Dinsdag 26 oktober HC Stress, intelligentie en taal (11.3, 12.1/12.3 en
13.1)
Gezonde stress vs ongezonde stress
Stressor stress stressreactie
^ stress-hantering eerdere ervaringen sociale steun
De stress-reactie
Het stresssysteem zorgt ervoor dat zowel psychische als lichamelijke druk kunnen incasseren EN er goed
van kunnen herstellen: allostase.
Het stressfysiologisch systeem reageert alsof we in het oerwoud leven, is dwingend en wordt ook
geactiveerd als er geen levensbedreigende situatie aanwezig is.
Kortdurende en langdurende cyclus
Kortdurend: gevaar sympathische reactie (adrenaline wordt aangemaakt in de bijnieren)
Langdurend: stresshormonen blijven door je lichaam gaan (cortisol= stresshormoon, wordt door de
bijnieren aangemaakt)
Langdurende cyclus – belangrijke hersengevieden
1. Hypothalamus, pituitary gland (hypofyse) & Adrenal glands (bijnieren) HPA stress-as]
belangrijkste fysiologische mechanism
2. Limbisch system, o.a. amygdala & hippocampus
Hippocampus & amygdala vs LEREN: Reguleert motivaties en emoties; belangrijk bij
geheugenprocessen
Hippocampus: decleratief geheugen – kennis (episodisch geheugen – gebeurtenissen) en
stressregulatie (remt hypothalamus)
Langdurig onder stress staan hippocampus blokkeert blokkeert geheugen
Amygdala: emotioneel leren en reageren
Gedurende stressvolle ervaring cortisol activeert amygdala en hippocampus hippocampus
remt hypothalamus (normale situatie)
Langdurige cortisol overbelasting hippocampus minder volume hippocampus toename
geheugenproblemen
Hoge cortisol niveaus maken de amygdala gevoeliger en dus meer emotionele reacties
3. Frontal (DLPFC en orbitofrontaal)
De (dorsolaterale en orbito)prefrontale cortex
- Interpreteert signalen van het lichaam
- Bepaalt emotionele en motiverende waarde van stimuli
- Actief tijdens besluitvorming
- Emotionele reacties
- Analyseren van de beloning- en strafmogelijkheden in een situatie
Inhibitie!
Kiest meest productieve strategie
Rol van hormonen in de stressreactie
Aangestuurd door CZS worden hormonen afgegeven die ook het autonome zenuwstelsel beïnvloeden
- Cortisol verhoogt de energie: laat glucose en vet vrij, positie want meer energie
- Norepinefrine en epinefrine (=adrenaline): hebben invloed op de bloeddruk en de hartslag
- Immuunsysteem en herstelmechanismen op late intensiteit om energie te besparen
Rol van cortisol
, 1. Hoge stress zorgt voor afgifte meer cortisol
2. Bij te veel cortisol kan remsignaal niet goed worden verstuurd
3. Overproductie cortisol is gevolg
4. Chronische stress: lichaam compenseert voor te hoog cortisolniveau: receptoren minder
gevoelig, resistentie en minder demping
Gevolgen chronisch stress
Lichaam minder gevoelig voor regulerende effect cortisol op ontstekingsreacties
Ontstekingen spelen een rol bij veel aandoeningen zoals hart- en vaarziekten, astma en auto-
immuunziektes
1. Immuunsysteem en herstelmechanismen op lage intensiteit om energie te besparen
2. Cortisol beschadigt cellen immuunsysteem
Vijf zaken die effectieve stressreductietechnieken gemeen hebben
1. Stressgenererende gedachten identificeren en veranderen
2. Vaardigheden om de fysieke stressreactie tegen te gaan
3. Lichamelijk actief zijn: directe en indirecte effecten
4. Kennis over stressor: gevoel controle
5. Sociale steun: groepstherapie, begeleider, online
Bewegen activiteit hippocampus verhogen o.a. navigatie + betere connecties hippocampus beter
cortisol reguleren hippocampus volume kan toenemen
Wat is intelligentie?
Definitie: de mentale capaciteiten om kennis te verwerven, te redeneren en effectief problemen op te
lossen
Intelligentie is een hypothetisch construct
Intelligentie is relatief (je bent intelligent ten aanzien van je groepsgenoten: leeftijdsgenoten)
Definitie verschilt per cultuur – theorie westers-gecentreerd
Theorieën over intelligentie
Psychometrische theorieën: richten zich meer op een enkele factor die van belang is in de context van
school Hoe slim ben je?
Cognitieve theorieën: bekijken intelligentie breder en kijken naar intelligentie in zijn algeheel Wat
maakt je slim?
