DEEL 1: psychologie als wetenschap
1. Wetenschappelijkheid van de
psychologie
1.1. Een definitie van de psychologie
Psychologie = de wetenschappelijke studie van het gedrag en de onderliggende mentale
processen.
4 belangrijke elementen i/d definitie:
o De wetenschappelijkheid
o De studie
o Het gedrag
o De mentale processen
1.2. Wat maakt psychologie tot een wetenschap ?
1.2.1. Criteria
Uitspraak = wetenschappelijk als …
o Gegevens objectief waarneembaar zijn
= iedereen zou tot dezelfde bevindingen komen.
o Moet het resultaat van een systematische observatie zijn
Mag niet het resultaat van een toevallige observatie zijn. De observatie
methode moet op voorhand vastgelegd worden.
o Uitspraken moeten éénduidig zijn
De feiten moeten zo worden uitgelegd, dat er geen andere verklaring mogelijk
is.
1.2.2. Wetenschappelijke methode
o Aan criteria voldoen → gebruik maken v/d wetenschappelijke methode
Volgens Zimbardo → methode in 5 stappen
STAP 1: het ontwikkelen van een hypothese
Een hypothese = een veronderstelling over hoe 1 / meerdere factoren zich t.o.v.
elkaar verhouden
Vb. hoe vaker studenten naar de les gaan, hoe hoger hun slaagkans
STAP 2: een verband onderzoeken in een gecontroleerd experiment
De afhankelijke variabelen = feiten die variëeren afhankelijk van een aantal condities
De onafhankelijke variabelen = de condities die men gaat manipuleren
Vb. van de groep studenten die wel en niet naar de les gaat (zie cursus)
STAP 3: verzamelen v/d onderzoeksresultaten op een objectieve manier
Objectief = gebasseerd op feiten
Dus je moet vermijden om enkel de resultaten die je opmerkt in je hypothese te
verwerken
1
MVW
, Psychologie DEEL 1
Vb. vragen aan het secretariaat hoeveel keer een leerling afwezig was
(=objectief). Vragen op het einde v/h jaar aan de leerling hoeveel keer hij
aanwezig was (= subjectief).
STAP 4: analyse v/d gegevens
Er wordt nagegaan of de verzamelde data de hypothese bevestigen of tegenspreken
Er wordt gebruik gemaakt van statische methodes
Bv. Hoeveel examenkansen nodig om te slagen – hoeveel lessen bijgewoont
(zie boek)
STAP 5: bekendmaken en bediscussiëren v/d resultaten
Representativiteit:
De groep die betrokken is bij het onderzoek
Bv. Een groep met evenveel mannen-vrouwen, … (zie boek)
Significatie:
De mate waarin de onafhankelijke varibele de afhankelijke beïnvloed
Vb. van 2 groepen verschilt er maar 1 persoon, verschi = te klein voor
betekenisvol te zijn. Onderzoek = niet significant genoeg (zie boek)
Betrouwbaar:
Bekom 2 maal dezelfde resultaten, maar later / bij andere steekproef
Vb. krijg ik dezelfde resultaten als bij de B groep, krijg ik dezelfde resultaten
als ik het experiment volgend jaar herhaal (zie boek)
Validiteit:
Meten wat je wil meten = niet eenvoudig.
Zijn de begrippen goed vertaald + echt gemeten
Vb. 2 belangrijke begrippen slaagkans en bijwonen. Woon je de les bij als je
op je gsm zit ? Ben je geslaagd als je 50% hebt ? … (zie boek)
1.2.3. Doelstellingen van de psychologie
Niet elke psycholoog gebruikt deze methode. Je moet eerst kijken welk doel je wilt. Bv. Een
gewoon gesprek aangaan, dan ga je geen experiment uitvoeren.
1.2.3.1. Theoretische psychologie
o Wetenschappelijke werkwijze = belangrijk
o Discussie nodig, want doel = gedragingen formuleren
o Theoretische psychologie heeft 3 doelstellingen:
1. Beschrijven:
Fenopmen nauwkeurig omschrijven
2. Verklaren:
Oorzaken opzoeken
3. Voorspellen:
Weten dat de gevolgen zullen herhalen
Menselijk gedrag volledig voorspellen = onmogelijk
Mens = unieke persoonlijkheid, naast wat we gemeen hebben
met de andere = uniciteit
2
MVW