SAMENVATTING OWE 9/10
Gemaakt door: Merel te Pas.
,Inhoudsopgave
Oefenvragen Peritonitis & Ileus: ...................................................................................................................... 2
16.1 Peritonitis ................................................................................................................................................... 2
16.2 Ileus ............................................................................................................................................................ 4
Hoorcollege: ....................................................................................................................................................... 6
Oefenvragen verpleegkundig leiderschap: ....................................................................................................... 8
Oefenvragen: zelfmanagement. ..................................................................................................................... 11
Oefenvragen: Zo maak je een verpleegplan. .................................................................................................. 14
Oefenvragen Schriftelijke rapportage. ........................................................................................................... 16
Oefenvragen: Samenwerken. ......................................................................................................................... 19
Oefenvragen verpleegtechnische vaardigheden: venapunctie en infusie. ...................................................... 25
Artikel intraveneuze toegang. .......................................................................................................................... 25
Skills online: bloedafname via venapunctie. ..................................................................................................... 26
Skills online: perifere canule. ............................................................................................................................ 30
Oefenvragen Praktisch gezondheidsrecht. ..................................................................................................... 34
1
,Oefenvragen Peritonitis & Ileus:
Pathologie p. 371-379
Leerdoelen:
- kan uitleggen wat een peritonitis is en hoe een peritonitis kan ontstaan;
- kan de verschijnselen van een peritonitis beschrijven en verklaren;
- weet welke acties / maatregelen de verpleegkundige dient te nemen bij peritonitis;
weet wat een ileus is en wat de verschijnselen daarbij zijn.
16.1 Peritonitis
1. Wat is een peritonitis?
• Een ontsteking van het buikvlies.
2. Wanneer spreken we van een lokale peritonitis en wanneer van een algehele
peritonitis?
• Lokaal: ontsteking manifesteert op een bepaalde plek.
• Algeheel: betreft het hele buikvlies.
3. Hoe ontstaat infiltraatvorming naar aanleiding van een peritonitis?
• De ontstekingsreactie die zich vaak lokaal in het peritoneum ontwikkeld heeft
vaak als doel het ziekteproces in te dammen. Dit lukt vaak met
infiltraatvorming dat als een vaste, pijnlijke weerstand goed door de
buikwand heen te voelen is.
4. Wat is een appendiculair infiltraat?
• Een infiltraat dat zich vormt rondom een ontstoken blinde darm en dus rechts
onder in de buik voelbaar is.
5. Niet altijd lukt het om de ontsteking in te dammen en kan de peritonitis zich
uitbreiden over het gehele buikvlies. De verschijnselen die hiermee gepaard gaan
vallen onder de term ‘acute buik’. Welke verschijnselen kenmerken een acute buik?
(3)
• Een scherpe, stekende, continue pijn.
• Défense musculaire.
• Stilliggen van de darmen.
6. Wat zijn kenmerken voor peritoneale pijn?
• Druk- en loslaatpijn.
7. Hoe ontstaat dit type pijn? (4)
• Dit wordt veroorzaakt doordat niet alleen bij druk op het zieke weefsel pijn
ontstaat, maar ook bij het loslaten door het bewegen van het buikvlies:
buikvlies namelijk uitermate pijngevoelig. (hoesten, lachen, bewegen,
vervoerpijn). Patiënt probeert zo stil mogelijk te blijven liggen.
8. Wat betekent défense musculaire? (2)
• Het terugvechten via spieraanspanning.
• Het onwillekeurig (reflexmatig) aanspannen van de buikwandspieren als
gevolg van prikkeling van het buikvlies, vooral bij beweging.
9. Waarom zien we défense musculaire bij een peritonitis?
• Deze heeft als doel het voorkomen dat het peritoneum wordt bewogen, dus
om pijn te voorkomen.
2
, 10. Waar hangt de intensiteit van de défense musculaire vanaf?
• Van de ernst van de peritonitis. Bij een ernstige peritonitis kan de buik
plankhard worden, maar het symptoom kan ook bij ouderen en kinderen wel
eens uitblijven.
11. Als reactie op de peritonitis zullen de darmen gaan stilliggen. Daardoor zal de passage
van de darminhoud ook stil komen te liggen. Waar spreken in dat laatste geval over?
• Een ileus.
