Inhoud
HOOFDSTUK 5: OUDERGERICHTHEID ALS BASISHOUDING.....................................................................1
5.2 JE IDEEËN OVER OUDERSCHAP BEGINNEN MET HET VERHAAL VAN HET KIND IN JEZELF............2
5.3 HET IS DE HOEK VAN WAARUIT WE KIJKEN DIE BEPAALT WAT WE WAARNEMEN.......................2
5.4 DE WINST VAN HET KIJKEN VANUIT MEERDERE PERSPECTIEVEN.................................................2
5.5 COMMUNICATIETHEORIE.............................................................................................................2
5.6 DE BETEKENIS VAN DE OUDERLIJKE EN DE PROFESSIONELE CONTEXT.........................................3
5.7 OUDERBETROKKENHEID...............................................................................................................3
SAMENVATTING.................................................................................................................................4
HOOFDSTUK 6: DE INVLOED VAN ERVARINGEN, EMOTIES EN VISIES.....................................................4
6.3 EMOTIES OP BASIS VAN EIGEN KIND-ERVARINGEN VAN DE HULPVERLENER...............................5
6.4 DE GEÎDEALISEERDE OUDER IN (EN DOOR?) DE PERSOON VAN DE HULPVERLENER....................5
6.6 EMOTIES VAN DE HULPVERLENER OPGEROEPEN DOOR DE OUDER VAN HET AANGEMELDE
KIND ...................................................................................................................................................6
6.7 DE BETEKENIS VAN EMOTIONELE REACTIES VAN COLLEGA'S OP OUDERS ..................................6
6.8 DE BASISHOUDING VAN HET TEAM EN DE VISIE VAN DE ORGANISATIE TEN OPZICHTE VAN
OUDERS .............................................................................................................................................6
HOOFDSTUK 7: OUDERS EN DE KRITISCHE ZELFREFLECTIE VAN DE PROFESSIONALS.............................7
7.2 THEORIE: OVER LOSLATEN EN RUIMTE BIEDEN IN OUDERSCHAP ...............................................7
7.3 LEVENSFASE EN EVENTUEEL OUDERSCHAP VAN DE HULPVERLENER ..........................................7
7.4 HET JE VRIJSPELEN VAN EMOTIES EN OVER FEEDBACK ...............................................................8
7.5 OVER BEWUSTWORDING EN DE METAPOSITIE ...........................................................................8
7.6 OUDERSCHAP EN DWINGENDE MAATSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN ........................................8
HOOFDSTUK 5: OUDERGERICHTHEID ALS
BASISHOUDING
Hulpverleners hebben altijd met meerdere perspectieven/dieptetekeningen te maken:
Die van zichzelf
Die van beide ouders
Omstanders betreffende ouders
, 5.2 JE IDEEËN OVER OUDERSCHAP BEGINNEN MET HET VERHAAL
VAN HET KIND IN JEZELF
Iedereen heeft ervaringen met ouders. Deze ervaringen kleuren voor iedereen het
onderwerp 'ouderschap' persoonlijk. Willen we 'ouderschap' beter gaan begrijpen, dan
ontkomen we niet aan uitwisseling van ideeën daarover. Bij het zoeken naar de verschillen
kunnen we ons verdiepen in wat ouderschap bijzonder maakt. En dat helpt om ons, in een
gesprek met een vader en of moeder, een beeld te vormen van de invloeden op hun
ouderschap.
Gericht aandacht besteden aan de reflectieve vraag hoe een ouder een bepaald aspect van
ouderschap persoonlijk beleeft helpt zicht te krijgen op de betekenis van bepaalde uitspraken
over facetten van ouderschap zonder voorbij te gaan aan de context- en/ of de
persoonsafhankelijke inkleuring.--> Vraagt zelf reflectieve attitude.
5.3 HET IS DE HOEK VAN WAARUIT WE KIJKEN DIE BEPAALT WAT WE
WAARNEMEN
Perspectiefwisseling moet juist bij professionele communicatie met de ouders gebeuren.
Vragen over het gedrag en zorgen over een vastlopende kinderontwikkeling leiden tot
spanningen bij ouders. Ouders zoeken vaak naar fouten (schuldgevoel). Door te proberen
hun perspectief in te nemen en zich steeds in de positie van de ouders te verplaatsen (en
vooral steeds te checken of hij daarin slaagt), schept de hulpverlener ruimte voor de
subjectieve kijk van ouders. Daarna ga je in dialoog om de subjectieve betekenis achter de
objectieve gebeurtenissen te vinden.
