Beknopte samenvatting Geschiedenis werkplaats hoofdstuk 9 en 10

Eerste wereldoorlog 1914 - 1918 (ook wel loopgravenoorlog genoemd)

Waarom wordt het een wereldoorlog genoemd tenzij niet de hele wereld eraan mee vocht?
Staten begonnen soldaten uit hun koloniën te halen. En daarmee had het inpakt op de hele wereld.

9.1

Oorzaken

 Industriële revolutie
 Economische en technologische gevolgen van de industrialisatie ( wapenwedloop, er
kwam een voorliefde voor militair vertoon.)
- Trein, Gifgas, Duikboten, Tanks, Gevechtsvliegtuigen.
 Militarisme
- het verheerlijken van militairen en het leger. (vaak in combinatie met nationalisme en
imperialisme)
 Groeiend nationalisme (voorliefde voor eigen land)
 Frankrijk wil revanche op Duitsland
 Modern imperialisme (zo veel mogelijk macht)
 Wapenwedloop (race om beste en meeste wapens)
 Bondgenootschappen
- na de Frans-Pruisische (Duitse) oorlog 1870 werden bondgenoten tussen de landen steeds
belangrijker. Landen voelden zich bedreigd en zochten steun.

Aanleiding WOI  Moord op Oostenrijkse kroonprins Franz Ferdinand door terreurgroep Servië.

Het Von Schlieffenplan:

 Via omtrekkende beweging Frankrijk binnenvallen  Parijs.
Z.s.m Frankrijk veroveren om twee-frontenoorlog te voorkomen.
 Dit mislukt en vervolg daarvan is:
- De slag bij de Marne 6-9 september 1914 is het begin van de loopgravenoorlog.

Uitputtingsslagen:

 Verdun Februari 1916
 De Somme juli 1916

1917  V.S gaat meedoen aan de oorlog  vanaf 1918 grote aanvoer nieuwe soldaten

Het Duitse leger raakt uitgeput daardoor:

 Nieuwe regering
 Opstanden (geleid door socialisten en communisten)
 Duitse regering treedt af, macht aan socialistische regering
 Republiek Duitsland, nieuwe regering tekent vrede

Russische revolutie 1917

 Veel armoede in Rusland; heel groot verschil tussen de adel, elite en de grote arme massa
(voornamelijk boeren)
  onvrede en weerstand onderdrukt door Tsaar Nicolaas II
 WO1 zorgt voor nog meer onvrede.
 Lenin, de leider van de Bolsjewieken (communisten), grijpt de macht.

,  Nicolaas II en zijn familie worden vermoord.

Einde WO1 1918:

 11 nov 1918: De nieuwe Duitse regering heeft de wapenstilstand getekend.
 18 jan 1919: begonnen de onderhandelingen over de ‘Vrede van Versailles’.
(Vrede van Versailles kan als een van de oorzaken van WO2 worden gezien).
 Duitsland was de grote verliezer en kreeg alle schuld op zich.

Verdrag van versialles: 1919 (regels voor Duitsland)

 Elzas-Lotharingen terug gegeven aan Frankrijk
 Geen koloniën meer
 Klein leger
 Herstelbetalingen
 Verboden lid te worden van de volkenbond



9.2 de economische crisis

Directe oorzaak economische crisis

 Zwarte donderdag (beurskracht wallstreet)

Indirecte oorzaak economische crisis

 Overproductie landbouw + industrie, waardoor prijzen daalde

In 1924 begon een periode van bloei, hierdoor dachten de mensen: het kan alleen nog maar beter
worden  “live now, pay later.”
jlaksjdfklajdlksfj mensen gaan investeren in aandelen, lenen. Hierdoor ontstonden veel schulden.

Banken lenen te veel geld uit, want ze ontvangen er rente over. Dit gaat te lang door, vanwege het
slechte toezicht van de politiek.

Oorzaken van de Great Depression

 Hoge werkloosheid
 Armoede
 Wereldwijde crisis in kapitalistische landen

Reacties van de Amerikaanse regering

 Regering doet niks. Onder invloed van Hoover ( Liberaal)
 niet ingrijpen in de economie
 Onder invloed van Roosevelt komt de regering met: New Deal.
 actief ingrijpen in de economie
 loslaten van het gouden standaard




9.3 totalitaire systemen