Samenvatting Bestuursprocesrecht
Hoofdstuk1
Bestuursrecht is het geheel van procedureregels in verband met de
rechtsbescherming tegen besluiten van bestuursorganen. Bestuursprocesrecht is
gericht op de rechtsbescherming van degene die beroep instelt. gebeurt voor
bestuursrechter (=oordeelt over rechtmatigheid van het besluit van
overheidsorgaan, niet over doelmatigheid, dit doet hij ex
tunc=rechtmatigheid op het moment dat beslissing werd genomen).
Voordat dit gebeurt moet overheidsorgaan dat beslissing genomen heeft
beslissing heroverwegen, dit moet ex nunc, dus met nieuwe feiten erin
betrokken.
Awb bevat 2 procedures:
- Bezwaarprocedure
Bezwaar wordt ingediend bij bestuursorgaan dat besluit heeft genomen,
deze biedt bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen een herkansing.
- Administratief beroep= belanghebbende doet beroep op administratie, dit
is een oud woord voor openbaar bestuur. Komt nog maar weinig voor,
wordt ingediend bij ander, meestal hoger bestuursorgaan. Deze beoordeelt
de zaak en neemt besluit.
Beide zijn dit voorzieningen bij openbaar bestuur, waarbij een bestuursorgaan
door de belanghebbende wordt gedwongen tot heroverweging van het besluit.
Beide bieden rechtsbescherming aan belanghebbende(n), bevorderen dat
standpunten duidelijk worden en misverstanden worden
opgehelderd=zeelfunctie (onnodig beroep op de rechter kan worden
voorkomen).
1 van deze procedures moet worden doorlopen voordat het oordeel vd
rechter kan worden gevraagd.
Regels vooral vastgelegd in Algemene wet bestuursrecht (Awb). Is in het
leven geroepen om uniformiteit in het bestuurs(proces)recht aan te brengen. Ook
staan er regels van bestuursprocesrecht in de Grondwet en in bijzondere wet- en
regelgeving, zoals de Wet werk en bijstand (WWB) en de Wet ruimtelijke ordening
(Wro) en de Vreemdelingenwet (VW. Maar ook in jurisprudentie en ongeschreven
recht en in internationaal recht.
Beschikking is een besluit dat niet in het algemeen geldt, maar gericht is op
een individueel geval of individuele zaak.
In het procesrecht geldt GEEN verplichte procesvertegenwoordiging.
Belangrijk in bestuursprocesrecht = verbod op reformatio in peius = degene
die opkomt tegen besluit van overheidsorgaan mag niet nadeliger uit zijn.
Bestuursrechtspraak vindt meestal plaats in 2 instanties: beroep (eerste aanleg)
en hoger beroep.
,Elke vd 19 rechtbanken in NL heeft een sector bestuursrecht.
Er zijn ook bestuursrechters buiten de rechterlijke macht die bepaalde soorten
geschillen behandelen:
- ABRvS=Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State=rechter in 1 e
aanleg voor besluiten over milieuzaken.
- CRvB=Centrale Raad van Beroep=rechter in 1e aanleg voor besluiten ten
aanzien van oorlogsslachtoffers.
- CBB=College van Beroep voor het bedrijfsleven=competente rechter voor
hoger beroep.
Rechter moet absoluut en relatief competent zijn, ook moet griffierecht betaald
zijn en het doorlopen van verplichte voorprocedure zijn extra
ontvankelijkheidseisen.
Veroordeelt vrijwel altijd bestuursorgaan tot betaling van de kosten van het
griffierecht en de proceskosten. Indiener beroep kan ook verzoeken om
schadevergoeding van bestuursorgaan.
Bestuursrechter kan op verzoek van partij een voorlopige voorziening treffen. Hij
doet dan als voorzieningenrechter een uitspraak tav het bestreden besluit.
Burgerlijke rechter heeft in bestuursprocesrecht een vangnetfunctie voor de
gevallen waarin de bestuursrechter geen of onvoldoende rechtsbescherming
biedt, omdat de Awb of een bijzondere wet geen bestuursrechtelijke voorziening
bevat.
Op Europlees niveau=EHRM=Europees Hof voor de Rechten van de Mens en
HvJ EG=Europees Hof van Justitie
Indien voor een geschil de eenduidige uitleg van het Europese recht noodzakelijk
is, dan kan de NL rechter het Europees Hof van Justitie verzoeken om een
zogenoemde prejudiciële beslissing over de uitleg van het
gemeenschapsrecht.
