Inhoud
INLEIDING ................................................................................................................................................ 5
HOOFDSTUK 1: JURIDISCHE TEWERKSTELLINGSVORMEN ...................................................................... 5
1. Eerste onderscheid: eigen baas of niet? ..................................................................................... 5
2. Tweede onderscheid: arbeidsovereenkomst of statuut? ........................................................... 5
HOOFSTUK 2: AAN DE SLAG ! .................................................................................................................. 6
1. Starten als zelfstandige ............................................................................................................... 6
2. Werken bij de overheid ............................................................................................................... 6
3. Werken als werknemer ............................................................................................................... 7
3.1 Op zoek naar werk: inschrijving als werkzoekende............................................................. 7
3.2 De aanwerving ..................................................................................................................... 7
3.3 Het contract ......................................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 3: DE ARBEIDSOVEREENKOMST ......................................................................................... 9
1. Het gezagselement ...................................................................................................................... 9
2. Soorten arbeidsovereenkomsten .............................................................................................. 10
2.1 Naargelang van het werk................................................................................................... 10
2.2 Naargelang de duur van de overeenkomst ....................................................................... 11
2.3 Naargelang de omvang van het werk ................................................................................ 14
3. De inhoud van de arbeidsovereenkomst .................................................................................. 16
3.1 Wie bepaalt wat? Contractsvrijheid of toch niet?............................................................. 16
3.2 Vaak voorkomende bedingen ........................................................................................... 16
3.3 Verboden bedingen ........................................................................................................... 17
HOOFDSTUK 4: COLLECTIEF ARBEIDSRECHT ......................................................................................... 18
1. Het sociaal overleg .................................................................................................................... 18
2. Syndicale of vakverenigingsvrijheid .......................................................................................... 18
3. De actoren van het sociaal overleg ........................................................................................... 18
4. De organen van het sociaal overleg .......................................................................................... 19
5. De collectieve arbeidsovereenkomst ........................................................................................ 22
5.1 Begrip................................................................................................................................. 22
5.2 Inhoud ............................................................................................................................... 23
5.3 Vormvereisten ................................................................................................................... 23
5.4 Bindende kracht ................................................................................................................ 24
6. Het arbeidsreglement................................................................................................................ 25
6.1 Begrip................................................................................................................................. 25
6.2 Toepassingsgebied ............................................................................................................ 25
1
Vercaigne Jaimy
, 6.3 Opstelling en wijziging van het arbeidsreglement ............................................................ 25
6.4 Bekendmaking ................................................................................................................... 25
6.5 Inhoud ............................................................................................................................... 25
6.6 Sancties.............................................................................................................................. 27
7. De hiërarchie van de sociale rechtsbronnen ............................................................................. 28
HOOFDSTUK 5: UITVOERING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ......................................................... 29
1. Verplichtingen van de partijen .................................................................................................. 29
1.1 Verplichtingen van de werknemer .................................................................................... 29
1.2 Verplichtingen van de werkgever...................................................................................... 29
2. Aansprakelijkheid van de partijen ............................................................................................. 30
2.1 Aansprakelijkheid van de werknemer ............................................................................... 30
2.2 Aansprakelijkheid van de werkgever................................................................................. 30
HOOFDSTUK 6: SCHORSING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ........................................................... 31
1. Overmacht ................................................................................................................................. 31
2. Staking ....................................................................................................................................... 31
3. Onvolledige arbeidsdag ............................................................................................................. 31
3.1 Onvrijwillige vertraging of afwezigheid ............................................................................. 31
3.2 Arbeid niet kunnen beginnen of voortzetten .................................................................... 32
4. Jaarlijkse vakantie...................................................................................................................... 32
4.1 Recht op vakantie .............................................................................................................. 32
4.2 Tijdstip van de vakantie ..................................................................................................... 32
4.3 Vakantiegeld ...................................................................................................................... 32
5. Moederschap............................................................................................................................. 33
5.1 Moederschapsrust ............................................................................................................. 33
5.2 Zwangerschapsonderzoeken ............................................................................................. 33
5.3 Profylactisch verlof ............................................................................................................ 33
5.4 Borstvoedingspauzes ......................................................................................................... 34
6. Zetelen in arbeidsgerechten...................................................................................................... 34
7. Vormingsverlof .......................................................................................................................... 34
8. Politiek verlof............................................................................................................................. 35
9. Voorlopige hechtenis................................................................................................................. 35
10. Kort Verzuim .......................................................................................................................... 35
