Samenvatting gemaakt door Leon van Beek (LeonvBeek) Smart Building 5 (BBT)
Blok 1 Warmte, warmtetransport en thermische isolatie
Wat is warmte?
Warmte (Q) is niets anders dan een bijzondere vorm van energie. In feite gaat het om de
hoeveelheid energie die van het ene voorwerp naar het andere voorwerp gaat. Eenheid: J/s of W
Warmte gaat daarbij altijd vanzelf van een plaats met een hogere temperatuur naar een plaats met
een lagere temperatuur om zo tot een evenwichtssituatie te komen.
Wat is tempratuur?
Temperatuur (T) van een stof is een maat voor gemiddelde kinetische energie van moleculen.
Eenheid: K of °C. Hoe sneller moleculen bewegen (trillen), hoe hoger de temperatuur van een stof.
Warmte gaat daarbij altijd vanzelf van een plaats met een hogere temperatuur naar een plaats met
een lagere temperatuur.
Warmtetransport is ook van toepassing in gebouwen. Hier komt en gaat warmte door de hele schil
van een gebouw. Maar wat betekend dit voor een woning:
Welke vormen van warmte transport zijn er?
1. Stromen (convectie)
2. Geleiden (conductie)
3. Stralen (radiatie)
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
,Samenvatting gemaakt door Leon van Beek (LeonvBeek) Smart Building 5 (BBT)
In heel veel gevallen van warmtetransport zijn alle drie de soorten warmtetransporten van
toepassing. Zo ook in een spouwmuur, hier komen alle drie de soorten terug:
Stromen(C) Geleiden(G) Stralen(S)
De totale hoeveelheid warmte (energie) die per seconde wegstroomt van een plek met een hogere
temperatuur naar een plek met een lagere temperatuur noemen we de warmtestroom Q.
Eenheid: J/s ofwel Watt.
De warmtestroomdichtheid (q) is diezelfde warmtestroom, maar dan uitgedrukt per vierkante meter
oppervlak. Eenheid: W /m2. Dus J per seconde en per vierkante meter
Bijvoorbeeld:
De warmtestroomdichtheid (q) door een zeer goed geïsoleerd dak is 7 W/m2. Als het dakoppervlak
40 m2 groot is, wat is dan de totale warmtestroom door het dak?
De warmtestroom (Q) = 40 m2 * 7 W/m2 = 280 W
De warmtestroomdichtheid (q) door een ongeïsoleerd dak kan wel 100 W/m2 zijn! Wat is in dit geval
de totale warmtestroom? (het dakoppervlak is weer 40 m2).
De warmtestroom (Q) = 40m2 * 100 W/m2 = 4000 W
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
,Samenvatting gemaakt door Leon van Beek (LeonvBeek) Smart Building 5 (BBT)
Warmteverlies door geleiding
Warmtetransmissie = Warmtedoorlaat = Warmtestroom = Warmteverlies
Qtr = λ/d x A x ΔT [W ] warmtetransmissie (warmtestroom)
qtr = λ/d x ΔT [W /m2] specifieke warmtetransmissie (warmtestroomdichtheid)
Hierin is:
λ = warmtegeleidingscoëfficiënt (W /m.K)
d = dikte materiaallaag (m)
A = oppervlakte (m2)
T1-T2 = ΔT = temperatuurverschil over de lagen
λ/d de warmtetransmissiecoëfficiënt (ook wel de U-waarde genoemd)
λ/d = U = warmtedoorgangscoëfficiënt met als eenheid W /m².K
λ/d = U = 1/R
d/λ = R = warmteweerstand met als eenheid M2.K/W
d/λ = R = 1/U
Q = warmtestroom (W ) of q = warmtestroomdichtheid (W /m2)
A = oppervlakte (m2)
U = warmtedoorgangscoëfficiënt (W /m2K)
R = warmteweerstand (m2K/W )
ΔT = temperatuurverschil over de constructie (K of °C)
Als de warmteweerstand van een constructie wordt berekend dan tel je alle warmte weerstanden
van de verschillende lagen bij elkaar op; Rm1 + Rm2 +Rm3 + Rm4 ….. Dit is de dan de Rc . Wordt bij de Rc
waarde de overgangsweerstanden (Rse Rsi) meegenomen dan heb je de Rl . De overgangsweerstanden
staan in de volgende afbeelding (en op de laatste pagina):
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
, Samenvatting gemaakt door Leon van Beek (LeonvBeek) Smart Building 5 (BBT)
Hieronder nog een in een tabel nog een keer wat precies de Rm, Rc, Rl en de U waarden zijn en hoe die
berekend worden:
Tempratuurverloop
Stationair tempratuurverloop = overal in de constructie is de warmtestroom gelijk, dit is het
uitgangspunt om het tempratuurverloop te berekenen.
Er zijn 2 methoden om de tempratuurverloop door een constructie te bepalen. Dit kan door (incl.
formule):
1. “Over de laag n” (Formule: ΔTn = (Rn / Rl) x ΔTbinnen-buiten )
2. “Laag voor laag” (Door middel van een tabel)
De berekening van de warmteweerstand van een constructie je te kunnen maken. Hieronder een
foto van een berekening van een bepaalde constructie met het rekentabel erbij*.
*Bij het invullen en berekenen van de tabel van de warmteweerstand, tempratuurverloop en
dauwpunt (Glaser berekening), kunnen soms verschillende berekeningen worden gebruikt om tot
een zelfde waarde te komen. Zie hierboven met het tempratuur verloop
Hieronder een voorbeeld van de twee methoden:
Methode 1 “over de laag n”:
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
Blok 1 Warmte, warmtetransport en thermische isolatie
Wat is warmte?
