Week 1 Inleiding en personele werkingssfeer
In deze week wordt in het inleidende hoorcollege aandacht besteed aan de
historische en ideologische achtergrond van het verschijnsel sociale zekerheid. Het
stelsel van sociale zekerheid in Nederland wordt in hoofdlijnen geschetst. Deze
kennis dient om de bijzondere wetten, die in de volgende weken aan bod komen,
beter te kunnen plaatsen. Juist vanwege de veranderlijkheid van
socialezekerheidsrecht is begrip van het verleden van essentieel belang om actuele
ontwikkelingen te kunnen plaatsen.
In de werkgroepen komt de personele werkingssfeer van de verschillende typen
socialezekerheidsregelingen aan de orde. Deze is min of meer hetzelfde voor de
werknemersverzekeringen (ZW, WW en WIA), maar ziet er anders uit in de
volksverzekeringen en weer anders in de sociale voorzieningen, zoals de
Participatiewet.
Te bestuderen:
K&VH 1, 2 (HC) en 3.1, 3.2, 3.5 (WG)
(WG) L. van den Berg, Van VAR naar BGL, TRA 2014, 103
Jurisprudentie
HR 25 maart 2011, 10/02146, LJN BP3887. Deelneemster “De Gouden Kooi”
werkzaam in privaatrechtelijke dienstbetrekking
CRvB 4 april 2012, USZ 2012/128. Verzekeringsplicht, geen reële beloning
CRvB, 26-04-2013, 11/3417 WW, LJN CA0316 USZ 2013/203. Fictieve
dienstbetrekking sekswerker
CRvB 7 januari 1999, USZ 1999, 84, Invoeger losbladigen
Opdrachten werkgroep 1 Personele werkingssfeer
werknemersverzekeringen
Algemene uitleg:
Personele werkingssfeer kunnen we natuurlijk toepassen. Die heb je van
de werknemersverzekeringen en de volksverzekeringen, maar je hebt ook
nog de zogenaamde sociale voorzieningen. Voorziening en verzekering is
niet hetzelfde. Welke werknemersverzekeringen hebben we in Nederland
en staan centraal in deze cursus?: Deze worden uitgevoerd door het UWV.
De Nederlander of ingezetenen hoeft niet perse de Nederlandse
nationaliteit te hebben.
- Werkloosheidswet (ww)
- Ziektewet (ZW)
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA(WAO)
Volksverzekeringen: Deze wordt uitgevoerd door SVB. De Nederlander
of ingezetenen hoeft niet perse de Nederlandse nationaliteit te hebben.
- Algemene ouderdomswet (AOW)
- Algemene Nabestaande wet (Anw)
,- Algemene Kinderbijslagwet (Akw)
- Zorgverzekeringswet (Zvw)
Verzekeringen van rechtswege: van rechtswege wil zeggen het
enkele feit dat je gekwalificeerd wordt als werknemer of als
ingezetene , puur dat enkele feit maakt dat je verzekerd bent. Je
hoeft je niet aan te melden bij het UWV, SVB enz. Het is wel
belangrijk voor AOW dat je goed geregistreerd staat bij de
burgerlijke stand in Nederland, maar dat moet je sowieso doen. Je
kan dus ook niet kiezen en dat is ontzettend belangrijk. Stel nou dat
je kon kiezen welke werknemersverzekering je afsluit. Stel je bent
afgestudeerd en je hebt een fulltime baan en het is niet van
rechtswege. Wie van jullie zou zich verzekeren? Het kan iedereen
overkomen dat je onder de tram komt of je wordt ontslagen. Dan heb
je zekerheid. Waarom zijn er dan zoveel van jullie die zich niet zou
verzekeren? Het probleem is als de solidariteit niet verplicht wordt
om je te verzekeren dan krijg je de neiging dat de goede risico’s zich
minder of niet zullen verzekeren. Dat zijn vaak diegene die minder
kans lopen om werkloos te worden. Dat zijn hoogopgeleiden mensen,
mensen met ervaring, soms ook verschil tussen mannen en vrouwen,
soms of je een Nederlandse of niet Nederlandse achtergrond hebt. Bij
ziekte dat kan iedereen overkomen, maar blijkt helaas dat mensen
die in een lager sociaal economische positie zich bevinden dat die
soms meer kans hebben om minder oud te worden. Dat is weleens
statistisch uitgezocht. Het idee is eigenlijk dat we ook die goede
risico’s erbij moeten hebben, want als we dat niet doen krijgen we
minder premie binnen en de kans dat iemand dat overkomt het
sociale risico is groot. Er is altijd heel erg op gefocust dat je niet kunt
kiezen. Er is 1 van die verzekeringen die je wel moet afsluiten, is
niet van rechtswege. Dat is de Zvw, dat levert soms ook problemen
op. De Zvw is de enige wet waarin je het probleem hebt van de
onverzekerden. Dus er zijn allerlei maatregelen genomen om
onverzekerden toch weer op te sporen. Bij degene die wel verzekerd
zijn en economisch minder hebben zie je het probleem van de
wanbetalers.