11. Geboorteverlof ...................................................................................................................... 36
12. Adoptieverlof ......................................................................................................................... 37
13. Pleegzorg- en pleegouderverlof ............................................................................................ 37
14. Verlof om dwingende redenen ............................................................................................. 38
2
Vercaigne Jaimy
, 15. Arbeidsongeschiktheid .......................................................................................................... 38
15.1Procedure ............................................................................................................................... 38
15.2 Gewaarborgd loon ................................................................................................................. 39
15.3 Re-integratie .......................................................................................................................... 39
16. Loopbaanonderbreking, tijdskrediet en thematische verloven ............................................ 39
16.1 Tijdskrediet ............................................................................................................................ 39
16.2 Thematische verloven ........................................................................................................... 40
17. Tijdelijke werkloosheid .......................................................................................................... 40
17.1 Technische stoornis ............................................................................................................... 40
17.2 Slecht weer ............................................................................................................................ 40
17.3 Economische werkloosheid ................................................................................................... 41
18. Conventionele schorsing ....................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 7: ARBEIDSREGLEMENTERING ......................................................................................... 42
1. Arbeidsduur ............................................................................................................................... 42
1.1 Begrip................................................................................................................................. 42
1.2 Toepassingsgebied ............................................................................................................ 42
1.3 Minimale arbeidsduurgrenzen .......................................................................................... 42
1.4 Maximale arbeidsduurgrenzen ......................................................................................... 42
1.5 Overwerk ........................................................................................................................... 43
1.6 Rustpauzes......................................................................................................................... 44
1.7 Nachtarbeid ....................................................................................................................... 44
1.8 Zondagsrust ....................................................................................................................... 44
1.9 Wettelijke feestdagen ....................................................................................................... 45
2. Loon ........................................................................................................................................... 46
2.1 Begrip................................................................................................................................. 46
2.2 Loonvorming...................................................................................................................... 47
2.3 De bescherming van het loon............................................................................................ 47
2.4 Loonbeslag en –overdracht ............................................................................................... 48
HOOFDSTUK 8: BEEINDIGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ........................................................ 50
1. Wederzijdse toestemming ........................................................................................................ 50
2. Ontbindend beding.................................................................................................................... 50
3. Overmacht ................................................................................................................................. 50
4. Overlijden .................................................................................................................................. 50
5. Afloop termijn of voltooiing werk ............................................................................................. 51
6. Opzegging .................................................................................................................................. 51
6.1 Opzegging en ontslag ........................................................................................................ 51
3
Vercaigne Jaimy
, 6.2 Vormvereisten opzegging .................................................................................................. 51
6.3 Opzeggingstermijn (sinds 01/01/2014) ............................................................................. 52
6.4 Opzeggingstermijnen voor 01/01/2014 ............................................................................ 54
6.5 Opzeggingsvergoeding ...................................................................................................... 56
6.6 Tegenopzegging ................................................................................................................. 57
6.7 Sollicitatieverlof ................................................................................................................. 57
6.8 Outplacement .................................................................................................................... 57
7. Ontslag om dringende redenen ................................................................................................ 58
7.1 Begrip dringende reden..................................................................................................... 58
7.2 Procedure .......................................................................................................................... 58
7.3 Vergoeding ........................................................................................................................ 59
8. Onregelmatige beëindiging ....................................................................................................... 59
8.1 Expliciet ontslag ................................................................................................................. 59
8.2 Impliciet ontslag ................................................................................................................ 59
9. Beëindiging en arbeidsongeschiktheid...................................................................................... 60
9.1 Medische overmacht ......................................................................................................... 60
9.2 Arbeidsongeschiktheid en opzeggingstermijn .................................................................. 60
9.3 Arbeidsongeschiktheid als reden van ontslag ................................................................... 60
10. Ontslagmotivering ................................................................................................................. 61
10.1Toepassingsgebied ................................................................................................................. 61
10.2 Motiveringsplicht................................................................................................................... 61
10.3 Kennelijk onredelijk ontslag .................................................................................................. 61
11. Ontslagbescherming .............................................................................................................. 61
12. Verplichte documenten ......................................................................................................... 62
4
Vercaigne Jaimy