Warmte (Q) is niets anders dan een bijzondere vorm van energie. In feite gaat het om de
hoeveelheid energie die van het ene voorwerp naar het andere voorwerp gaat. Eenheid: J/s of W
Warmte gaat daarbij altijd vanzelf van een plaats met een hogere temperatuur naar een plaats met
een lagere temperatuur om zo tot een evenwichtssituatie te komen.
Wat is tempratuur?
Temperatuur (T) van een stof is een maat voor gemiddelde kinetische energie van moleculen.
Eenheid: K of °C. Hoe sneller moleculen bewegen (trillen), hoe hoger de temperatuur van een stof.
Warmte gaat daarbij altijd vanzelf van een plaats met een hogere temperatuur naar een plaats met
een lagere temperatuur.
Warmtetransport is ook van toepassing in gebouwen. Hier komt en gaat warmte door de hele schil
van een gebouw. Maar wat betekend dit voor een woning:
Welke vormen van warmte transport zijn er?
1. Stromen (convectie)
2. Geleiden (conductie)
3. Stralen (radiatie)
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
,Samenvatting gemaakt door Leon van Beek (LeonvBeek) Smart Building 5 (BBT)
In heel veel gevallen van warmtetransport zijn alle drie de soorten warmtetransporten van
toepassing. Zo ook in een spouwmuur, hier komen alle drie de soorten terug:
Stromen(C) Geleiden(G) Stralen(S)
De totale hoeveelheid warmte (energie) die per seconde wegstroomt van een plek met een hogere
temperatuur naar een plek met een lagere temperatuur noemen we de warmtestroom Q.
Eenheid: J/s ofwel Watt.
De warmtestroomdichtheid (q) is diezelfde warmtestroom, maar dan uitgedrukt per vierkante meter
oppervlak. Eenheid: W /m2. Dus J per seconde en per vierkante meter
Bijvoorbeeld:
De warmtestroomdichtheid (q) door een zeer goed geïsoleerd dak is 7 W/m2. Als het dakoppervlak
40 m2 groot is, wat is dan de totale warmtestroom door het dak?
De warmtestroom (Q) = 40 m2 * 7 W/m2 = 280 W
De warmtestroomdichtheid (q) door een ongeïsoleerd dak kan wel 100 W/m2 zijn! Wat is in dit geval
de totale warmtestroom? (het dakoppervlak is weer 40 m2).
De warmtestroom (Q) = 40m2 * 100 W/m2 = 4000 W
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
,Samenvatting gemaakt door Leon van Beek (LeonvBeek) Smart Building 5 (BBT)
Warmteverlies door geleiding
Warmtetransmissie = Warmtedoorlaat = Warmtestroom = Warmteverlies
Qtr = λ/d x A x ΔT [W ] warmtetransmissie (warmtestroom)
qtr = λ/d x ΔT [W /m2] specifieke warmtetransmissie (warmtestroomdichtheid)
Hierin is:
λ = warmtegeleidingscoëfficiënt (W /m.K)
d = dikte materiaallaag (m)
A = oppervlakte (m2)
T1-T2 = ΔT = temperatuurverschil over de lagen
λ/d de warmtetransmissiecoëfficiënt (ook wel de U-waarde genoemd)
λ/d = U = warmtedoorgangscoëfficiënt met als eenheid W /m².K
λ/d = U = 1/R
d/λ = R = warmteweerstand met als eenheid M2.K/W
d/λ = R = 1/U
Q = warmtestroom (W ) of q = warmtestroomdichtheid (W /m2)
A = oppervlakte (m2)
U = warmtedoorgangscoëfficiënt (W /m2K)
R = warmteweerstand (m2K/W )
ΔT = temperatuurverschil over de constructie (K of °C)
Als de warmteweerstand van een constructie wordt berekend dan tel je alle warmte weerstanden
van de verschillende lagen bij elkaar op; Rm1 + Rm2 +Rm3 + Rm4 ….. Dit is de dan de Rc . Wordt bij de Rc
waarde de overgangsweerstanden (Rse Rsi) meegenomen dan heb je de Rl . De overgangsweerstanden
staan in de volgende afbeelding (en op de laatste pagina):
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
, Samenvatting gemaakt door Leon van Beek (LeonvBeek) Smart Building 5 (BBT)
Hieronder nog een in een tabel nog een keer wat precies de Rm, Rc, Rl en de U waarden zijn en hoe die
berekend worden:
Tempratuurverloop
Stationair tempratuurverloop = overal in de constructie is de warmtestroom gelijk, dit is het
uitgangspunt om het tempratuurverloop te berekenen.
Er zijn 2 methoden om de tempratuurverloop door een constructie te bepalen. Dit kan door (incl.
formule):
1. “Over de laag n” (Formule: ΔTn = (Rn / Rl) x ΔTbinnen-buiten )
2. “Laag voor laag” (Door middel van een tabel)
De berekening van de warmteweerstand van een constructie je te kunnen maken. Hieronder een
foto van een berekening van een bepaalde constructie met het rekentabel erbij*.
*Bij het invullen en berekenen van de tabel van de warmteweerstand, tempratuurverloop en
dauwpunt (Glaser berekening), kunnen soms verschillende berekeningen worden gebruikt om tot
een zelfde waarde te komen. Zie hierboven met het tempratuur verloop
Hieronder een voorbeeld van de twee methoden:
Methode 1 “over de laag n”:
Samenvatting: boek Bouwfysica ISBN: 978 90 06 21 499 4
Samenvatting: PowerPoints docent