, Hoofdstuk 2
Art. 1:3 lid 1 Awb verstaat onder een besluit: ‘een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling’.
Criteria:
- Er is een beslissing
- Genomen door een bestuursorgaan
- Dat op schrift is gesteld
- Gericht is op rechtsgevolg
- Publiekrechtelijk van aard is
Op de eis dat een besluit gericht moet zijn op een rechtsgevolg geldt een aantal
uitzonderingen
Bijv. bij een afwijzing, een schriftelijke weigering en een fictief besluit
(uitblijven van een reactie).
Aanvraag=verzoek van belanghebbende een besluit te nemen. Alleen als het
verzoek afkomstig is van een belang hebbende kan er een besluit in de zin van
de Awb ontstaan.
“Belanghebbende is degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is
betrokken”. Art. 1:2 Awb.
Volgens vaste jurisprudentie moet het gaan om een eigen belang, dat actueel,
persoonlijk en objectief bepaalbaar is en dat rechtstreeks betrekking heeft op het
besluit. De positie van de belanghebbende moet duidelijk te onderscheiden zijn
van die van anderen. Ten slotte moet er een direct verband zijn tussen het besluit
van het bestuursorgaan en het belang van de belanghebbende.
Beschikking moet schriftelijk ingediend worden bij het bestuursorgaan dat
bevoegd is op de aanvraag te beslissen (art. 4:1 Awb)
Elektronisch ingediende aanvraag kan ook, mag bestuursorgaan zelf
beslissen of dit kan, behalve als de wet het niet toelaat. Art. 2:15 Awb.
Moet worden voorzien van elektronische handtekening.
Je kunt je door een gemachtigde laten vertegenwoordigen in het verkeer met
bestuursorgaan.
Is noodzakelijk als een rechtspersoon zoals een stichting of een vennootschap
een aanvraag wil indienen.
Bestuursorgaan kan niet alleen op verzoek maar ook ambtshalve, dwz op eigen
initiatief, een beslissing nemen. Bv belastingaanslag opleggen.
Hoofdstuk1
Bestuursrecht is het geheel van procedureregels in verband met de
rechtsbescherming tegen besluiten van bestuursorganen. Bestuursprocesrecht is
gericht op de rechtsbescherming van degene die beroep instelt. gebeurt voor
bestuursrechter (=oordeelt over rechtmatigheid van het besluit van
overheidsorgaan, niet over doelmatigheid, dit doet hij ex
tunc=rechtmatigheid op het moment dat beslissing werd genomen).
Voordat dit gebeurt moet overheidsorgaan dat beslissing genomen heeft
beslissing heroverwegen, dit moet ex nunc, dus met nieuwe feiten erin
betrokken.
Awb bevat 2 procedures:
- Bezwaarprocedure
Bezwaar wordt ingediend bij bestuursorgaan dat besluit heeft genomen,
deze biedt bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen een herkansing.
- Administratief beroep= belanghebbende doet beroep op administratie, dit
is een oud woord voor openbaar bestuur. Komt nog maar weinig voor,
wordt ingediend bij ander, meestal hoger bestuursorgaan. Deze beoordeelt
de zaak en neemt besluit.
Beide zijn dit voorzieningen bij openbaar bestuur, waarbij een bestuursorgaan
door de belanghebbende wordt gedwongen tot heroverweging van het besluit.
Beide bieden rechtsbescherming aan belanghebbende(n), bevorderen dat
standpunten duidelijk worden en misverstanden worden
opgehelderd=zeelfunctie (onnodig beroep op de rechter kan worden
voorkomen).
1 van deze procedures moet worden doorlopen voordat het oordeel vd
rechter kan worden gevraagd.
Regels vooral vastgelegd in Algemene wet bestuursrecht (Awb). Is in het
leven geroepen om uniformiteit in het bestuurs(proces)recht aan te brengen. Ook
staan er regels van bestuursprocesrecht in de Grondwet en in bijzondere wet- en
regelgeving, zoals de Wet werk en bijstand (WWB) en de Wet ruimtelijke ordening
(Wro) en de Vreemdelingenwet (VW. Maar ook in jurisprudentie en ongeschreven
recht en in internationaal recht.
