemeen...............................................................3
2.1.2 ZOOM OUT: Algemene hulpmaatregelen (redicodis)............................................................6
2.1.3 ZOOM IN AGAIN: Behandeling of remediëring -inhoudspecifiek...........................................8
2.2 Aspecten van leerhulp (aanpak)...................................................................................................9
2.2.1 Criteria voor goede leerhulp..................................................................................................9
2.2.2 Wie biedt de hulp?.................................................................................................................9
2.2.3 Dwaalwegen........................................................................................................................11
3 Aanvullende behandelingen..............................................................................................................16
Vorige HS was diagnostiek: assessment
Dit HS is Interventie: begeleiding breed concept: niet alleen technische, orthodidactische
interventies, maar ook visie op aanpak en ondersteuning in de brede zin
Pedagogische begeleiding van school én gezin
o Dus in ons geval: leerkrachten en ouders ook ondersteunen, maar op pedagogisch
vlak
Taakgerichte leerhulp (behandeling of remediëring)
o = technisch, orthodidactisch niveau
o Is ingebed in die pedagogische begeleiding
Aanvullende behandelingen
=> probeer deze begrippen op de juiste manier te gebruiken
Belangrijk: verschil sticordi redicodis: grosso modo zelfde dingen, alleen andere volgorde (nu nieuwe,
nl redicodis) maar nog altijd niet optimaal volgens prof: vindt diff belangrijk als eerste stap
1
,1 Pedagogische begeleiding van gezin en school
Taakgerichte leerhulp in beste geval ingebed in ruimere omgeving pedagogische begeleiding gezin
en school
=> opdat leerhulp best mogelijke effect heeft, dan ook oog hebben voor andere zaken
~ orthopedagogische invalshoek: niet alleen taakgerichte diagnostiek, ook sociaal-emotioneel
functioneren, hoe ouders met situaties omgaan, ook onderwijscontext
=> zaken die breed geïnventariseerd in diagnostiek, was niet voor niets: was relevant voor
begeleiding
Hulp bij onderkennen en aanvaarden leerprobleem door kind en door ouders
o vrede nemen met wat er aan de hand is, ook niet erger maken dan het is
o als ouder: toch voor een stuk een rouwproces: elke ouder heeft dromen en
verwachtingen voor kind, en leerproces zit daar NIET bij: toch een beetje
teleurstelling
o => aanvaarding en verwerking als hulpverleners oog voor hebben
Bijdragen aan herstel van het gewone leven
o kijken of moeten bijsturen in het ‘leven’ in de opvoedings- en onderwijscontext
o Sommige ouders: heel erg ingezet op begeleiden bij huiswerk: willen heel veel
helpen, maar evenwicht dan niet meer gezond
o => helpen bij ‘normaliseren van gezin’
o Eg spitsuur school weer ontspannen, ouder moet geen tweede leerkracht zijn
o => gezinsdynamiek bijsturen
Ook opvoedproces bijsturen
Ook bijsturen van onderwijsleerproces
o Wat kunnen leerkracht en zorgleerkracht doen bij bijsturing
o => hoe omgeving zo goed mogelijk op afstemmen? Adaptief onderwijs: geen
eenheidsworst, ~sticordi maatregelen
2
, 2 Taakgerichte leerhulp
= orthodidactische begeleiding ingebed in orthopedagogische begeleiding
2.1 Opbouw van leerhulp
2.1.1 ZOOM IN: Behandeling of remediëring - algemeen
Algemene speerpunten, los van inhoudelijke domein
1) Obv concreet orthodidactisch handelingsplan
o Onderdeel uitmaken van bredere orthopedagogisch handelingsplan
2) gestuurd door orthodidactische leer-/behandelprincipes
o Gaat wel over remediëren LSR, maar sturing obv orthodidactische principes
3) Rekening houdend en in samenwerking met de context van het kind
o => behandelingsplan mag niet geïsoleerd zijn!
o Niet gewoon: ah dit beslist, die materialen gebruiken, klaar
o Veel efficiënter van ook rekening te houden met context
School/klas/leerkracht
Ouders/gezin
Vb: vragen thuis te oefenen op maaltafels
Goed voor automatisatie
Maar best eerst goed aftoetsen of haalbaar in gezin
o Evt mee zoeken: wie kan dit doen, wie meest geschikt, wanneer meest geschikt?
Vb: best zelfde aanpak school – thuis
Voor kind minder moeite
Ook afstemmen: tijdens welke vakken behandeling uitvoeren, zodat kind niet te veel mist
Remediëringsplan dus echt niet op zichzelf, goed ingebed in context
2.1.1.1 Orthodidactisch handelingsplan
Globaal niveau
Beginsituatie
o Beginsituatie goed uitschrijven: wat kan kind wel/ niet, welke strategie beheerst het
Doelstellingen
o Vanuit beginsituatie + leerplan: doelstellingen formuleren: wat is realistisch
Leerinhouden
o Dan plan uitwerken: deeldoelstellingen formuleren mét leerinhouden
Leermiddelen
o welk materiaal (minder belangrijk op globaal niveau)
Organisatie
o hoe vaak per week, zijn er nog andere oefenmogelijkheden?
Evaluatie
o idee hebben over evaluatie: wanneer en waarover?
o Tussentijdse evaluaties, eindevaluaties om objectief beeld te krijgen
=> deze zaken dus al bij AANVANG remediëring uitschrijven!
