Inleiding rond het
ontstaan van de
jeugdbescherming in
België
Hoofdstuk 1
5
, 1. Inleiding rond het ontstaan van de
jeugdbescherming in België
1.1 evolutie van de socialisatie
Algemeen
• NU: rechten van Kinderen/Jongeren zijn gewaarborgd.
• Geen evidente zaak want eerste beschermingswet pas in 1912
• Categoriaal beleid is recent
• Proces van socialisatie: opvoeding door verinnerlijken van waarden en normen
• Proces van sociale controle zowel formeel als informeel
• Processen zorgen voor evolutie dis ook wat betreft ons onderwerp
• Belang van Verlichting met opkomst van wetenschappen zoals criminologie,
penologie, psychologie
Opvattingen over socialisatie zijn een recente sociale constructie
• Hoe wij nu naar kinderen kijken : geëvolueerd op basis van inzichten in geschiedenis
→ Kindbeeld en het apart behandelen van kinderen zijn historische maaksels
Evolutie van de socialisatie
• Kinderen worden eeuwen beschouwd als een ‘volwassene’ met uitzonderingen
→ Recente sociale constructie door ons gemaakt
• Verlichting is bepalend voor het categoriaal beleid,
- Nog-niet positie: nog-niet verantwoordelijk, nog-niet zelfstandig…
- Weten nog niet het verschil tussen goed en kwaad
- Toekomst, vooruitgang, ratio staan centraal
• 2 mensbeelden in Verlichting:
- Volwassene: kent zijn lot
- Kind: kneedbaar, maakbaar, evolueerbaar
1.1.1 Geen kindbeeld
Kinderen waren een ding
• Tot 7 jaar beschouwd als een last, ding
→ Ze waren er, gingen dood of overleefden
• Voor 7j : kind had geen belang
→ Vanaf 7j : volwassen en ingeschakeld in leefwereld van volwassene
6
, Kinderen zijn onbelangrijk
• praktijken die aantonen dat kinderen niet belangrijk zijn
→ onhygiënische omstandigheden
→ hoge kindersterfte
→ onderdompelen in rivieren, verbranden met strijkijzer
• Afwezig kindbeeld in Oudheid: kleine volwassenen
- Achterlaten van kinderen (meisjes en kinderen met beperkingen eerst)
- Offeren aan Godheid
- Als afval weggooien op de mesthoop
• Ook recentelijk (17de – 18de eeuw) geen kindbeeld
- Hogere klasse schakelde voedsters in dus weinig aandacht en hoge kindersterfte
- Praktijken die nu heden ten dag in onze ogen barbaars overkomen
• Onhygiënische omstandigheden, geen voorbehoedsmiddelen, ziektes leidden tot
hoge kindersterfte en dus geen aandacht
• Meisjes waren minder waard en dit zal zich verder manifesteren doorheen de
geschiedenis
→ Zwakke geslacht, minder kracht, kwetsbaarder, zwangerschap
Vanaf 7 jaar ben je volwassen
• Vanaf 7 jaar als volwassene beschouwd in alle aspecten van het sociale leven
- Jongens vertoefden in leerscholen
- Meisjes bleven thuis om het huishouden te leren
1.1.2 Een aanzet tot een kindbeeld
Vanaf de 16e eeuw kwam er een kleine verandering
• klein die zich vooral toonde bij de jongens uit de hogere klasse
→ jongens naar school gestuurd voor intellectuele vorming
ontstaan van mensbeelden die aantonen dat kinderen belangrijker worden
• moralisten
→ zeggen dat kind ‘slecht’ geboren wordt en opvoeding het kind ‘goed’ moet
maken
• Rousseau
→ Een kind is inherent ‘goed’ en het is de invloed van buitenaf die een kind
beïnvloed
7
ontstaan van de
jeugdbescherming in
België
Hoofdstuk 1
5
, 1. Inleiding rond het ontstaan van de
jeugdbescherming in België
1.1 evolutie van de socialisatie
Algemeen
• NU: rechten van Kinderen/Jongeren zijn gewaarborgd.
• Geen evidente zaak want eerste beschermingswet pas in 1912
• Categoriaal beleid is recent
• Proces van socialisatie: opvoeding door verinnerlijken van waarden en normen
• Proces van sociale controle zowel formeel als informeel
• Processen zorgen voor evolutie dis ook wat betreft ons onderwerp
• Belang van Verlichting met opkomst van wetenschappen zoals criminologie,
penologie, psychologie
Opvattingen over socialisatie zijn een recente sociale constructie
• Hoe wij nu naar kinderen kijken : geëvolueerd op basis van inzichten in geschiedenis
→ Kindbeeld en het apart behandelen van kinderen zijn historische maaksels
Evolutie van de socialisatie
• Kinderen worden eeuwen beschouwd als een ‘volwassene’ met uitzonderingen
→ Recente sociale constructie door ons gemaakt
• Verlichting is bepalend voor het categoriaal beleid,
- Nog-niet positie: nog-niet verantwoordelijk, nog-niet zelfstandig…
- Weten nog niet het verschil tussen goed en kwaad
- Toekomst, vooruitgang, ratio staan centraal
• 2 mensbeelden in Verlichting:
- Volwassene: kent zijn lot
- Kind: kneedbaar, maakbaar, evolueerbaar
1.1.1 Geen kindbeeld
Kinderen waren een ding
• Tot 7 jaar beschouwd als een last, ding
→ Ze waren er, gingen dood of overleefden
• Voor 7j : kind had geen belang
→ Vanaf 7j : volwassen en ingeschakeld in leefwereld van volwassene
6
, Kinderen zijn onbelangrijk
• praktijken die aantonen dat kinderen niet belangrijk zijn
→ onhygiënische omstandigheden
→ hoge kindersterfte
→ onderdompelen in rivieren, verbranden met strijkijzer
• Afwezig kindbeeld in Oudheid: kleine volwassenen
- Achterlaten van kinderen (meisjes en kinderen met beperkingen eerst)
- Offeren aan Godheid
- Als afval weggooien op de mesthoop
• Ook recentelijk (17de – 18de eeuw) geen kindbeeld
- Hogere klasse schakelde voedsters in dus weinig aandacht en hoge kindersterfte
- Praktijken die nu heden ten dag in onze ogen barbaars overkomen
• Onhygiënische omstandigheden, geen voorbehoedsmiddelen, ziektes leidden tot
hoge kindersterfte en dus geen aandacht
• Meisjes waren minder waard en dit zal zich verder manifesteren doorheen de
geschiedenis
→ Zwakke geslacht, minder kracht, kwetsbaarder, zwangerschap
Vanaf 7 jaar ben je volwassen
• Vanaf 7 jaar als volwassene beschouwd in alle aspecten van het sociale leven
- Jongens vertoefden in leerscholen
- Meisjes bleven thuis om het huishouden te leren
1.1.2 Een aanzet tot een kindbeeld
Vanaf de 16e eeuw kwam er een kleine verandering
• klein die zich vooral toonde bij de jongens uit de hogere klasse
→ jongens naar school gestuurd voor intellectuele vorming
ontstaan van mensbeelden die aantonen dat kinderen belangrijker worden
• moralisten
→ zeggen dat kind ‘slecht’ geboren wordt en opvoeding het kind ‘goed’ moet
maken
• Rousseau
→ Een kind is inherent ‘goed’ en het is de invloed van buitenaf die een kind
beïnvloed
7
