Interventies bij gedrags- en opvoedingsproblemen
Geven inzicht in de doelgroepen en orthopedagogische interventies in de verschillende werkvelden
van de jeugdzorg: ambulante zorg, pleegzorg en residentiële zorg. Richtlijnen voor de jeugdzorg
komen aan bod en de gefundeerde modellen die ten grondslag liggen aan de interventie in de
werkvelden van de jeugdhulp. Theoretische modellen rondom besluitvorming op het gebied van
kinderbescherming en begrijpen van besluitvormingspraktijk in verschillende culturen en in
verschillende beleidssectoren. Onderzoek kritisch analyseren. Begrijpen van diversiteit van
kwetsbare kinderen en gezinnen, hun behoeften en hun ervaringen in verschillende contexten. Hoe
hulpverleningssystemen en wetgeving invloed hebben op kwetsbare gezinnen en kinderen en leert
hier kritisch op te reflecteren.
Doelen van het vak
1. Na afloop van de cursus heeft de student inzicht in de doelgroepen en orthopedagogische
interventies in de verschillende werkvelden van Jeugdzorg, namelijk ambulante zorg,
pleegzorg en residentiële zorg.
2. Na afloop van de cursus begrijpt de student de richtlijnen voor de jeugdzorg en
jeugdbescherming, en welke empirische en theoretisch gefundeerde modellen ten grondslag
liggen aan interventies in de werkvelden van de jeugdhulp.
3. Na afloop van de cursus kan de student benoemen welke informatie nodig is om tot goede
besluitvorming te komen rondom uithuisplaatsing.
4. Na afloop van de cursus heeft de student kennis van de analyse van besluitvorming op het
gebied van kinderbescherming aan de hand van uitgebreide theoretische modellen
5. Na afloop van de cursus heeft de student kennis van het huidige onderzoek in verband met
de besluitvorming bij vermoeden van kindermisbruik en –verwaarlozing.
6. Na afloop van de cursus begrijpt de student de besluitvormingspraktijk in verschillende
culturen en in verschillende beleidssectoren
Vaardigheden
1. Na afloop van de cursus kan de student nationaal en internationaal onderzoek en
theoretische perspectieven op belangrijke gebieden van de besluitvorming op het gebied
van kinderbescherming kritisch evalueren.
2. Na afloop van de cursus kan de student kennis uit theorieën en internationaal onderzoek
over besluitvorming en toepassing ervan in de eigen nationale praktijk integreren.
3. Na afloop van de cursus kan de student belangrijke gegevens m.b.t. jeugdhulpsysteem en de
huidige trends beschrijven.
Professionele vaardigheden
1. Na afloop van de cursus begrijpt de student de diversiteit van kwetsbare kinderen en
gezinnen, hun behoeften en hun ervaringen in verschillende (sociaal-culturele) contexten.
2. Na afloop van de cursus is de student zich bewust van waarden en ethiek in de praktijk en
het onderzoek op het gebied van kinderbescherming.
3. Na afloop van de cursus heeft de student haar/zijn eigen trainingsbehoeften geïdentificeerd
met een open, kritische en reflectieve houding over haar/zijn professionele prestaties om
een leven lang te kunnen blijven leren.
Toetsing
Er worden essayvragen gesteld en een video opdracht gegeven. Toetsing is online.
,Nr Onderwerp Datum Inhoud Literatuur
en Docent
1 Jana Knot- 13 Doelgroepen, Voor het inleidende college is geen
Dickscheit september Interventies, Modellen specifieke literatuur opgegeven. Ik
09:00- ambulante zorg beveel jullie wel aan alvast met lezen
Ambulante 11.00 en kijken (zie verderop) te beginnen.
zorg Met name aan college 7 en 8 is veel
literatuur gelinkt, dus begin vroeg.
2 Jana Knot- 17 Huislijk geweld, Samenvattingskaart Richtlijn
Dickscheit september Kindermishandeling Kindermishandeling (2017). (3 pag.)