5.4 DE WINST VAN HET KIJKEN VANUIT MEERDERE PERSPECTIEVEN
Om meerdere redenen liggen in diverse gesprekken communicatieproblemen op de loer.
Onduidelijkheid of onbekendheid met de betekenis van een woord. Vakjargon
elkaar niet goed verstaan
verschillende ideeën hebben over hun onderlinge relatie.
Tegelijkertijd beïnvloedt de communicatie iedere gesprekspartner afzonderlijk én dat bepaalt
weer de ontwikkeling van hun relatie. De spanning tussen de ouders en de hulpverlener
beïnvloedt de hulpverlener zodanig dat het hem aanzet om er een verklaring voor te zoeken
('Ze hebben waarschijnlijk moeite om te praten over de problemen met hun zoon'). Met deze
verklaring lijkt hij er geen rekening mee te houden dat hij zelf, op de een of andere manier,
een rol speelt in het bestaan of ontstaan van de spanning.
Conclusie: Kijk vanuit verschillende perspectieven, niet alleen vanuit die van jezelf als
hulpverlener, maar ook vanuit het perspectief van ouders. Toets of jouw aannames kloppen,
vraag naar hoe ouders het gesprek ervaren, wat er scheelt. Wanneer er nog geen
vertrouwensrelatie is, kunnen opmerkingen of vragen, hoe goed ook bedoeld, verkeerd
vallen en de werkrelatie verder onder druk zetten. Een vertrouwensrelatie is dus ook van
essentieel belang.
5.5 COMMUNICATIETHEORIE
De fysieke omgeving en het gedrag van de gesprekspartners zijn onderdelen van
communicatie. Bij gedrag hoort: de lichaamshouding, het stemgebruik en de wijze waarop
iemand zich kleedt. Bij fysieke omgeving hoort: de plaats, het tijdstip, het al dan niet
aanwezig zijn van anderen.
HOOFDSTUK 5: OUDERGERICHTHEID ALS BASISHOUDING.....................................................................1
5.2 JE IDEEËN OVER OUDERSCHAP BEGINNEN MET HET VERHAAL VAN HET KIND IN JEZELF............2
5.3 HET IS DE HOEK VAN WAARUIT WE KIJKEN DIE BEPAALT WAT WE WAARNEMEN.......................2
5.4 DE WINST VAN HET KIJKEN VANUIT MEERDERE PERSPECTIEVEN.................................................2
5.5 COMMUNICATIETHEORIE.............................................................................................................2
5.6 DE BETEKENIS VAN DE OUDERLIJKE EN DE PROFESSIONELE CONTEXT.........................................3
5.7 OUDERBETROKKENHEID...............................................................................................................3
SAMENVATTING.................................................................................................................................4
HOOFDSTUK 6: DE INVLOED VAN ERVARINGEN, EMOTIES EN VISIES.....................................................4
6.3 EMOTIES OP BASIS VAN EIGEN KIND-ERVARINGEN VAN DE HULPVERLENER...............................5
6.4 DE GEÎDEALISEERDE OUDER IN (EN DOOR?) DE PERSOON VAN DE HULPVERLENER....................5
6.6 EMOTIES VAN DE HULPVERLENER OPGEROEPEN DOOR DE OUDER VAN HET AANGEMELDE
KIND ...................................................................................................................................................6
6.7 DE BETEKENIS VAN EMOTIONELE REACTIES VAN COLLEGA'S OP OUDERS ..................................6
6.8 DE BASISHOUDING VAN HET TEAM EN DE VISIE VAN DE ORGANISATIE TEN OPZICHTE VAN
OUDERS .............................................................................................................................................6
HOOFDSTUK 7: OUDERS EN DE KRITISCHE ZELFREFLECTIE VAN DE PROFESSIONALS.............................7
7.2 THEORIE: OVER LOSLATEN EN RUIMTE BIEDEN IN OUDERSCHAP ...............................................7
7.3 LEVENSFASE EN EVENTUEEL OUDERSCHAP VAN DE HULPVERLENER ..........................................7
7.4 HET JE VRIJSPELEN VAN EMOTIES EN OVER FEEDBACK ...............................................................8
7.5 OVER BEWUSTWORDING EN DE METAPOSITIE ...........................................................................8
7.6 OUDERSCHAP EN DWINGENDE MAATSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN ........................................8
HOOFDSTUK 5: OUDERGERICHTHEID ALS
BASISHOUDING
Hulpverleners hebben altijd met meerdere perspectieven/dieptetekeningen te maken:
Die van zichzelf
Die van beide ouders
Omstanders betreffende ouders
, 5.2 JE IDEEËN OVER OUDERSCHAP BEGINNEN MET HET VERHAAL
VAN HET KIND IN JEZELF
Iedereen heeft ervaringen met ouders. Deze ervaringen kleuren voor iedereen het
onderwerp 'ouderschap' persoonlijk. Willen we 'ouderschap' beter gaan begrijpen, dan
ontkomen we niet aan uitwisseling van ideeën daarover. Bij het zoeken naar de verschillen
kunnen we ons verdiepen in wat ouderschap bijzonder maakt. En dat helpt om ons, in een
gesprek met een vader en of moeder, een beeld te vormen van de invloeden op hun
ouderschap.