INLEIDING ................................................................................................................................................ 5
HOOFDSTUK 1: JURIDISCHE TEWERKSTELLINGSVORMEN ...................................................................... 5
1. Eerste onderscheid: eigen baas of niet? ..................................................................................... 5
2. Tweede onderscheid: arbeidsovereenkomst of statuut? ........................................................... 5
HOOFSTUK 2: AAN DE SLAG ! .................................................................................................................. 6
1. Starten als zelfstandige ............................................................................................................... 6
2. Werken bij de overheid ............................................................................................................... 6
3. Werken als werknemer ............................................................................................................... 7
3.1 Op zoek naar werk: inschrijving als werkzoekende............................................................. 7
3.2 De aanwerving ..................................................................................................................... 7
3.3 Het contract ......................................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 3: DE ARBEIDSOVEREENKOMST ......................................................................................... 9
1. Het gezagselement ...................................................................................................................... 9
2. Soorten arbeidsovereenkomsten .............................................................................................. 10
2.1 Naargelang van het werk................................................................................................... 10
2.2 Naargelang de duur van de overeenkomst ....................................................................... 11
2.3 Naargelang de omvang van het werk ................................................................................ 14
3. De inhoud van de arbeidsovereenkomst .................................................................................. 16
3.1 Wie bepaalt wat? Contractsvrijheid of toch niet?............................................................. 16
3.2 Vaak voorkomende bedingen ........................................................................................... 16
3.3 Verboden bedingen ........................................................................................................... 17
HOOFDSTUK 4: COLLECTIEF ARBEIDSRECHT ......................................................................................... 18
1. Het sociaal overleg .................................................................................................................... 18
2. Syndicale of vakverenigingsvrijheid .......................................................................................... 18
3. De actoren van het sociaal overleg ........................................................................................... 18
4. De organen van het sociaal overleg .......................................................................................... 19
5. De collectieve arbeidsovereenkomst ........................................................................................ 22
5.1 Begrip................................................................................................................................. 22
5.2 Inhoud ............................................................................................................................... 23
5.3 Vormvereisten ................................................................................................................... 23
5.4 Bindende kracht ................................................................................................................ 24
6. Het arbeidsreglement................................................................................................................ 25
6.1 Begrip................................................................................................................................. 25
6.2 Toepassingsgebied ............................................................................................................ 25
1
Vercaigne Jaimy
, 6.3 Opstelling en wijziging van het arbeidsreglement ............................................................ 25
6.4 Bekendmaking ................................................................................................................... 25
6.5 Inhoud ............................................................................................................................... 25
6.6 Sancties.............................................................................................................................. 27
7. De hiërarchie van de sociale rechtsbronnen ............................................................................. 28
HOOFDSTUK 5: UITVOERING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ......................................................... 29
1. Verplichtingen van de partijen .................................................................................................. 29
1.1 Verplichtingen van de werknemer .................................................................................... 29
1.2 Verplichtingen van de werkgever...................................................................................... 29
2. Aansprakelijkheid van de partijen ............................................................................................. 30
2.1 Aansprakelijkheid van de werknemer ............................................................................... 30
2.2 Aansprakelijkheid van de werkgever................................................................................. 30
HOOFDSTUK 6: SCHORSING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ........................................................... 31
1. Overmacht ................................................................................................................................. 31
2. Staking ....................................................................................................................................... 31
3. Onvolledige arbeidsdag ............................................................................................................. 31
3.1 Onvrijwillige vertraging of afwezigheid ............................................................................. 31
3.2 Arbeid niet kunnen beginnen of voortzetten .................................................................... 32
4. Jaarlijkse vakantie...................................................................................................................... 32
4.1 Recht op vakantie .............................................................................................................. 32
4.2 Tijdstip van de vakantie ..................................................................................................... 32
4.3 Vakantiegeld ...................................................................................................................... 32
5. Moederschap............................................................................................................................. 33
5.1 Moederschapsrust ............................................................................................................. 33
5.2 Zwangerschapsonderzoeken ............................................................................................. 33
5.3 Profylactisch verlof ............................................................................................................ 33
5.4 Borstvoedingspauzes ......................................................................................................... 34
6. Zetelen in arbeidsgerechten...................................................................................................... 34
7. Vormingsverlof .......................................................................................................................... 34
8. Politiek verlof............................................................................................................................. 35
9. Voorlopige hechtenis................................................................................................................. 35
10. Kort Verzuim .......................................................................................................................... 35