Beschikking is een besluit dat niet in het algemeen geldt, maar gericht is op
een individueel geval of individuele zaak.
In het procesrecht geldt GEEN verplichte procesvertegenwoordiging.
Belangrijk in bestuursprocesrecht = verbod op reformatio in peius = degene
die opkomt tegen besluit van overheidsorgaan mag niet nadeliger uit zijn.
Bestuursrechtspraak vindt meestal plaats in 2 instanties: beroep (eerste aanleg)
en hoger beroep.
,Elke vd 19 rechtbanken in NL heeft een sector bestuursrecht.
Er zijn ook bestuursrechters buiten de rechterlijke macht die bepaalde soorten
geschillen behandelen:
- ABRvS=Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State=rechter in 1 e
aanleg voor besluiten over milieuzaken.
- CRvB=Centrale Raad van Beroep=rechter in 1e aanleg voor besluiten ten
aanzien van oorlogsslachtoffers.
- CBB=College van Beroep voor het bedrijfsleven=competente rechter voor
hoger beroep.
Rechter moet absoluut en relatief competent zijn, ook moet griffierecht betaald
zijn en het doorlopen van verplichte voorprocedure zijn extra
ontvankelijkheidseisen.
Veroordeelt vrijwel altijd bestuursorgaan tot betaling van de kosten van het
griffierecht en de proceskosten. Indiener beroep kan ook verzoeken om
schadevergoeding van bestuursorgaan.
Bestuursrechter kan op verzoek van partij een voorlopige voorziening treffen. Hij
doet dan als voorzieningenrechter een uitspraak tav het bestreden besluit.
Burgerlijke rechter heeft in bestuursprocesrecht een vangnetfunctie voor de
gevallen waarin de bestuursrechter geen of onvoldoende rechtsbescherming
biedt, omdat de Awb of een bijzondere wet geen bestuursrechtelijke voorziening
bevat.
Op Europlees niveau=EHRM=Europees Hof voor de Rechten van de Mens en
HvJ EG=Europees Hof van Justitie
Indien voor een geschil de eenduidige uitleg van het Europese recht noodzakelijk
is, dan kan de NL rechter het Europees Hof van Justitie verzoeken om een
zogenoemde prejudiciële beslissing over de uitleg van het
gemeenschapsrecht.
, Hoofdstuk 2
Art. 1:3 lid 1 Awb verstaat onder een besluit: ‘een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling’.
Criteria:
- Er is een beslissing
- Genomen door een bestuursorgaan
- Dat op schrift is gesteld
- Gericht is op rechtsgevolg
- Publiekrechtelijk van aard is
Op de eis dat een besluit gericht moet zijn op een rechtsgevolg geldt een aantal
uitzonderingen
Bijv. bij een afwijzing, een schriftelijke weigering en een fictief besluit
(uitblijven van een reactie).
Aanvraag=verzoek van belanghebbende een besluit te nemen. Alleen als het
verzoek afkomstig is van een belang hebbende kan er een besluit in de zin van
de Awb ontstaan.
“Belanghebbende is degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is
betrokken”. Art. 1:2 Awb.
Volgens vaste jurisprudentie moet het gaan om een eigen belang, dat actueel,
persoonlijk en objectief bepaalbaar is en dat rechtstreeks betrekking heeft op het
besluit. De positie van de belanghebbende moet duidelijk te onderscheiden zijn
van die van anderen. Ten slotte moet er een direct verband zijn tussen het besluit
van het bestuursorgaan en het belang van de belanghebbende.
Beschikking moet schriftelijk ingediend worden bij het bestuursorgaan dat
bevoegd is op de aanvraag te beslissen (art. 4:1 Awb)
Elektronisch ingediende aanvraag kan ook, mag bestuursorgaan zelf
beslissen of dit kan, behalve als de wet het niet toelaat. Art. 2:15 Awb.
Moet worden voorzien van elektronische handtekening.
Je kunt je door een gemachtigde laten vertegenwoordigen in het verkeer met
bestuursorgaan.
Is noodzakelijk als een rechtspersoon zoals een stichting of een vennootschap
een aanvraag wil indienen.
Bestuursorgaan kan niet alleen op verzoek maar ook ambtshalve, dwz op eigen
initiatief, een beslissing nemen. Bv belastingaanslag opleggen.