13:00- en de Meldcode, https://project-ptss.nl/wp-content/
Ambulante 15:00 Richtlijnen uploads/2017/07/Samenvattingskaart-
zorg richtlijn-kindermishandeling.pdf
Huiswerk in voorbereiding van college
7 (= college 3 van Jana Knot-
Dickscheit):
1. Kijk de film: ‘De zaak Sharleyne’: Wo
17 feb 2016 21:15 · 35 min VARA
Zembla
https://www.npostart.nl/zembla/17-
02-2016/VARA_101377877
Mocht deze link niet functioneren:
zoek dan via google of www.npo.start
2. Lees het rapport:
Samenwerkend Toezicht
Jeugd/Toezicht Sociaal Domein (mei
2016). Leren van Calamiteiten 2.
Veiligheid van kinderen in kwetsbare
gezinnen. Utrecht:
https://www.inspectie-jenv.nl/
Publicaties/rapporten/2016/05/30/
leren-van-calamiteiten-2
3 Mónica 20 Paradigms for Practice Voor het inleidende college is geen
López september with Families in specifieke literatuur opgegeven.
López 09:00- Poverty (1): The
11.00 conservative paradigm
4 Mónica 24 Paradigms for Practice Krumer-Nevo, M. (2016). Poverty-
López september with Families in aware social work: A paradigm for
López 13:00- Poverty (2): The social work practice with people in
15:00 structural paradigm poverty. British Journal of Social
and the Poverty-Aware Work, 46(6), 1793-1808.
Paradigm
Gupta, A. (2018). Punishing the Poor?
Child Welfare and Protection under
Neoliberalism. Social Work and
Society, 16(2), 1-8.
Featherstone, B., K. Morris, B. Daniel,
P. Bywaters, G. Brady, L. Bunting, W.
Mason and Mirza, N. (2019). Poverty,
inequality, child abuse and neglect:
Changing the conversation across the
UK in child protection?. Children and
Youth Services Review, 97, 127-133.
Fong, K. (2017). Child Welfare
, Involvement and Contexts of Poverty:
The Role of Parental Adversities, Social
Networks, and Social Services.
Children and Youth Services Review,
72, 5-13.
5 Mónica 27 Decision-making in Practice case for classroom activity
López september Child Protection (1)
López 09:00- Benbenishty, R., Davidson-Arad, B.,
11.00 López López, M., Devaney, J., Spratt,
T., et al. (2015). Decision-making in
child protection: an international
comparative study on maltreatment
substantiation, risk assessment and
intervention recommendations and the
role of professionals’ child welfare
attitudes. Child Abuse and Neglect, 49,
63-75.
Keddell, E., & Hyslop, I. (2019).
Networked decisions: Decision-making
thresholds in child protection. British
Journal of Social Work, 0, 1–20.
Munro, E. (2019). Decision-making
under uncertainty in child protection:
Creating a just and learning culture.
Child & Family Social Work, 24, 123–
130.
Zeijlmans, K., López López, M.,
Grietens, H., & Knorth, E. J. (2019).
Heuristic decision-making in foster
care matching: Evidence from a think-
aloud study. Child Abuse and Neglect,
88, 400-411.
6 Mónica 1 oktober Decision-making in Fong, K. (2020). Getting eyes in the
López 13:00- Child Protection (2) home: Child protective services
López 15:00 investigations and state surveillance of
family life. American Sociological
Review, 85(4), 610–638.
King, B., Fallon, B., Boyd, R., Black, T.,
Antwi-Boasiako, K., & O’Connor, C.
(2017). Factors associated with racial
differences in child welfare
investigative decision-making in
Ontario, Canada. Child Abuse &
Neglect, 73, 89–105.
Middel, F., López López, M., Fluke, J.
& Grietens, H. (2020). The effects of
migrant background and parent
gender on child protection decision-
making: An intersectional analysis.
Child Abuse and Neglect, 104.
7 Jana Knot- 4 oktober Intensieve ambulante Knot-Dickscheit, J. & Knorth, E.J.
Dickscheit 09:00- zorg: Achtergronden, (2019). Gezinnen met meervoudige en
11.00 Doelgroep, complexe problemen. Theorie en
, Ambulante Programmatheorieën, praktijk. Rotterdam: Lemniscaat.
zorg Interventies, Richtlijn Hoofdstukken: 2,3,4,5,6,7,8 en 9, 11,
12, 13, 14, 15
(pag 28 t/m 167; 189-293; = 245 p)
Richtlijn Gezinnen met meervoudige
en complexe problemen (2020).
https://richtlijnenjeugdhulp.nl/wp-
content/uploads/2020/06/Richtlijn-
Gezinnen-met-meervoudige-en-
complexe-problemen.pdf
Hoofdstukken 4 en 6 (25 pag.)