12. Waarom spreken we dan vaak van een paralytische ileus?
• Omdat de oorzaak voor de ileus het stilliggen (paralyse) van de darmen is.
• Bij auscultatie zijn geen darmgeluiden te horen.
13. Naast lokale verschijnselen komen er ook algemene verschijnselen voor bij een
peritonitis, namelijk: (4)
• Ernstige malaise.
• Anorexie.
• Koorts.
• Versnelde pols.
14. Die versnelde pols komt deels door de koorts en deels door een dreigende shock, leg
uit:
• Doordat grote hoeveelheden vocht en elektrolyten zich in het peritoneum en
de vrije buikholte ophopen en bovendien sprake is van een versterkte
bloeddoorstroming, zal een ondervulling van het vatenstelsel optreden met
als gevolg shock.
15. Hoe ziet het verloop bij een algehele peritonitis eruit? (4)
• De kans is groot dat het geproduceerde ontstekingsvocht in de buikholte
wegstroomt naar de laagstgelegen delen.
• Bij liggende patiënt zijn dit: de ruimte onder het middenrif (subfrenische
holte) en het cavum Douglasi (laagste punt van het peritoneum tussen
baarmoeder en endeldarm).
• Hier kunnen zich vervolgens abcessen ontwikkelen.
• Sepsis kan het beeld begeleiden. Hieraan overlijdt ongeveer 30% van de
mensen.
16. Hoe kan het dat het vocht juist in het subfrenische holte en cavum Douglasi
terechtkomt? (2)
• Door de ligging van de ophangbanden van de darmdelen (mesenteria) en
door de adembewegingen; middenrif gaat op en neer en zuigt vocht mee.
17. Wat kunnen 7 oorzaken zijn voor een peritonitis?
• Via hematogene weg besmet raken van het peritoneum met bacteriën:
primaire peritonitis.
• Ontstekingen in organen die grenzen aan het peritoneum.
• Perforatie van holle organen grenzend aan de vrije buikholte (maag- of
darmperforatie).
• Ischemie door afsluiting van een darmvat.
• Beklemming door een volvulus (knoop) of door invaginatie (inschuiven van in
een lichaamsdeel in zichzelf of een ander orgaan).
3
Gemaakt door: Merel te Pas.
,Inhoudsopgave
Oefenvragen Peritonitis & Ileus: ...................................................................................................................... 2
16.1 Peritonitis ................................................................................................................................................... 2
16.2 Ileus ............................................................................................................................................................ 4
Hoorcollege: ....................................................................................................................................................... 6
Oefenvragen verpleegkundig leiderschap: ....................................................................................................... 8
Oefenvragen: zelfmanagement. ..................................................................................................................... 11
Oefenvragen: Zo maak je een verpleegplan. .................................................................................................. 14
Oefenvragen Schriftelijke rapportage. ........................................................................................................... 16
Oefenvragen: Samenwerken. ......................................................................................................................... 19
Oefenvragen verpleegtechnische vaardigheden: venapunctie en infusie. ...................................................... 25
Artikel intraveneuze toegang. .......................................................................................................................... 25
Skills online: bloedafname via venapunctie. ..................................................................................................... 26
Skills online: perifere canule. ............................................................................................................................ 30
Oefenvragen Praktisch gezondheidsrecht. ..................................................................................................... 34
1
,Oefenvragen Peritonitis & Ileus:
Pathologie p. 371-379
Leerdoelen:
- kan uitleggen wat een peritonitis is en hoe een peritonitis kan ontstaan;
- kan de verschijnselen van een peritonitis beschrijven en verklaren;
- weet welke acties / maatregelen de verpleegkundige dient te nemen bij peritonitis;
weet wat een ileus is en wat de verschijnselen daarbij zijn.
16.1 Peritonitis
1. Wat is een peritonitis?
• Een ontsteking van het buikvlies.
2. Wanneer spreken we van een lokale peritonitis en wanneer van een algehele
peritonitis?
• Lokaal: ontsteking manifesteert op een bepaalde plek.
• Algeheel: betreft het hele buikvlies.
3. Hoe ontstaat infiltraatvorming naar aanleiding van een peritonitis?
• De ontstekingsreactie die zich vaak lokaal in het peritoneum ontwikkeld heeft
vaak als doel het ziekteproces in te dammen. Dit lukt vaak met
infiltraatvorming dat als een vaste, pijnlijke weerstand goed door de
buikwand heen te voelen is.