Nu de sociale voorzieningen. Die onderscheidt je van de
verzekeringen, omdat je er geen premie voor hoeft te betalen. Het
wordt betaald uit algemene middelen en belastingen. De
belangrijkste is de bijstand. Dat was voor kort in de wet werk en
bijstand geregeld en eigenlijk is die wat gewijzigd en noemen we die
nu de participatiewet.
De personele werkingssfeer is anders geregeld hier knopen we echt
het begrip ‘Nederlander zijn’ aan.
, Vraag 1.
Kees Kwast (63 jaar oud) is eigenaar en directeur-grootaandeelhouder van een
goed lopend schildersbedrijf SchilderKwast BV. Hij runt dit bedrijf samen met zijn
vrouw en twee zoons. Eind 2013 besluiten zijn twee zoons te emigreren en een
eigen bedrijf op te zetten in Canada. Kees wil het bedrijf graag nog enkele jaren
voortzetten, maar heeft vanwege de hoge kosten geen zin om personeel in
loondienst te nemen. In overleg met zijn belastingadviseur wordt het volgende plan
bedacht. Via de website van SchilderKwast BV. kunnen ervaren schilders zich laten
registreren bij SchilderKwast BV. Voorwaarde voor registratie is dat men beschikt
over een ruime aantoonbare ervaring als schilder, dat de registratiebijdrage van €
100 wordt betaald en dat men zich in de maanden april tot en met oktober
gedurende vijf dagen per week op afroep tussen 8.00 en 18.00 uur beschikbaar
houdt voor schilderwerkzaamheden. Van november tot en met maart dient men
tussen 9.00 en 16.00 uur beschikbaar te zijn. Verder dienen de schilders te
beschikken over eigen vervoer en eigen schildersmaterialen. Wat dat laatste betreft
geldt wel dat een schilder de inkoop van schildersmateriaal via SchilderKwast BV
kan laten lopen, hetgeen een fikse korting oplevert. Kees Kwast bepaalt welke
schilder een bepaalde opdracht mag gaan uitvoeren, binnen welke termijn die
opdracht moet zijn afgerond en welke prijs voor die opdracht geldt. Er is geen
garantie op een minimum aantal opdrachten, maar in de praktijk werken de meeste
schilders per maand gemiddeld 40 uur. De schilders ondertekenen een
overeenkomst met SchilderKwast BV waarin expliciet staat vermeld dat geen sprake
is van een arbeidsovereenkomst en dat een aangeboden opdracht slechts
incidenteel mag worden geweigerd.
Een jaar later blijkt dat SchilderKwast BV nog altijd een zeer goed lopend bedrijf is
waarvoor inmiddels zo’n 8 schilders regelmatig werkzaam zijn. Met name het feit
dat de nettoverdiensten via SchilderKwast BV aanzienlijk hoger zijn dan bij het
werken in loondienst, maken de SchilderKwast een gewild bedrijf om voor te
werken. Op een zekere dag krijgt Kees Kwast controle van de belastingdienst. De
inspecteur stelt vast dat de schilders die voor hem werken geen zelfstandigen zijn
maar werknemers in dienst bij SchilderKwast BV. Kees Kwast is het hier absoluut
niet mee eens.
a) Heeft de inspecteur gelijk? Bespreek de argumenten die voor en tegen het
standpunt pleiten dat de schilders geen zelfstandige zijn, maar werknemer in
de zin van de werknemersverzekeringen.
Waarom zou hij überhaupt bewust geen werknemers in dienst willen
nemen? Het scheelt premies en het scheelt twee jaar lang loon
doorbetaling bij ziekte.
De vraag van deze casus is eigenlijk: Zijn deze personen verzekerd volgens
de werknemersverzekering?