H 4 (pag. 27-39); H 6 (pag. 51-61)
Werkkaarten Richtlijn Gezinnen met
meervoudige en complexe problemen
(2020). (9 pag.)
https://richtlijnenjeugdhulp.nl/wp-
content/uploads/2020/06/Richtlijn-
Gezinnen-met-meervoudige-en-
complexe-problemen-Werkkaarten.pdf
Samenwerkend Toezicht
Jeugd/Toezicht Sociaal Domein (mei
2016). Leren van Calamiteiten 2.
Veiligheid van kinderen in kwetsbare
gezinnen. Utrecht:
https://www.inspectie-jenv.nl/
Publicaties/rapporten/2016/05/30/
leren-van-calamiteiten-2
Inspectie Jeugdzorg (mei 2016).
Casusonderzoek Drenthe. Onderzoek
naar aanleiding van het overlijden van
een kind. Utrecht: Inspectie
Jeugdzorg.
https://www.rijksoverheid.nl/docume
nten/rapporten/2016/05/27/casusond
erzoek-drenthe-onderzoek-naar-
aanleiding-van-het-overlijden-van-
een-kind
Huiswerk voor college 8 (= college 4
van Jana Knot-Dickscheit): Kijk de
film ‘De rekening van Catelijne’
http://www.npo.nl/de-rekening-van-
catelijne/29-11-2012/
VPWON_1188513
Mocht deze link niet functioneren:
zoek dan via google
8 Jana Knot- 8 oktober Knelpunten in zorg Richtlijn Gezinnen met meervoudige
Dickscheit 13:00- voor gezinnen met en complexe problemen (2020).
15:00 meervoudige en https://richtlijnenjeugdhulp.nl/wp-
Ambulante complexe problemen, content/uploads/2020/06/Richtlijn-
zorg BIQ-model, Vraag: Gezinnen-met-meervoudige-en-
Kunnen wij helpen? complexe-problemen.pdf
Hoofdstukken 4 en 6 (25 pag.)
H 4 (pag. 27-39); H 6 (pag. 51-61)
Geven inzicht in de doelgroepen en orthopedagogische interventies in de verschillende werkvelden
van de jeugdzorg: ambulante zorg, pleegzorg en residentiële zorg. Richtlijnen voor de jeugdzorg
komen aan bod en de gefundeerde modellen die ten grondslag liggen aan de interventie in de
werkvelden van de jeugdhulp. Theoretische modellen rondom besluitvorming op het gebied van
kinderbescherming en begrijpen van besluitvormingspraktijk in verschillende culturen en in
verschillende beleidssectoren. Onderzoek kritisch analyseren. Begrijpen van diversiteit van
kwetsbare kinderen en gezinnen, hun behoeften en hun ervaringen in verschillende contexten. Hoe
hulpverleningssystemen en wetgeving invloed hebben op kwetsbare gezinnen en kinderen en leert
hier kritisch op te reflecteren.
Doelen van het vak
1. Na afloop van de cursus heeft de student inzicht in de doelgroepen en orthopedagogische
interventies in de verschillende werkvelden van Jeugdzorg, namelijk ambulante zorg,
pleegzorg en residentiële zorg.
2. Na afloop van de cursus begrijpt de student de richtlijnen voor de jeugdzorg en
jeugdbescherming, en welke empirische en theoretisch gefundeerde modellen ten grondslag
liggen aan interventies in de werkvelden van de jeugdhulp.
3. Na afloop van de cursus kan de student benoemen welke informatie nodig is om tot goede
besluitvorming te komen rondom uithuisplaatsing.
4. Na afloop van de cursus heeft de student kennis van de analyse van besluitvorming op het
gebied van kinderbescherming aan de hand van uitgebreide theoretische modellen
5. Na afloop van de cursus heeft de student kennis van het huidige onderzoek in verband met
de besluitvorming bij vermoeden van kindermisbruik en –verwaarlozing.
6. Na afloop van de cursus begrijpt de student de besluitvormingspraktijk in verschillende
culturen en in verschillende beleidssectoren
Vaardigheden
1. Na afloop van de cursus kan de student nationaal en internationaal onderzoek en
theoretische perspectieven op belangrijke gebieden van de besluitvorming op het gebied
van kinderbescherming kritisch evalueren.