4. Wat is een appendiculair infiltraat?
• Een infiltraat dat zich vormt rondom een ontstoken blinde darm en dus rechts
onder in de buik voelbaar is.
5. Niet altijd lukt het om de ontsteking in te dammen en kan de peritonitis zich
uitbreiden over het gehele buikvlies. De verschijnselen die hiermee gepaard gaan
vallen onder de term ‘acute buik’. Welke verschijnselen kenmerken een acute buik?
(3)
• Een scherpe, stekende, continue pijn.
• Défense musculaire.
• Stilliggen van de darmen.
6. Wat zijn kenmerken voor peritoneale pijn?
• Druk- en loslaatpijn.
7. Hoe ontstaat dit type pijn? (4)
• Dit wordt veroorzaakt doordat niet alleen bij druk op het zieke weefsel pijn
ontstaat, maar ook bij het loslaten door het bewegen van het buikvlies:
buikvlies namelijk uitermate pijngevoelig. (hoesten, lachen, bewegen,
vervoerpijn). Patiënt probeert zo stil mogelijk te blijven liggen.
8. Wat betekent défense musculaire? (2)
• Het terugvechten via spieraanspanning.
• Het onwillekeurig (reflexmatig) aanspannen van de buikwandspieren als
gevolg van prikkeling van het buikvlies, vooral bij beweging.
9. Waarom zien we défense musculaire bij een peritonitis?
• Deze heeft als doel het voorkomen dat het peritoneum wordt bewogen, dus
om pijn te voorkomen.
2
, 10. Waar hangt de intensiteit van de défense musculaire vanaf?
• Van de ernst van de peritonitis. Bij een ernstige peritonitis kan de buik
plankhard worden, maar het symptoom kan ook bij ouderen en kinderen wel
eens uitblijven.
11. Als reactie op de peritonitis zullen de darmen gaan stilliggen. Daardoor zal de passage
van de darminhoud ook stil komen te liggen. Waar spreken in dat laatste geval over?
• Een ileus.
12. Waarom spreken we dan vaak van een paralytische ileus?
• Omdat de oorzaak voor de ileus het stilliggen (paralyse) van de darmen is.
• Bij auscultatie zijn geen darmgeluiden te horen.
13. Naast lokale verschijnselen komen er ook algemene verschijnselen voor bij een
peritonitis, namelijk: (4)
• Ernstige malaise.
• Anorexie.
• Koorts.
• Versnelde pols.
14. Die versnelde pols komt deels door de koorts en deels door een dreigende shock, leg
uit:
• Doordat grote hoeveelheden vocht en elektrolyten zich in het peritoneum en
de vrije buikholte ophopen en bovendien sprake is van een versterkte
bloeddoorstroming, zal een ondervulling van het vatenstelsel optreden met
als gevolg shock.
15. Hoe ziet het verloop bij een algehele peritonitis eruit? (4)
• De kans is groot dat het geproduceerde ontstekingsvocht in de buikholte
wegstroomt naar de laagstgelegen delen.
• Bij liggende patiënt zijn dit: de ruimte onder het middenrif (subfrenische
holte) en het cavum Douglasi (laagste punt van het peritoneum tussen
baarmoeder en endeldarm).
• Hier kunnen zich vervolgens abcessen ontwikkelen.
• Sepsis kan het beeld begeleiden. Hieraan overlijdt ongeveer 30% van de
mensen.
16. Hoe kan het dat het vocht juist in het subfrenische holte en cavum Douglasi
terechtkomt? (2)
• Door de ligging van de ophangbanden van de darmdelen (mesenteria) en
door de adembewegingen; middenrif gaat op en neer en zuigt vocht mee.
17. Wat kunnen 7 oorzaken zijn voor een peritonitis?
• Via hematogene weg besmet raken van het peritoneum met bacteriën:
primaire peritonitis.
• Ontstekingen in organen die grenzen aan het peritoneum.
• Perforatie van holle organen grenzend aan de vrije buikholte (maag- of
darmperforatie).
• Ischemie door afsluiting van een darmvat.
• Beklemming door een volvulus (knoop) of door invaginatie (inschuiven van in
een lichaamsdeel in zichzelf of een ander orgaan).
3