- Wanneer is iemand werknemer? Art. 3 WW of art. 3 ZW (maakt niet
uit welke je kiest voor op het tentamen). Het moet gaan om een
natuurlijk persoon. Een bv of nv kan dat niet zijn. Het moet gaan om
iemand die de pensioen leeftijd nog niet heeft bereikt. Er moet een
publiekrechtelijke( dit levert bijna nooit een probleem op in de praktijk
om na te gaan of iemand in publiekrechtelijke dienstbetrekking is, omdat het
In deze week wordt in het inleidende hoorcollege aandacht besteed aan de
historische en ideologische achtergrond van het verschijnsel sociale zekerheid. Het
stelsel van sociale zekerheid in Nederland wordt in hoofdlijnen geschetst. Deze
kennis dient om de bijzondere wetten, die in de volgende weken aan bod komen,
beter te kunnen plaatsen. Juist vanwege de veranderlijkheid van
socialezekerheidsrecht is begrip van het verleden van essentieel belang om actuele
ontwikkelingen te kunnen plaatsen.
In de werkgroepen komt de personele werkingssfeer van de verschillende typen
socialezekerheidsregelingen aan de orde. Deze is min of meer hetzelfde voor de
werknemersverzekeringen (ZW, WW en WIA), maar ziet er anders uit in de
volksverzekeringen en weer anders in de sociale voorzieningen, zoals de
Participatiewet.
Te bestuderen:
K&VH 1, 2 (HC) en 3.1, 3.2, 3.5 (WG)
(WG) L. van den Berg, Van VAR naar BGL, TRA 2014, 103
Jurisprudentie
HR 25 maart 2011, 10/02146, LJN BP3887. Deelneemster “De Gouden Kooi”
werkzaam in privaatrechtelijke dienstbetrekking
CRvB 4 april 2012, USZ 2012/128. Verzekeringsplicht, geen reële beloning
CRvB, 26-04-2013, 11/3417 WW, LJN CA0316 USZ 2013/203. Fictieve
dienstbetrekking sekswerker
CRvB 7 januari 1999, USZ 1999, 84, Invoeger losbladigen
Opdrachten werkgroep 1 Personele werkingssfeer
werknemersverzekeringen
Algemene uitleg:
Personele werkingssfeer kunnen we natuurlijk toepassen. Die heb je van
de werknemersverzekeringen en de volksverzekeringen, maar je hebt ook
nog de zogenaamde sociale voorzieningen. Voorziening en verzekering is
niet hetzelfde. Welke werknemersverzekeringen hebben we in Nederland
en staan centraal in deze cursus?: Deze worden uitgevoerd door het UWV.
De Nederlander of ingezetenen hoeft niet perse de Nederlandse
nationaliteit te hebben.
- Werkloosheidswet (ww)
- Ziektewet (ZW)
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA(WAO)
Volksverzekeringen: Deze wordt uitgevoerd door SVB. De Nederlander
of ingezetenen hoeft niet perse de Nederlandse nationaliteit te hebben.
- Algemene ouderdomswet (AOW)
- Algemene Nabestaande wet (Anw)
,- Algemene Kinderbijslagwet (Akw)
- Zorgverzekeringswet (Zvw)
Verzekeringen van rechtswege: van rechtswege wil zeggen het
enkele feit dat je gekwalificeerd wordt als werknemer of als
ingezetene , puur dat enkele feit maakt dat je verzekerd bent. Je
hoeft je niet aan te melden bij het UWV, SVB enz. Het is wel
belangrijk voor AOW dat je goed geregistreerd staat bij de
burgerlijke stand in Nederland, maar dat moet je sowieso doen. Je
kan dus ook niet kiezen en dat is ontzettend belangrijk. Stel nou dat
je kon kiezen welke werknemersverzekering je afsluit. Stel je bent
afgestudeerd en je hebt een fulltime baan en het is niet van
rechtswege. Wie van jullie zou zich verzekeren? Het kan iedereen
overkomen dat je onder de tram komt of je wordt ontslagen. Dan heb
je zekerheid. Waarom zijn er dan zoveel van jullie die zich niet zou
verzekeren? Het probleem is als de solidariteit niet verplicht wordt
om je te verzekeren dan krijg je de neiging dat de goede risico’s zich
minder of niet zullen verzekeren. Dat zijn vaak diegene die minder
kans lopen om werkloos te worden. Dat zijn hoogopgeleiden mensen,
mensen met ervaring, soms ook verschil tussen mannen en vrouwen,
soms of je een Nederlandse of niet Nederlandse achtergrond hebt. Bij
ziekte dat kan iedereen overkomen, maar blijkt helaas dat mensen
die in een lager sociaal economische positie zich bevinden dat die
soms meer kans hebben om minder oud te worden. Dat is weleens
statistisch uitgezocht. Het idee is eigenlijk dat we ook die goede
risico’s erbij moeten hebben, want als we dat niet doen krijgen we
minder premie binnen en de kans dat iemand dat overkomt het
sociale risico is groot. Er is altijd heel erg op gefocust dat je niet kunt
kiezen. Er is 1 van die verzekeringen die je wel moet afsluiten, is
niet van rechtswege. Dat is de Zvw, dat levert soms ook problemen
op. De Zvw is de enige wet waarin je het probleem hebt van de
onverzekerden. Dus er zijn allerlei maatregelen genomen om
onverzekerden toch weer op te sporen. Bij degene die wel verzekerd
zijn en economisch minder hebben zie je het probleem van de
wanbetalers.