Gericht aandacht besteden aan de reflectieve vraag hoe een ouder een bepaald aspect van
ouderschap persoonlijk beleeft helpt zicht te krijgen op de betekenis van bepaalde uitspraken
over facetten van ouderschap zonder voorbij te gaan aan de context- en/ of de
persoonsafhankelijke inkleuring.--> Vraagt zelf reflectieve attitude.
5.3 HET IS DE HOEK VAN WAARUIT WE KIJKEN DIE BEPAALT WAT WE
WAARNEMEN
Perspectiefwisseling moet juist bij professionele communicatie met de ouders gebeuren.
Vragen over het gedrag en zorgen over een vastlopende kinderontwikkeling leiden tot
spanningen bij ouders. Ouders zoeken vaak naar fouten (schuldgevoel). Door te proberen
hun perspectief in te nemen en zich steeds in de positie van de ouders te verplaatsen (en
vooral steeds te checken of hij daarin slaagt), schept de hulpverlener ruimte voor de
subjectieve kijk van ouders. Daarna ga je in dialoog om de subjectieve betekenis achter de
objectieve gebeurtenissen te vinden.
5.4 DE WINST VAN HET KIJKEN VANUIT MEERDERE PERSPECTIEVEN
Om meerdere redenen liggen in diverse gesprekken communicatieproblemen op de loer.
Onduidelijkheid of onbekendheid met de betekenis van een woord. Vakjargon
elkaar niet goed verstaan
verschillende ideeën hebben over hun onderlinge relatie.
Tegelijkertijd beïnvloedt de communicatie iedere gesprekspartner afzonderlijk én dat bepaalt
weer de ontwikkeling van hun relatie. De spanning tussen de ouders en de hulpverlener
beïnvloedt de hulpverlener zodanig dat het hem aanzet om er een verklaring voor te zoeken
('Ze hebben waarschijnlijk moeite om te praten over de problemen met hun zoon'). Met deze
verklaring lijkt hij er geen rekening mee te houden dat hij zelf, op de een of andere manier,
een rol speelt in het bestaan of ontstaan van de spanning.
Conclusie: Kijk vanuit verschillende perspectieven, niet alleen vanuit die van jezelf als
hulpverlener, maar ook vanuit het perspectief van ouders. Toets of jouw aannames kloppen,
vraag naar hoe ouders het gesprek ervaren, wat er scheelt. Wanneer er nog geen
vertrouwensrelatie is, kunnen opmerkingen of vragen, hoe goed ook bedoeld, verkeerd
vallen en de werkrelatie verder onder druk zetten. Een vertrouwensrelatie is dus ook van
essentieel belang.
5.5 COMMUNICATIETHEORIE
De fysieke omgeving en het gedrag van de gesprekspartners zijn onderdelen van
communicatie. Bij gedrag hoort: de lichaamshouding, het stemgebruik en de wijze waarop
iemand zich kleedt. Bij fysieke omgeving hoort: de plaats, het tijdstip, het al dan niet
aanwezig zijn van anderen.