Emotionele intelligentie
Emotionele intelligentie is:
- Waarnemen, inschatten en uiten van emotie
- Begrijpen van emotie
- Toegang hebben tot emoties
- Reguleren
Meten door:
- Gezichten lezen
- Andere mensen vragen
- Vragen beantwoorden over emoties
- De marshmallowtest
Discussies rondom intelligentietests
13.1)
Gezonde stress vs ongezonde stress
Stressor stress stressreactie
^ stress-hantering eerdere ervaringen sociale steun
De stress-reactie
Het stresssysteem zorgt ervoor dat zowel psychische als lichamelijke druk kunnen incasseren EN er goed
van kunnen herstellen: allostase.
Het stressfysiologisch systeem reageert alsof we in het oerwoud leven, is dwingend en wordt ook
geactiveerd als er geen levensbedreigende situatie aanwezig is.
Kortdurende en langdurende cyclus
Kortdurend: gevaar sympathische reactie (adrenaline wordt aangemaakt in de bijnieren)
Langdurend: stresshormonen blijven door je lichaam gaan (cortisol= stresshormoon, wordt door de
bijnieren aangemaakt)
Langdurende cyclus – belangrijke hersengevieden
1. Hypothalamus, pituitary gland (hypofyse) & Adrenal glands (bijnieren) HPA stress-as]
belangrijkste fysiologische mechanism
2. Limbisch system, o.a. amygdala & hippocampus
Hippocampus & amygdala vs LEREN: Reguleert motivaties en emoties; belangrijk bij
geheugenprocessen
Hippocampus: decleratief geheugen – kennis (episodisch geheugen – gebeurtenissen) en
stressregulatie (remt hypothalamus)
Langdurig onder stress staan hippocampus blokkeert blokkeert geheugen
Amygdala: emotioneel leren en reageren
Gedurende stressvolle ervaring cortisol activeert amygdala en hippocampus hippocampus
remt hypothalamus (normale situatie)
Langdurige cortisol overbelasting hippocampus minder volume hippocampus toename
geheugenproblemen
Hoge cortisol niveaus maken de amygdala gevoeliger en dus meer emotionele reacties
3. Frontal (DLPFC en orbitofrontaal)
De (dorsolaterale en orbito)prefrontale cortex
- Interpreteert signalen van het lichaam
- Bepaalt emotionele en motiverende waarde van stimuli
- Actief tijdens besluitvorming
- Emotionele reacties
- Analyseren van de beloning- en strafmogelijkheden in een situatie
Inhibitie!
Kiest meest productieve strategie
Rol van hormonen in de stressreactie
Aangestuurd door CZS worden hormonen afgegeven die ook het autonome zenuwstelsel beïnvloeden
- Cortisol verhoogt de energie: laat glucose en vet vrij, positie want meer energie
- Norepinefrine en epinefrine (=adrenaline): hebben invloed op de bloeddruk en de hartslag
- Immuunsysteem en herstelmechanismen op late intensiteit om energie te besparen
Rol van cortisol
, 1. Hoge stress zorgt voor afgifte meer cortisol
2. Bij te veel cortisol kan remsignaal niet goed worden verstuurd
3. Overproductie cortisol is gevolg
4. Chronische stress: lichaam compenseert voor te hoog cortisolniveau: receptoren minder
gevoelig, resistentie en minder demping
Gevolgen chronisch stress
Lichaam minder gevoelig voor regulerende effect cortisol op ontstekingsreacties
Ontstekingen spelen een rol bij veel aandoeningen zoals hart- en vaarziekten, astma en auto-
immuunziektes
1. Immuunsysteem en herstelmechanismen op lage intensiteit om energie te besparen
2. Cortisol beschadigt cellen immuunsysteem
Vijf zaken die effectieve stressreductietechnieken gemeen hebben
1. Stressgenererende gedachten identificeren en veranderen
2. Vaardigheden om de fysieke stressreactie tegen te gaan
3. Lichamelijk actief zijn: directe en indirecte effecten
4. Kennis over stressor: gevoel controle
5. Sociale steun: groepstherapie, begeleider, online
Bewegen activiteit hippocampus verhogen o.a. navigatie + betere connecties hippocampus beter
cortisol reguleren hippocampus volume kan toenemen
Wat is intelligentie?
Definitie: de mentale capaciteiten om kennis te verwerven, te redeneren en effectief problemen op te
lossen
Intelligentie is een hypothetisch construct
Intelligentie is relatief (je bent intelligent ten aanzien van je groepsgenoten: leeftijdsgenoten)
Definitie verschilt per cultuur – theorie westers-gecentreerd
Theorieën over intelligentie
Psychometrische theorieën: richten zich meer op een enkele factor die van belang is in de context van
school Hoe slim ben je?
Cognitieve theorieën: bekijken intelligentie breder en kijken naar intelligentie in zijn algeheel Wat
maakt je slim?
Emotionele intelligentie
Emotionele intelligentie is:
- Waarnemen, inschatten en uiten van emotie
- Begrijpen van emotie
- Toegang hebben tot emoties
- Reguleren
Meten door:
- Gezichten lezen
- Andere mensen vragen
- Vragen beantwoorden over emoties
- De marshmallowtest
Discussies rondom intelligentietests