Nu de sociale voorzieningen. Die onderscheidt je van de
verzekeringen, omdat je er geen premie voor hoeft te betalen. Het
wordt betaald uit algemene middelen en belastingen. De
belangrijkste is de bijstand. Dat was voor kort in de wet werk en
bijstand geregeld en eigenlijk is die wat gewijzigd en noemen we die
nu de participatiewet.
De personele werkingssfeer is anders geregeld hier knopen we echt
het begrip ‘Nederlander zijn’ aan.
, Vraag 1.
Kees Kwast (63 jaar oud) is eigenaar en directeur-grootaandeelhouder van een
goed lopend schildersbedrijf SchilderKwast BV. Hij runt dit bedrijf samen met zijn
vrouw en twee zoons. Eind 2013 besluiten zijn twee zoons te emigreren en een
eigen bedrijf op te zetten in Canada. Kees wil het bedrijf graag nog enkele jaren
voortzetten, maar heeft vanwege de hoge kosten geen zin om personeel in
loondienst te nemen. In overleg met zijn belastingadviseur wordt het volgende plan
bedacht. Via de website van SchilderKwast BV. kunnen ervaren schilders zich laten
registreren bij SchilderKwast BV. Voorwaarde voor registratie is dat men beschikt
over een ruime aantoonbare ervaring als schilder, dat de registratiebijdrage van €
100 wordt betaald en dat men zich in de maanden april tot en met oktober
gedurende vijf dagen per week op afroep tussen 8.00 en 18.00 uur beschikbaar
houdt voor schilderwerkzaamheden. Van november tot en met maart dient men
tussen 9.00 en 16.00 uur beschikbaar te zijn. Verder dienen de schilders te
beschikken over eigen vervoer en eigen schildersmaterialen. Wat dat laatste betreft
geldt wel dat een schilder de inkoop van schildersmateriaal via SchilderKwast BV
kan laten lopen, hetgeen een fikse korting oplevert. Kees Kwast bepaalt welke
schilder een bepaalde opdracht mag gaan uitvoeren, binnen welke termijn die
opdracht moet zijn afgerond en welke prijs voor die opdracht geldt. Er is geen
garantie op een minimum aantal opdrachten, maar in de praktijk werken de meeste
schilders per maand gemiddeld 40 uur. De schilders ondertekenen een
overeenkomst met SchilderKwast BV waarin expliciet staat vermeld dat geen sprake
is van een arbeidsovereenkomst en dat een aangeboden opdracht slechts
incidenteel mag worden geweigerd.
Een jaar later blijkt dat SchilderKwast BV nog altijd een zeer goed lopend bedrijf is
waarvoor inmiddels zo’n 8 schilders regelmatig werkzaam zijn. Met name het feit
dat de nettoverdiensten via SchilderKwast BV aanzienlijk hoger zijn dan bij het
werken in loondienst, maken de SchilderKwast een gewild bedrijf om voor te
werken. Op een zekere dag krijgt Kees Kwast controle van de belastingdienst. De
inspecteur stelt vast dat de schilders die voor hem werken geen zelfstandigen zijn
maar werknemers in dienst bij SchilderKwast BV. Kees Kwast is het hier absoluut
niet mee eens.
a) Heeft de inspecteur gelijk? Bespreek de argumenten die voor en tegen het
standpunt pleiten dat de schilders geen zelfstandige zijn, maar werknemer in
de zin van de werknemersverzekeringen.
Waarom zou hij überhaupt bewust geen werknemers in dienst willen
nemen? Het scheelt premies en het scheelt twee jaar lang loon
doorbetaling bij ziekte.
De vraag van deze casus is eigenlijk: Zijn deze personen verzekerd volgens
de werknemersverzekering?
- Wanneer is iemand werknemer? Art. 3 WW of art. 3 ZW (maakt niet
uit welke je kiest voor op het tentamen). Het moet gaan om een
natuurlijk persoon. Een bv of nv kan dat niet zijn. Het moet gaan om
iemand die de pensioen leeftijd nog niet heeft bereikt. Er moet een
publiekrechtelijke( dit levert bijna nooit een probleem op in de praktijk
om na te gaan of iemand in publiekrechtelijke dienstbetrekking is, omdat het
