Samenvatting basisbegrippen anatomie

Deel3: basisbegrippen anatomie
1. Inleiding
P 9,10, 11,13, 15, 16 tekeningen!

 Anatomie: bestudeert kenmerken lichaam zichtbaar blote oog
 Uitwendige anatomie/ oppervlakte anatomie
o Algemene vorm & oppervlakte kenmerken
 Regionale/ topografische anatomie
o Bepaald gebied
 Systematische anatomie
o Studie per orgaanstelsel
o Zie verschillende stelsel bij hoofdstuk 3
 Anatomische positie
o Houding mens waarop we anatomie bestuderen
o Links en rechts zoals voor de persoon
 Anatomische doorsnedes
o Transversale/ axiale vlak
o Frontale/ coronale vlak
o Sagittale vlak + midsagitale snede  mediane vlak
 Lichaamsholten/caviteiten (p16)
o Functie: bieden bescherming aan organen die ze omsluiten
o Dorsale lichaamsholten: hersenen & ruggenmerg
o Ventrale lichaamsholten: thoracale & abdominale holte
 Holten begrensd door fijn sereus membraan
 Viscerale serosa: begrensd organen
 Pariëtale serosa: begrensd holten (niet op organen)
 Uitleg ballon
 Vuist (orgaan) in ballon drukken
 Deel ballon tegen vuist (visceraal)
 Deel ballon niet tegen vuist (pariëtaal)
 Deel tussen twee vliezen: holte
 Thoracale holten
 Hartzakje: pericard
 Longzakje/ longvliezen: pleurae
 Abdominale holten
 Buikvlies: peritoneum
 Intraperitoneale organen (maag, darmen, milt, lever): liggen in
peritoneum
 Retro-peritoneale organen (nieren, pancreas): niet in contact
peritoneum
 Peritoneum bedekt deels blaas & baarmoeder want continu met
bekken/ pelviene caviteit
o Bijkomende caviteiten (verbinding buitenwereld)
 Orale caviteit
 Digestieve caviteit (slokdarm tot rectum)


1

,  Nasale & sinusale caviteit (neusholte & bijneusholten)
 Orbitale caviteit (oogkas)
 Middenoor caviteit
 Synoviale caviteiten (in gewrichten + geen contact buitenwereld)
 Vesicale caviteit (blaas)
 Uterine/ vaginale caviteit

2. Klinische anatomie & onderzoek, beeldvorming en
chirurgisch onderzoek
 Klinisch onderzoek: geheel kijken, voelen/palperen, luisteren stethoscoop/ausculteren &
bekloppen/ percuteren
 Beeldvormig/ technisch onderzoek: wanneer organen door ligging moeilijk klinisch
onderzoeken
o Niet invasief (radiologische onderzoeken)
o Minimaal invasief (endoscopisch onderzoek)
o Invasief (chirurgisch onderzoek)

1. Niet invasief onderzoek
 Niet in lichaam

1. Conventionele radiologie
 X-stralen nodig voor beeldvorming
 Stralen niet door botten  wit op foto
 Stralen door organen: weke delen  zwart op foto
 2 dimensioneel
 Slik-act
o Seriële radiologie met contrast
o Via contraststof
o Organen stof aanwezig = wit  zo fout zoeken
o Bv. slikprobleem: stof komt bv in luchtpijp

2. CT scan
 X-stralen in spiraal rond patiënt (vnl. beeldvorming botten)
 Patiënt tss stralenbron & sensor
 Beeldvorming: axiaal
o Reeks plaatsjes gemaakt (plakjes salami) transversale foto

3. Magnetische resonantie imaging/ MRI-scan
 Beelvorming weke delen
 Geen x-stralen
 Detecteert hoeveelheid waterstof in bepaald weefsel
 Magnetisch veld (afgesloten tunnel)
 Magneet aangezet  waterstofatoompjes richten volgens magnetisch veld
 Korte puls radiogolven  waterstofatomen verstoren + waterstofkernen geven radiogolfje
 sensor opvangen  vertalen in beeld
 Kan gebruik contraststof

4. Nucleaire beeldtechnieken: PET & SPECT
 Gebruik radioactieve stofjes (tracers)

2

,  SPECT: tracers gammastralen vrijgeven
 PET: tracers positronen vrijlaten  ontstaan gammastralen
 Beelden door ophoping radioactieve straling in bepaalde organen
 Geeft functionele informatie weer
 Metabolische processen weergeven
 Bv. uitzaaiingen kanker weergeven
o Heel veel suiker op die plek  radioactieve stofjes daar naartoe  beeld

5. Echografie
 Hoge frequentie geluidsgolven naar organen  stralen gereflecteerd  beeld

6. Samenvatting
RX CT MRI PET/SPECT Echo
Aantal details + +++ +++ + ++
Schadelijke + ++ 0 ++ 0
stralen
Contrast (+) + + 0 0
Tracer 0 0 0 + 0
Kosten + ++ ++ ++ +
Pijnlijk 0 0 0 0 0


2. Minimaal invasief onderzoek
 Half in lichaam
 Endoscopie: geheel onderzoek, arts kijk-instrument inwendig onderzoek verricht (kijken)
 Otoscopie: oren
 Nasoscopie: neus
 Faryngo- & laryngoscopie: farynx & larynx
 Bronchoscopie: luchtwegen
 Gastroscopie: maag

3. Invasief onderzoek
 Volledig in lichaam + chirurgie

3. Algemene anatomie van orgaansystemen
1. Huid (integumentum)
P 28, dia p2, p30, p31

 Functies
o Waterdicht omhulsel
o Bescherming tegen chemische, microbiologische & fysische agressie
o Helpt in standhouden homeostase (verlies water & behoud temperatuur)
o Bevat sensoriële zenuwen (pijn, druk, warmte sensatie)
o Metabolische functie: plaats zonlicht cholesterol omzet vitamine D



 2 lagen
o Epidermis (epitheelcellen)
 Opp laag, beschermingsschild

3