2. Na afloop van de cursus kan de student kennis uit theorieën en internationaal onderzoek
over besluitvorming en toepassing ervan in de eigen nationale praktijk integreren.
3. Na afloop van de cursus kan de student belangrijke gegevens m.b.t. jeugdhulpsysteem en de
huidige trends beschrijven.
Professionele vaardigheden
1. Na afloop van de cursus begrijpt de student de diversiteit van kwetsbare kinderen en
gezinnen, hun behoeften en hun ervaringen in verschillende (sociaal-culturele) contexten.
2. Na afloop van de cursus is de student zich bewust van waarden en ethiek in de praktijk en
het onderzoek op het gebied van kinderbescherming.
3. Na afloop van de cursus heeft de student haar/zijn eigen trainingsbehoeften geïdentificeerd
met een open, kritische en reflectieve houding over haar/zijn professionele prestaties om
een leven lang te kunnen blijven leren.
Toetsing
Er worden essayvragen gesteld en een video opdracht gegeven. Toetsing is online.
,Nr Onderwerp Datum Inhoud Literatuur
en Docent
1 Jana Knot- 13 Doelgroepen, Voor het inleidende college is geen
Dickscheit september Interventies, Modellen specifieke literatuur opgegeven. Ik
09:00- ambulante zorg beveel jullie wel aan alvast met lezen
Ambulante 11.00 en kijken (zie verderop) te beginnen.
zorg Met name aan college 7 en 8 is veel
literatuur gelinkt, dus begin vroeg.
2 Jana Knot- 17 Huislijk geweld, Samenvattingskaart Richtlijn
Dickscheit september Kindermishandeling Kindermishandeling (2017). (3 pag.)
13:00- en de Meldcode, https://project-ptss.nl/wp-content/
Ambulante 15:00 Richtlijnen uploads/2017/07/Samenvattingskaart-
zorg richtlijn-kindermishandeling.pdf
Huiswerk in voorbereiding van college
7 (= college 3 van Jana Knot-
Dickscheit):
1. Kijk de film: ‘De zaak Sharleyne’: Wo
17 feb 2016 21:15 · 35 min VARA
Zembla
https://www.npostart.nl/zembla/17-
02-2016/VARA_101377877
Mocht deze link niet functioneren:
zoek dan via google of www.npo.start
2. Lees het rapport:
Samenwerkend Toezicht
Jeugd/Toezicht Sociaal Domein (mei
2016). Leren van Calamiteiten 2.
Veiligheid van kinderen in kwetsbare
gezinnen. Utrecht:
https://www.inspectie-jenv.nl/
Publicaties/rapporten/2016/05/30/
leren-van-calamiteiten-2
3 Mónica 20 Paradigms for Practice Voor het inleidende college is geen
López september with Families in specifieke literatuur opgegeven.
López 09:00- Poverty (1): The
11.00 conservative paradigm
4 Mónica 24 Paradigms for Practice Krumer-Nevo, M. (2016). Poverty-
López september with Families in aware social work: A paradigm for
López 13:00- Poverty (2): The social work practice with people in
15:00 structural paradigm poverty. British Journal of Social
and the Poverty-Aware Work, 46(6), 1793-1808.
Paradigm
Gupta, A. (2018). Punishing the Poor?
Child Welfare and Protection under
Neoliberalism. Social Work and
Society, 16(2), 1-8.
Featherstone, B., K. Morris, B. Daniel,
P. Bywaters, G. Brady, L. Bunting, W.
Mason and Mirza, N. (2019). Poverty,
inequality, child abuse and neglect:
Changing the conversation across the
UK in child protection?. Children and
Youth Services Review, 97, 127-133.
Fong, K. (2017). Child Welfare
, Involvement and Contexts of Poverty:
The Role of Parental Adversities, Social
Networks, and Social Services.
Children and Youth Services Review,
72, 5-13.
5 Mónica 27 Decision-making in Practice case for classroom activity
López september Child Protection (1)
López 09:00- Benbenishty, R., Davidson-Arad, B.,
11.00 López López, M., Devaney, J., Spratt,
T., et al. (2015). Decision-making in
child protection: an international
comparative study on maltreatment
substantiation, risk assessment and
intervention recommendations and the
role of professionals’ child welfare
attitudes. Child Abuse and Neglect, 49,
63-75.