3
Teksten behorend bij dit hoofdstuk:
Ghesquière, P. & Hellinckx, W. (2018). Als leren pijn doet. Kinderen met een leerstoornis opvoeden
en begeleiden. Leuven: Acco Hoofdstuk 4
Inhoudsopgave
1 Pedagogische begeleiding van gezin en school....................................................................................2
2 Taakgerichte leerhulp..........................................................................................................................3
2.1 Opbouw van leerhulp...................................................................................................................3
2.1.1 ZOOM IN: Behandeling of remediëring - algemeen...............................................................3
2.1.2 ZOOM OUT: Algemene hulpmaatregelen (redicodis)............................................................6
2.1.3 ZOOM IN AGAIN: Behandeling of remediëring -inhoudspecifiek...........................................8
2.2 Aspecten van leerhulp (aanpak)...................................................................................................9
2.2.1 Criteria voor goede leerhulp..................................................................................................9
2.2.2 Wie biedt de hulp?.................................................................................................................9
2.2.3 Dwaalwegen........................................................................................................................11
3 Aanvullende behandelingen..............................................................................................................16
Vorige HS was diagnostiek: assessment
Dit HS is Interventie: begeleiding breed concept: niet alleen technische, orthodidactische
interventies, maar ook visie op aanpak en ondersteuning in de brede zin
Pedagogische begeleiding van school én gezin
o Dus in ons geval: leerkrachten en ouders ook ondersteunen, maar op pedagogisch
vlak
Taakgerichte leerhulp (behandeling of remediëring)
o = technisch, orthodidactisch niveau
o Is ingebed in die pedagogische begeleiding
Aanvullende behandelingen
=> probeer deze begrippen op de juiste manier te gebruiken
Belangrijk: verschil sticordi redicodis: grosso modo zelfde dingen, alleen andere volgorde (nu nieuwe,
nl redicodis) maar nog altijd niet optimaal volgens prof: vindt diff belangrijk als eerste stap
1
,1 Pedagogische begeleiding van gezin en school
Taakgerichte leerhulp in beste geval ingebed in ruimere omgeving pedagogische begeleiding gezin
en school
=> opdat leerhulp best mogelijke effect heeft, dan ook oog hebben voor andere zaken
~ orthopedagogische invalshoek: niet alleen taakgerichte diagnostiek, ook sociaal-emotioneel
functioneren, hoe ouders met situaties omgaan, ook onderwijscontext
=> zaken die breed geïnventariseerd in diagnostiek, was niet voor niets: was relevant voor
begeleiding
Hulp bij onderkennen en aanvaarden leerprobleem door kind en door ouders
o vrede nemen met wat er aan de hand is, ook niet erger maken dan het is
o als ouder: toch voor een stuk een rouwproces: elke ouder heeft dromen en
verwachtingen voor kind, en leerproces zit daar NIET bij: toch een beetje
teleurstelling
o => aanvaarding en verwerking als hulpverleners oog voor hebben
Bijdragen aan herstel van het gewone leven
o kijken of moeten bijsturen in het ‘leven’ in de opvoedings- en onderwijscontext
o Sommige ouders: heel erg ingezet op begeleiden bij huiswerk: willen heel veel
helpen, maar evenwicht dan niet meer gezond
o => helpen bij ‘normaliseren van gezin’
o Eg spitsuur school weer ontspannen, ouder moet geen tweede leerkracht zijn
o => gezinsdynamiek bijsturen
Ook opvoedproces bijsturen
Ook bijsturen van onderwijsleerproces
o Wat kunnen leerkracht en zorgleerkracht doen bij bijsturing
o => hoe omgeving zo goed mogelijk op afstemmen? Adaptief onderwijs: geen
eenheidsworst, ~sticordi maatregelen
2
, 2 Taakgerichte leerhulp
= orthodidactische begeleiding ingebed in orthopedagogische begeleiding
2.1 Opbouw van leerhulp
2.1.1 ZOOM IN: Behandeling of remediëring - algemeen
Algemene speerpunten, los van inhoudelijke domein
1) Obv concreet orthodidactisch handelingsplan
o Onderdeel uitmaken van bredere orthopedagogisch handelingsplan
2) gestuurd door orthodidactische leer-/behandelprincipes
o Gaat wel over remediëren LSR, maar sturing obv orthodidactische principes
3) Rekening houdend en in samenwerking met de context van het kind
o => behandelingsplan mag niet geïsoleerd zijn!
o Niet gewoon: ah dit beslist, die materialen gebruiken, klaar
o Veel efficiënter van ook rekening te houden met context
School/klas/leerkracht
Ouders/gezin
Vb: vragen thuis te oefenen op maaltafels
Goed voor automatisatie
Maar best eerst goed aftoetsen of haalbaar in gezin
o Evt mee zoeken: wie kan dit doen, wie meest geschikt, wanneer meest geschikt?
Vb: best zelfde aanpak school – thuis
Voor kind minder moeite
Ook afstemmen: tijdens welke vakken behandeling uitvoeren, zodat kind niet te veel mist
Remediëringsplan dus echt niet op zichzelf, goed ingebed in context
2.1.1.1 Orthodidactisch handelingsplan
Globaal niveau
Beginsituatie
o Beginsituatie goed uitschrijven: wat kan kind wel/ niet, welke strategie beheerst het
Doelstellingen
o Vanuit beginsituatie + leerplan: doelstellingen formuleren: wat is realistisch
Leerinhouden
o Dan plan uitwerken: deeldoelstellingen formuleren mét leerinhouden
Leermiddelen
o welk materiaal (minder belangrijk op globaal niveau)
Organisatie
o hoe vaak per week, zijn er nog andere oefenmogelijkheden?
Evaluatie
o idee hebben over evaluatie: wanneer en waarover?
o Tussentijdse evaluaties, eindevaluaties om objectief beeld te krijgen
=> deze zaken dus al bij AANVANG remediëring uitschrijven!
3