11. Geboorteverlof ...................................................................................................................... 36
12. Adoptieverlof ......................................................................................................................... 37
13. Pleegzorg- en pleegouderverlof ............................................................................................ 37
14. Verlof om dwingende redenen ............................................................................................. 38
2
Vercaigne Jaimy
, 15. Arbeidsongeschiktheid .......................................................................................................... 38
15.1Procedure ............................................................................................................................... 38
15.2 Gewaarborgd loon ................................................................................................................. 39
15.3 Re-integratie .......................................................................................................................... 39
16. Loopbaanonderbreking, tijdskrediet en thematische verloven ............................................ 39
16.1 Tijdskrediet ............................................................................................................................ 39
16.2 Thematische verloven ........................................................................................................... 40
17. Tijdelijke werkloosheid .......................................................................................................... 40
17.1 Technische stoornis ............................................................................................................... 40
17.2 Slecht weer ............................................................................................................................ 40
17.3 Economische werkloosheid ................................................................................................... 41
18. Conventionele schorsing ....................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 7: ARBEIDSREGLEMENTERING ......................................................................................... 42
1. Arbeidsduur ............................................................................................................................... 42
1.1 Begrip................................................................................................................................. 42
1.2 Toepassingsgebied ............................................................................................................ 42
1.3 Minimale arbeidsduurgrenzen .......................................................................................... 42
1.4 Maximale arbeidsduurgrenzen ......................................................................................... 42
1.5 Overwerk ........................................................................................................................... 43
1.6 Rustpauzes......................................................................................................................... 44
1.7 Nachtarbeid ....................................................................................................................... 44
1.8 Zondagsrust ....................................................................................................................... 44
1.9 Wettelijke feestdagen ....................................................................................................... 45
2. Loon ........................................................................................................................................... 46
2.1 Begrip................................................................................................................................. 46
2.2 Loonvorming...................................................................................................................... 47
2.3 De bescherming van het loon............................................................................................ 47
2.4 Loonbeslag en –overdracht ............................................................................................... 48
HOOFDSTUK 8: BEEINDIGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ........................................................ 50
1. Wederzijdse toestemming ........................................................................................................ 50
2. Ontbindend beding.................................................................................................................... 50
3. Overmacht ................................................................................................................................. 50
4. Overlijden .................................................................................................................................. 50
5. Afloop termijn of voltooiing werk ............................................................................................. 51
6. Opzegging .................................................................................................................................. 51
6.1 Opzegging en ontslag ........................................................................................................ 51
3
Vercaigne Jaimy
, 6.2 Vormvereisten opzegging .................................................................................................. 51
6.3 Opzeggingstermijn (sinds 01/01/2014) ............................................................................. 52
6.4 Opzeggingstermijnen voor 01/01/2014 ............................................................................ 54
6.5 Opzeggingsvergoeding ...................................................................................................... 56
6.6 Tegenopzegging ................................................................................................................. 57
6.7 Sollicitatieverlof ................................................................................................................. 57
6.8 Outplacement .................................................................................................................... 57
7. Ontslag om dringende redenen ................................................................................................ 58
7.1 Begrip dringende reden..................................................................................................... 58
7.2 Procedure .......................................................................................................................... 58
7.3 Vergoeding ........................................................................................................................ 59
8. Onregelmatige beëindiging ....................................................................................................... 59
8.1 Expliciet ontslag ................................................................................................................. 59
8.2 Impliciet ontslag ................................................................................................................ 59
9. Beëindiging en arbeidsongeschiktheid...................................................................................... 60
9.1 Medische overmacht ......................................................................................................... 60
9.2 Arbeidsongeschiktheid en opzeggingstermijn .................................................................. 60
9.3 Arbeidsongeschiktheid als reden van ontslag ................................................................... 60
10. Ontslagmotivering ................................................................................................................. 61
10.1Toepassingsgebied ................................................................................................................. 61
10.2 Motiveringsplicht................................................................................................................... 61
10.3 Kennelijk onredelijk ontslag .................................................................................................. 61
11. Ontslagbescherming .............................................................................................................. 61
12. Verplichte documenten ......................................................................................................... 62
4
Vercaigne Jaimy