Keddell, E., & Hyslop, I. (2019).
Networked decisions: Decision-making
thresholds in child protection. British
Journal of Social Work, 0, 1–20.
Munro, E. (2019). Decision-making
under uncertainty in child protection:
Creating a just and learning culture.
Child & Family Social Work, 24, 123–
130.
Zeijlmans, K., López López, M.,
Grietens, H., & Knorth, E. J. (2019).
Heuristic decision-making in foster
care matching: Evidence from a think-
aloud study. Child Abuse and Neglect,
88, 400-411.
6 Mónica 1 oktober Decision-making in Fong, K. (2020). Getting eyes in the
López 13:00- Child Protection (2) home: Child protective services
López 15:00 investigations and state surveillance of
family life. American Sociological
Review, 85(4), 610–638.
King, B., Fallon, B., Boyd, R., Black, T.,
Antwi-Boasiako, K., & O’Connor, C.
(2017). Factors associated with racial
differences in child welfare
investigative decision-making in
Ontario, Canada. Child Abuse &
Neglect, 73, 89–105.
Middel, F., López López, M., Fluke, J.
& Grietens, H. (2020). The effects of
migrant background and parent
gender on child protection decision-
making: An intersectional analysis.
Child Abuse and Neglect, 104.
7 Jana Knot- 4 oktober Intensieve ambulante Knot-Dickscheit, J. & Knorth, E.J.
Dickscheit 09:00- zorg: Achtergronden, (2019). Gezinnen met meervoudige en
11.00 Doelgroep, complexe problemen. Theorie en
, Ambulante Programmatheorieën, praktijk. Rotterdam: Lemniscaat.
zorg Interventies, Richtlijn Hoofdstukken: 2,3,4,5,6,7,8 en 9, 11,
12, 13, 14, 15
(pag 28 t/m 167; 189-293; = 245 p)
Richtlijn Gezinnen met meervoudige
en complexe problemen (2020).
https://richtlijnenjeugdhulp.nl/wp-
content/uploads/2020/06/Richtlijn-
Gezinnen-met-meervoudige-en-
complexe-problemen.pdf
Hoofdstukken 4 en 6 (25 pag.)
H 4 (pag. 27-39); H 6 (pag. 51-61)
Werkkaarten Richtlijn Gezinnen met
meervoudige en complexe problemen
(2020). (9 pag.)
https://richtlijnenjeugdhulp.nl/wp-
content/uploads/2020/06/Richtlijn-
Gezinnen-met-meervoudige-en-
complexe-problemen-Werkkaarten.pdf
Samenwerkend Toezicht
Jeugd/Toezicht Sociaal Domein (mei
2016). Leren van Calamiteiten 2.
Veiligheid van kinderen in kwetsbare
gezinnen. Utrecht:
https://www.inspectie-jenv.nl/
Publicaties/rapporten/2016/05/30/
leren-van-calamiteiten-2
Inspectie Jeugdzorg (mei 2016).
Casusonderzoek Drenthe. Onderzoek
naar aanleiding van het overlijden van
een kind. Utrecht: Inspectie
Jeugdzorg.
https://www.rijksoverheid.nl/docume
nten/rapporten/2016/05/27/casusond
erzoek-drenthe-onderzoek-naar-
aanleiding-van-het-overlijden-van-
een-kind
Huiswerk voor college 8 (= college 4
van Jana Knot-Dickscheit): Kijk de
film ‘De rekening van Catelijne’
http://www.npo.nl/de-rekening-van-
catelijne/29-11-2012/
VPWON_1188513
Mocht deze link niet functioneren:
zoek dan via google
8 Jana Knot- 8 oktober Knelpunten in zorg Richtlijn Gezinnen met meervoudige
Dickscheit 13:00- voor gezinnen met en complexe problemen (2020).
15:00 meervoudige en https://richtlijnenjeugdhulp.nl/wp-
Ambulante complexe problemen, content/uploads/2020/06/Richtlijn-
zorg BIQ-model, Vraag: Gezinnen-met-meervoudige-en-
Kunnen wij helpen? complexe-problemen.pdf
Hoofdstukken 4 en 6 (25 pag.)
H 4 (pag. 27-39); H 6 (pag. 51-61)
